เป็นครั้งแรก! ที่หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ (Humanoid Robot) ซึ่งควบคุมโดยศัลยแพทย์ สามารถทำการผ่าตัดถุงน้ำดีในหมูด้วยวิธีส่องกล้องได้สำเร็จ โดยหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์จะมีข้อดีกว่าหุ่นยนต์ที่ใช้ผ่าตัดในปัจจุบันอย่างไร เรามีคำตอบ
งานวิจัยนี้ ตีพิมพ์ในวารสาร Nature แสดงให้เห็นว่าหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์สามารถเป็นเครื่องมือช่วยเหลือ ที่เชื่อถือได้ในการผ่าตัด ซึ่งอาจช่วยให้ศัลยแพทย์สามารถทำการผ่าตัดที่ซับซ้อนได้ แม้จากระยะไกล
แพทย์และหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ที่ควบคุมจากระยะไกลทำงานร่วมกัน ภาพจาก University of California San Diego: UCSD
ปัจจุบันหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ปรากฏให้เห็นอยู่ทุกหนทุกแห่ง ตั้งแต่สนามกีฬาไปจนถึงโรงงาน ทีมวิศวกรและศัลยแพทย์จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ซานดิเอโก (University of California San Diego: UCSD) จึงร่วมมือกันเพื่อศึกษาว่า หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์สองขานี้จะมีประโยชน์มากแค่ไหนในห้องผ่าตัด
สำหรับการผ่าตัดผ่านกล้อง “หุ่นยนต์” กลายเป็นเรื่องปกติแล้ว แต่ไม่ใช่หุ่นยนต์รูปร่างคล้ายมนุษย์อย่างที่ใช้ในที่นี้ โดยหนึ่งในระบบที่เป็นที่ยอมรับมากที่สุดสำหรับการผ่าตัดผ่านกล้องด้วยหุ่นยนต์คือระบบดา วินชี (da Vinci System ) ซึ่งศัลยแพทย์จะใช้คอนโซลควบคุมแขนหุ่นยนต์สามหรือสี่แขน โดยหนึ่งในนั้นจะควบคุมกล้องสามมิติ เพื่อทำการผ่าตัดที่ซับซ้อนและแม่นยำ
ในการทดลองครั้งนี้ นักวิจัยได้ทดสอบหุ่นยนต์ตามขั้นตอนต่าง ๆ ขั้นแรก พวกเขาได้ทดสอบความสามารถในการเคลื่อนไหวอย่างละเอียดของหุ่นยนต์ โดยให้หุ่นยนต์จัดการกับวัตถุที่ไม่มีชีวิต และอุปกรณ์ผ่าตัดทั่วไปในชุดงานบนโต๊ะทำงาน โดยมีศัลยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญคอยให้ดูแล
เมื่อมั่นใจว่าทีมมนุษย์-หุ่นยนต์พร้อมแล้ว จึงเริ่มทำการผ่าตัดเล็กในหมูที่ถูกวางยาสลบ เพื่อเอาถุงน้ำดีออก โดยที่มีศัลยแพทย์ที่เป็นมนุษย์ควบคุมหุ่นยนต์จากคอนโซล และมีแพทย์อีกคนคอยให้ความช่วยเหลืออยู่ข้างเตียงผ่าตัด
ในระหว่างการผ่าตัดช่วงหนึ่ง ทีมวิจัยได้นำหุ่นยนต์ตัวที่สองเข้ามาช่วยชั่วครู่ ซึ่งการผ่าตัดทั้งสองครั้งประสบความสำเร็จ โดยในกรณีหนึ่งมีเลือดออกเล็กน้อย แต่ก็หยุดได้อย่างรวดเร็ว
หุ่นยนต์ควบคุมระยะไกลสองตัวทำงานร่วมกันเพื่อทำการผ่าตัดถุงน้ำดีแบบส่องกล้องในระหว่างการทดลองทางคลินิกเบื้องต้น ภาพจาก UCSD Jacobs School of Engineering
Shanglei Liu ศัลยแพทย์จาก UCSD กล่าวว่า ประสบการณ์การผ่าตัดโดยใช้หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ให้ความรู้สึกเหมือนกับช่วงแรก ๆ ของการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์สมัยใหม่ โดยมีข้อจำกัดที่คล้ายคลึงกันบางประการ เช่น การชนกันของเครื่องมือ ความล่าช้าของสัญญาณ และความจำเป็นในการปรับตำแหน่งอย่างต่อเนื่อง
อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญที่ควรทราบคือ ในขณะที่ต้องใช้เวลาหลายทศวรรษ กว่าที่แพลตฟอร์มการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์รุ่นแรกจะสามารถทำการผ่าตัดจริงในหมูได้สำเร็จ งานวิจัยนี้ใช้เวลาเพียงเก้าเดือนนับตั้งแต่เริ่มวางแผนจนถึงการผ่าตัด ด้วยเหตุนี้ Liu จึงคาดว่า เส้นทางการพัฒนาเทคนิคนี้ให้สมบูรณ์แบบจะเร็วขึ้นอย่างมากเช่นกัน
Ryan Broderick ศัลยแพทย์ที่ได้รับมอบหมายควบคุมหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์เพื่อทำการผ่าตัดหมู กล่าวว่า ทุกครั้งที่มีการทดลองใช้เทคโนโลยีใหม่ เราจะรู้สึกกังวลใจอยู่บ้าง แต่เราก็ยังค่อนข้างพอใจกับเทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นมา หุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ให้ความรู้สึกคล้ายกับการใช้งานหุ่นยนต์ที่มีวางจำหน่ายทั่วไป มีความล่าช้าและต้องปรับเทียบใหม่บ้างในระหว่างการใช้งานจริง แต่เป็นสิ่งที่คาดหวังได้จากหุ่นยนต์ต้นแบบ
ทั้ง Broderick และ Liu กล่าวว่า การทำงานร่วมกับหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์ช่วยเพิ่มความแม่นยำในการผ่าตัด และลดความเหนื่อยล้าของศัลยแพทย์ คล้ายคลึงกับตัวเลือกการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ที่มีอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งหุ่นยนต์ฮิวแมนนอยด์นั้น มีข้อดีเพิ่มเติมอย่างหนึ่งก็คือ ใช้พื้นที่น้อยกว่าระบบผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์ที่มีอยู่เดิมมาก และขนส่งได้ง่ายกว่ามาก เป็นเหตุผลให้ Liu จึงเสนอว่าหุ่นยนต์เหล่านี้อาจมีประโยชน์ในการแพทย์อวกาศ (Space Medicine)
Liu อธิบายเพิ่มเติมว่า เทคโนโลยีนี้อาจช่วยให้ตนเองหรือศัลยแพทย์คนอื่น ๆ สามารถทำการผ่าตัดจากระยะไกลในพื้นที่ที่มีทรัพยากรจำกัด ซึ่งความแม่นยำของการผ่าตัดด้วยหุ่นยนต์อาจเป็นประโยชน์ ตอบโจทย์ชุมชนที่ขาดแคลนการบริการ สภาพแวดล้อมที่อันตราย หรือสถานที่ที่เข้าถึงได้ยากมาก รวมถึงช่วยได้ในสถานการณ์ที่ขาดแคลนเจ้าหน้าที่ในพื้นที่ได้
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
ที่มาข้อมูล : sciencealert
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
