เข้าสู่ฤดูร้อนของประเทศไทย อุณหภูมิความร้อนยังคงอบอวลประเทศไทย การปลูกต้นไม้ สามารถช่วยดูดซับความร้อนจากแสงแดด รวมทั้งช่วยบดบังแสงแดด Thai PBS ชวนรู้จัก 16 พรรณไม้ ช่วยให้ร่มเงา คลายร้อนในช่วงฤดูร้อน และเพิ่มความสวยให้แก่บ้าน
“ชบา” ต้นไม้ คลายความร้อน ช่วงฤดูร้อน ช่วยให้บ้านร่มเย็น
ชบา เป็นไม้พุ่มขนาดกลาง มีความสูงได้ถึง 4 เมตร ได้รับฉายาว่า เป็นราชินีแห่งดอกไม้เมืองร้อน ด้วยรูปดอกที่มีหลายชนิด แตกต่างกันไปตามสายพันธุ์ มีทั้งดอกเล็กและดอกใหญ่ และมีสีสันหลากหลาย อาทิ สีชมพู แดง แสด ขาว เหลือง ม่วง ช่วยทำให้บ้านมีสีสัน คลายความร้อนจากอากาศร้อน และร่มเย็น
“วาสนา”
ต้นวาสนา จัดเป็นไม้หอม ลำต้นมีขนาดเล็กไปจนถึงกลาง สูงตั้งแต่ 1-10 เมตร ใบมีลักษณะเรียวยาว สีเขียวอ่อนไปจนถึงเข้ม วาสนาเป็นต้นไม้ที่ออกดอกยาก ส่วนใหญ่จะออกดอกในช่วงฤดูหนาว ลักษณะดอกเป็นชั้นซ้อนกันเป็นช่อ นิยมปลูกต้นวาสนาทั้งในบ้านและบริเวณหน้าบ้าน เป็นหนึ่งในต้นไม้มงคลที่ชื่อมีความหมายดี ช่วยคลายความร้อนขออากาศ
“ลีลาวดี”
ลีลาวดี มีชื่อเรียกอีกอย่างว่า ต้นลั่นทม เป็นไม้ดอกชนิดยืนต้นที่มีถิ่นกำเนิดในอเมริกากลาง และอเมริกาใต้ ออกดอกตลอดปี และให้สีสันสวยงาม ทั้งขาว เหลืองอ่อน ชมพู แดง เลี้ยงง่าย นิยมปลูกไว้บริเวณหน้าบ้าน ให้ความงามในช่วงฤดูร้อน
“โมก”
ต้นโมก เป็นต้นไม้ยืนต้นขนาดกลาง มีลำต้นสูง 1-3 เมตร โมกมีใบขนาดเล็ก และมีดอกเป็นช่อสีขาว มักส่งกลิ่นหอมตอนเย็น หากเป็นดอกชั้นเดียวเรียกว่า โมกลา แต่หากมีกลีบดอกหลายชั้นจะเรียกว่า โมกซ้อน ออกดอกได้ตลอดทั้งปี กิ่งก้านสามารถแตกออกได้รอบด้านของลำต้น นิยมปลูกไว้เพื่อความสวยงาม และสร้างความสดชื่น ช่วยบดบังแสงแดง คลายความร้อนในฤดูร้อน
“เข็ม”
เข็ม เป็นพรรณไม้ที่พบเห็นได้ตามบ้านเรือนคนไทย ด้วยความที่ปลูกง่าย และดอกมีสีสันสวยงาม คุณลักษณะของเข็ม เป็นต้นไม้ทรงพุ่มขนาดเล็กจนถึงขนาดกลาง มีความสูงประมาณ 3-5 เมตร ลักษณะใบมีขนาดและรูปร่างแตกต่างกัน ออกดอกเป็นช่อ มีกลีบประมาณ 4-5 กลีบ และมีสีสันสวยงาม ทั้งแดง ชมพู หรือส้ม ให้ความสวยงาม คลายความร้อน และเพิ่มความร่มเย็นในช่วงฤดูร้อน
“เหลืองปรีดียาธร”
อีกหนึ่งต้นไม้ประจำฤดูร้อน นั่นคือ ต้นเหลืองปรีดียาธร ความโดดเด่นอยู่ที่ดอกสีเหลืองสดใส โดยปกติเหลืองปรีดียาธรจะออกดอกในช่วงเดือนกุมภาพันธ์-เมษายน ลักษณะดอกเป็นช่อกระจุกสีเหลือง ต้นสูงได้ราว 8-10 เมตร นิยมนำมาปลูกไว้บริเวณหน้าบ้าน เพิ่มความสดชื่น คลายความร้อนให้กับบ้าน
“ปีบ”
ปีบ เป็นต้นไม้ยืนต้นขนาดเล็กถึงขนาดกลาง ความสูงประมาณ 5-10 เมตร เดิมทีพบได้มากตามป่าเบญจพรรณและป่าดิบแล้งทางภาคเหนือ ภาคตะวันตก และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ใบของปีบมีลักษณะเป็นเอกลักษณ์ รูปร่างคล้ายรูปหอกแกมรูปไข่ ปลายใบเรียวแหลม ฐานใบเป็นรูปลิ่ม ส่วนดอกปีบมีกลิ่นหอม และมักออกช่วงเดือนพฤศจิกายน-พฤษภาคม นอกจากนิยมปลูกเพื่อให้ร่มเงา คลายความร้อนในฤดูร้อนได้ พร้อมทั้งยังนำมาสกัดเป็นยาสมุนไพรอีกด้วย
“โกสน”
อีกหนึ่งต้นไม้ที่คุ้นเคย และพบได้บ่อยตามบ้านเรือนคนไทย แต่ถิ่นกำเนิดของต้นโกสน มาจากประเทศอินโดนีเซีย มาเลเซีย และออสเตรเลีย ต้นโกสนมีลักษณะลำต้นตั้งตรง สูงได้ถึง 2-5 เมตร ใบมีทั้งแบบกลม แบบเรียวยาว ใบแฉก ใบขดเป็นเกลียว จุดเด่นอีกประการของโกสน นั่นคือ มีสีสันที่หลากหลาย เช่น เหลือง เขียว ม่วง ส้ม ชมพู แดง ขาว คละกันไป ให้ความร่มรื่น คลายความร้อน และให้ความสวยงามแก่บ้าน
“ไผ่”
เป็นต้นไม้ที่นิยมปลูกกันมาก โดยเฉพาะบริเวณริมรั้วบ้าน เนื่องจากลำต้นและกิ่งก้านของไผ่ช่วยบังแสงแดด รวมถึงลักษณะรูปร่างที่ตั้งตรงสวย จนกลายเป็นต้นไม้ที่นิยมมาตกแต่งบ้าน ธรรมชาติของไผ่มักขึ้นรวมกันเป็นกอใหญ่ แตกกิ่งก้านสาขาจากใต้ดิน พบได้มากในประเทศเขตร้อนและเขตอุ่น ทั่วโลกมีไผ่อยู่ประมาณ 90 สกุล หรือมีมากกว่า 1,000 ชนิด ฤดูร้อนมักเห็นไผ่สีเขียวช่วยให้สบายตา
“เฟื่องฟ้า”
ต้นเฟื่องฟ้า มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Bougainvillea เป็นต้นไม้ยืนต้นประเภทพุ่มกึ่งเลื้อย ส่วนจุดเด่นที่เป็นที่จดจำ คือ สีของดอก ที่มีหลายสี เช่น ม่วง แดง ชมพู ส้ม ฟ้า เหลือง ทำให้มีความสวยงามสะดุดตา โดยเฉพาะเมื่อปลูกไว้บริเวณรอบตัวบ้าน ช่วยให้บ้านมีสีสัน ด้วยลักษณะทรงพุ่ม ยังช่วยบังแสงแดด คลายความร้อน แถมเฟื่องฟ้ายังเป็นต้นไม้ที่ปลูกง่าย และมีอายุยืนอีกด้วย
“ชมพูพันธุ์ทิพย์”
ช่วงต้นปี (มกราคม-เมษายน) เรามักได้เห็นชมพูพันธุ์ทิพย์ ออกดอกสีชมพูสวยงาม นี่เป็นจุดเด่นของต้นไม้ที่ผู้คนจดจำได้เป็นอย่างดี ตามธรรมชาติ ชมพูพันธุ์ทิพย์ เป็นไม้ขนาดกลาง สูงได้กว่า 8-25 เมตร ดอกมีสีชมพูอ่อน เมื่อบานเต็มที่จะมีเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 3 ซม. เป็นต้นไม้ที่โตเร็ว แผ่กิ่งก้าน และให้ความร่มรื่นในช่วงฤดูร้อนที่อากาศมีความร้อนเป็นพิเศษ
“ราชพฤกษ์”
ราชพฤกษ์ ได้รับการยกย่องให้เป็น ดอกไม้ประจำชาติไทย จุดเด่นคือ ดอกที่มีสีเหลืองอร่าม พบเห็นได้ตามท้องถนนทั่วไป นอกจากจะมีสีสันสดใส สวยงาม ยังช่วยให้ความร่มรื่น ราชพฤกษ์มีความสูงได้ถึง 20 เมตร โดยธรรมชาติของราชพฤกษ์เป็นต้นไม้ที่ชอบแดดจัด และโตเร็วหากอยู่ในที่กลางแจ้ง จึงเหมาะแก่การปลูกไว้ริมรั้ว หรือบริเวณสวนของบ้าน ช่วยได้ทั้งบดบังแสงแดด ให่ร่มเงา คลายความร้อนจากฤดูร้อน
“ประดู่”
ประดู่ เป็นต้นไม้ที่มีลำต้นสูง ซึ่งสูงได้ราว 20 เมตร ลักษณะใบมีความหนา ยาวประมาณ 2-3 นิ้ว กว้างประมาณ 1-2 นิ้ว ช่วยป้องกันแสงแดด ประดู่ เป็นไม้ที่มีความแข็งแรง ป้องกันลม และช่วยคลุมดิน รวมทั้งให้ความร่มเย็น ชุ่มชื้น คลายความร้อน
“หูกระจง”
หูกระจง ได้ชื่อว่าเป็นต้นไม้ที่มีทรงพุ่มแตกกิ่งเป็นชั้น ๆ สวยงาม จนมีชื่อเรียกอีกอย่างว่า แผ่บารมี เจริญเติบโตเร็ว มีความสูงได้ถึง 20 เมตร เมื่อเติบโตเต็มที่ จะแผ่กิ่งก้านให้ร่มเงา ช่วยลดแสงแดด คลายความร้อนในอุณหภูมิสูงช่วงฤดูร้อน คนไทยเชื่อว่าการปลูกต้นหูกระจงไว้บริเวณรอบบ้าน ช่วยเสริมบารมีให้แก่ตัวผู้ปลูก หรือสมาชิกในบ้าน ให้มีความเจริญก้าวหน้า
“จำปี”
เป็นต้นไม้ยืนต้นขนาดกลาง มีจุดเด่นอยู่ที่ดอกสีขาวคล้ายกับสีงาช้าง ลักษณะของดอกมีกลีบซ้อนกันอยู่ 8-10 กลีบ แถมดอกจำปียังออกดอกได้ตลอดทั้งปี เป็นพรรณไม้ที่โตง่าย และชอบแสงแดด นิยมปลูกกลางแจ้ง แต่แนะนำให้ปลูกห่างจากต้นไม้อื่นประมาณ 5 เมตร เพื่อให้ต้นไม้เติบโตและแผ่กิ่งก้านได้เต็มที่
“จำปา”
จำปา เป็นต้นไม้ที่คล้ายกับจำปี จนมีความเข้าใจผิดคิดว่าเป็นต้นไม้พันธุ์เดียวกัน แต่อันที่จริง จำปาแตกต่างจากจำปี จำปามีชื่อเรียกทางวิทยาศาสตร์ว่า Magnolia champaca (L.) Baill. ex Pierre var. champaca ส่วนจำปีมีชื่อว่า Magnolia x alba (DC.) Figlar จำปามีดอกสีเหลืองเข้ม และมีกลีบดอกชั้นนอกยาวกว่ากลีบดอกชั้นใน ซึ่งต่างจากดอกจำปี ทั้งจำปาและจำปี มีความสูงได้กว่า 15 เมตร ช่วยให้ร่มเงา คลายความร้อนได้เป็นอย่างดี
ต้นไม้ทั้ง 16 ชนิด ถือเป็นพรรณไม้ที่โตง่าย และมีอายุยืน ลงทุนปลูกครั้งเดียว ช่วยให้ทั้งความร่มรื่น คลายความร้อน และให้ความสวยงามกับบ้านไปนานหลายสิบปี
อ้างอิง
- สารานุกรมพืชในประเทศไทย กลุ่มงานพฤกษศาสตร์ป่าไม้ กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
อ่านบทความอื่น ๆ
