พุทธศาสนา

บทสนทนาที่เริ่มต้นจากเรื่องพระที่เปรียบเสมือนตัวแทนทางศีลธรรมผู้เลือกเดินทางธรรมเพื่อฝึกตน แสวงหาการหลุดพ้นจากอัตตา ไม่ใช่มาห่มผ้าเหลืองเพื่อยึดติดกับสีกา เงินทอง หรือยศถาบรรดาศักดิ์

จากธรรมะโพรพากานด้าช่วงกึ่งพุทธกาลเพื่อการรวมศูนย์ ถึงธรรมะมาร์เก็ตติ้งทางลัดสู่นิพพานหลัง 2520 ในแก่นกลางของความเป็นพุทธแท้ของรัฐไทย เราจะเห็นจริตความศรัทธาที่อาจศักดิ์สิทธิ์สำหรับใครบางคน แต่สำหรับบางคนกลับกลายเป็นความงมงาย แต่ในความจริงแท้ของพุทธที่หลายคนยึดถือ มีรัฐ เป็นคนที่คอยชี้นำในทุกยุคสมัย นำแว่นส่องพระดูให้ลึกถึงมวลสารของพุทธแท้ในความเป็นไทย สวรรค์อยู่ในอก นรกอยู่ในใจ แต่พุทธแท้ที่เราเข้าใจ ใคร เป็นคนสร้างมันขึ้นมา

ทำไมหนุ่ม-สาวต่างทยอยหันหลังให้ศาสนา ความเชื่อ ความศรัทธากลายเป็นสิ่งล้าสมัยในสายตาคนรุ่นใหม่จำนวนไม่น้อย หรือเอาเข้าจริงเขาและเธอยึดโยงตัวเองอยู่กับอะไร

เพราะเป็นวัดจึงไม่มีใครคิดว่าพระจะทำเรื่องแบบนี้ คงไม่มีใครคิดว่าจะมีพระข่มขืนเณร วัดมันเป็นพื้นที่เฉพาะ มีอำนาจ มีเขตปกครองบางอย่างที่พิเศษกว่านั้น และกุฏิมันลับตาคน จะทำอะไรก็ได้ ไม่มีใครรู้

บทบาทคณะสงฆ์ห่างไกลกับสังคม ทำให้คนรู้สึกว่าคณะสงฆ์ไม่ได้ร่วมทุกข์ร่วมสุขกับสังคม

การไม่สามารถธำรงกฎแห่งกรรมไว้ได้ ทำให้พุทธศาสนา ซึ่งสนับสนุนแนวคิดนี้เป็นหลักสูญเสียความเลื่อมใสศรัทธา ในฐานะศาสนาแห่งตรรกะและแนวคิดเป็นวิทยาศาสตร์

สนทนาความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับมหาเถรสมาคม ที่มีอุดมการณ์หลักร่วมกัน จนนำมาสู่การตีความคำว่า “การเมือง”ใต้ร่มเงาที่แผ่ปกคลุมมากกว่าหลักพระธรรมวินัยในพระไตรปิฎก

มองมุมใหม่ต่อการทำบุญทำทาน ซึ่งปฏิเสธไม่ได้ว่าส่วนหนึ่งผูกติดกับหลักคิดของศาสนาพุทธ ทั้งนี้ไม่ได้หมายความว่าชุดความคิดนี้มีปัญหาโดยตัวของมันเอง แต่ท่ามกลางสังคมที่เปลี่ยนผ่านสู่ชุดคุณค่าแบบใหม่ การสงเคราะห์ผู้ยากไร้โดยมองข้ามปัญหาเชิงโครงสร้างที่แท้จริง อาจทำให้เราตกหลุมพราง “ความดี” จนไม่สามารถแก้ไขความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจได้อย่างที่สังคมประชาธิปไตยควรจะเป็น