ท่ามกลางกิจวัตรอันเร่งรีบและมลพิษทางเสียงในเมืองใหญ่ที่ค่อย ๆ บั่นทอนสุขภาพใจของเราอย่างเงียบ ๆ เสียงดนตรีจากธรรมชาติอย่าง “เสียงนกร้อง” อาจเป็นตัวช่วยเยียวยาจิตใจ คลายความเครียดสะสม และช่วยดึงสมาธิของเราให้กลับคืนมาได้อย่างน่าทึ่ง
เมื่อไหร่ก็ตามที่จิตใจฟุ้งซ่าน นักจิตบำบัดมักแนะนำให้เราหันหน้าเข้าหาธรรมชาติ สัมผัสพื้นที่สีเขียว ฟังเสียงใบไม้พริ้วไหว หรือเสียงน้ำไหลเพื่อดึงอารมณ์กลับสู่ความสงบ
และท่ามกลางเสียงธรรมชาติทั้งหมด "เสียงนกร้อง" มีงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์รองรับว่ามีประโยชน์ต่อสุขภาพกายและใจมากกว่าแค่ความเพลิดเพลิน
เสียงนกร้อง เติมพลังบวกและความรู้สึกปลอดภัย
แดเนียล เฟอร์ราโร (Danielle Ferraro) นักวิจัยจากมหาวิทยาลัย California Polytechnic State University อธิบายไว้ว่า ตามหลักวิวัฒนาการ สมองมนุษย์เรียนรู้ที่จะเชื่อมโยงเสียงนกร้องเข้ากับสัญลักษณ์ของความปลอดภัยในธรรมชาติ
ในการทดลองของเฟอร์ราโร ทีมงานได้ซ่อนลำโพงเปิดเสียงนกร้องหลากหลายสายพันธุ์ไว้ตามเส้นทางเดินป่าในรัฐโคโลราโด ผลปรากฏว่า นักเดินป่าที่เดินทางผ่านเส้นทางที่มีเสียงนกร้องต่างรู้สึกมีความสุขเพิ่มขึ้นอย่างเห็นได้ชัด นอกจากนี้ กลุ่มนักเดินป่ายังระบุว่า การได้ยินเสียงนกที่มีความหลากหลายของสายพันธุ์ ช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายและสร้างอารมณ์เชิงบวกได้ดียิ่งขึ้น
เสียงนกร้อง คลายเครียดและปรับสมดุลอารมณ์
การหยุดพักเพื่อตั้งใจฟังเสียงนกร้องรอบตัว เป็นอีกหนึ่งวิธี ฝึกสติ ที่ช่วยลดระดับความเครียดได้อย่างดี ผลการศึกษาในปี 2022 ที่ตีพิมพ์ในวารสาร Scientific Reports ได้ทำการสำรวจกลุ่มตัวอย่าง 1,300 คนในสหราชอาณาจักร พบว่าการพบเจอนกหรือได้ยินเสียงนกในชีวิตประจำวัน ช่วยให้ผู้คนรู้สึกสงบและมีอารมณ์เชิงบวกเพิ่มขึ้น ซึ่งผลลัพธ์นี้เกิดขึ้นทั้งกับคนทั่วไปและผู้ป่วยที่ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นโรคซึมเศร้า
สอดคล้องกับงานวิจัยของ คริสตอฟ แรนด์เลอร์ (Christoph Randler) ผู้เชี่ยวชาญด้านชีววิทยาศึกษาจากประเทศเยอรมนี ที่ระบุว่าการจดจ่อฟังเสียงนกขณะเดินชมธรรมชาติ มีส่วนช่วยลดระดับฮอร์โมนความเครียด (Cortisol) และลดอัตราการเต้นของหัวใจให้กลับมาเป็นปกติ กุญแจสำคัญจึงไม่ใช่เพียงแค่การฟังผ่าน ๆ แต่คือการตั้งใจดึงสติมาอยู่กับเสียงตรงหน้า
เสียงนกร้อง ลดความวิตกกังวล บรรเทาอาการหวาดระแวง
ความผันผวนของโลกยุคปัจจุบันทำให้ผู้คนจำนวนมากต้องเผชิญกับความเครียดสะสมและภาวะวิตกกังวลสูงขึ้น งานวิจัยจาก สถาบันแมกซ์ พลังค์ (Max Planck Institute for Human Development) ประเทศเยอรมนี ได้ทำการทดสอบกับกลุ่มตัวอย่าง 295 คน โดยให้ฟังเสียงบรรยากาศ 4 รูปแบบ ได้แก่ เสียงการจราจรอึกทึก, เสียงการจราจรเบาบาง, เสียงนกร้องหลากหลายสายพันธุ์ และเสียงนกร้องสายพันธุ์เดียว
ผลการวิจัยชี้ว่า กลุ่มคนที่ได้ฟังเสียงบรรยากาศนกร้อง มีระดับความวิตกกังวล (Anxiety) และอาการหวาดระแวง (Paranoia) ลดลงอย่างมีนัยสำคัญ รวมถึงกลุ่มผู้ป่วยโรคซึมเศร้าที่รายงานว่ารู้สึกผ่อนคลายขึ้นมาก ในทางกลับกัน เสียงจราจรในเมืองกลับกระตุ้นให้อาการซึมเศร้าและเครียดรุนแรงยิ่งขึ้น
เสียงนกร้อง บรรเทาอาการง่วงนอนหลังมื้ออาหาร
อาการง่วงเหงาหาวนอนหลังกินอิ่มช่วงกลางวัน เป็นภาวะที่คนทำงานทุกคนคุ้นเคยกันดี แต่นักวิทยาศาสตร์พบว่าเสียงนกร้องสามารถช่วยปลุกสมองให้ตื่นตัวได้
รายงานจาก BBC อ้างอิงงานวิจัยของ Condiment Junkie บริษัทออกแบบเสียงในกรุงลอนดอน ร่วมกับมหาวิทยาลัยกลินเดอร์ (Glyndwr University) พบว่าการเปิดเสียงบรรยากาศนกร้องให้เด็กนักเรียนฟัง ช่วยกระตุ้นสมาธิและการเรียนรู้ให้กลับมาตื่นตัวหลังมื้อกลางวันได้อย่างดีเยี่ยม
ทีมวิจัยอธิบายว่า เสน่ห์ของเสียงนกร้องอยู่ที่ "ความไม่ซ้ำซาก" จังหวะการร้องของนกมีลักษณะสุ่มและมีระดับเสียงที่หลากหลาย สมองจึงไม่รู้สึกเบื่อหรือเคลิ้มหลับ แต่กลับถูกกระตุ้นให้จดจ่อและตื่นตัวอยู่ตลอดเวลา
เสียงนกร้องเล็ก ๆ เปรียบเสมือนดนตรีบำบัดอันทรงคุณค่าที่ธรรมชาติสร้างไว้รอบตัวเรา หากคุณเป็นคนหนึ่งที่รู้สึกเหนื่อยล้าทางจิตใจและกำลังเผชิญกับความเครียดสะสม ลองหาเวลาออกไปสัมผัสธรรมชาติและปล่อยให้เสียงนกร้องเยียวยาจิตใจดูสักครั้ง อาจเป็นวิธีที่ช่วยให้เรากลับมาอยู่กับปัจจุบันและ โฟกัสกับเรื่องต่าง ๆ ได้ดีมากขึ้น
สำหรับใครที่อยากฝึกสมาธิผ่านการชมธรรมชาติ สามารถติดตามกิจกรรมดี ๆ และคอนเทนต์คุณภาพจาก Thai PBS ได้เพิ่มเติม
- EP. 912: เสียงธรรมชาติมีประโยชน์มากนะ l Thai PBS Podcast
- ฟังดี ชีวิตเปลี่ยน แนะนำ 5 เสียง ช่วยให้สุขภาพดีขึ้น l Thai PBS Care
- ปรับก่อนป่วย : พลังเสียงบำบัดจาก Crystal bowls sound healing
ที่มา: Scientific Reports, Forbes, PMC (National Institutes of Health)
คอลัมน์ต่อยอด l เสริมความคิด ต่อยอดความรู้ สื่อสารความเข้าใจ โดย ศูนย์สื่อสารและส่งเสริมการตลาดเพื่อสาธารณะ ไทยพีบีเอส (CCM)
