Public Media Alliance (PMA) องค์กรเครือข่ายสื่อสาธารณะระหว่างประเทศ ออกแถลงการณ์แสดงความกังวลต่อข้อเสนอแก้ไขกฎหมายเพื่อเปลี่ยนระบบจัดสรรงบประมาณของไทยพีบีเอส จากเงินที่จัดสรรตามกลไกเฉพาะไปเป็นงบประมาณแผ่นดินประจำปี โดยเรียกร้องให้มีหลักประกันว่าการเปลี่ยนแปลงใด ๆ จะต้องไม่กระทบต่อความเป็นอิสระของสื่อสาธารณะ
แถลงการณ์ดังกล่าว ลงวันที่ 7 ตุลาคม 2569 หลังจากสมาชิกรัฐสภาจากพรรคภูมิใจไทย ได้เสนอให้มีการแก้ไขเพิ่มเติมพระราชบัญญัติองค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย พ.ศ. 2551 โดยเสนอให้ยกเลิกกลไกการจัดสรรงบประมาณ ที่เดิมจัดสรรจากภาษีบาป การขายสุราและยาสูบ ภายใต้เพดานไม่เกิน 2,000 ล้านบาทต่อปี มาเป็นการจัดสรรจากงบประมาณแผ่นดินที่ต้องผ่านกระบวนการตรวจสอบและอนุมัติจากฝ่ายนิติบัญญัติแทน ซึ่งขณะนี้ร่างกฎหมายดังกล่าวอยู่ระหว่างการเปิดรับฟังความคิดเห็นของประชาชนจนถึงวันที่ 14 ตุลาคม 2569 ก่อนเสนอเข้าสู่การพิจารณาของรัฐสภา
ในแถลงการณ์ PMA ให้ความเห็นว่า แม้ข้อเสนอดังกล่าวจะถูกนำเสนอในฐานะมาตรการเสริมสร้างวินัยทางการคลังและการกำกับดูแลด้านงบประมาณ แต่ไทยพีบีเอสมีระบบตรวจสอบและกำกับดูแลอยู่แล้ว ทั้งกลไกภายในองค์กร การตรวจสอบจากสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน และการรายงานผลการดำเนินงานต่อรัฐสภาและคณะรัฐมนตรี จึงตั้งข้อสังเกตว่า ข้อเสนอดังกล่าวต้องการแก้ไขช่องว่างของระบบตรวจสอบส่วนใด และเหตุใดจึงจำเป็นต้องเปลี่ยนกลไกจัดสรรงบประมาณที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน
PMA ยังแสดงความกังวลว่า การผูกงบประมาณของไทยพีบีเอสเข้ากับกระบวนการอนุมัติงบประมาณแผ่นดินเป็นรายปี อาจทำให้เกิดความเสี่ยงต่อความเป็นอิสระในการทำงาน โดยเฉพาะการตัดสินใจด้านบรรณาธิการและการนำเสนอข่าวสาร ทั้งนี้ PMA เห็นว่ารูปแบบการจัดสรรงบประมาณสำหรับสื่อสาธารณะควรมีองค์ประกอบสำคัญ 3 ประการ ได้แก่ ความเป็นอิสระ ความมั่นคงและยั่งยืนของแหล่งเงินทุนในระยะยาว และงบประมาณที่เพียงพอต่อการปฏิบัติภารกิจ
ท้ายแถลงการณ์ Kristian Porter ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร Public Media Alliance ระบุว่า รูปแบบการจัดสรรงบประมาณอาจแตกต่างกันไปในแต่ละประเทศ แต่หลักประกันด้านความเป็นอิสระของกองบรรณาธิการและความมั่นคงของงบประมาณเป็นพื้นฐานสำคัญของสื่อสาธารณะ พร้อมแสดงจุดยืนสนับสนุนไทยพีบีเอสในการรักษาหลักการดังกล่าวเพื่อประโยชน์ระยะยาวของประชาชน
Public Media Alliance (PMA) เป็นเครือข่ายองค์กรสื่อสาธารณะระดับนานาชาติ ก่อตั้งขึ้นในปี 1945 มีสมาชิกมากกว่า 50 องค์กรจากทั่วโลก ครอบคลุมสื่อโทรทัศน์ วิทยุ และสื่อสาธารณะในรูปแบบต่าง ๆ อาทิ BBC ของสหราชอาณาจักร CBC/Radio-Canada ของแคนาดา Australian Broadcasting Corporation (ABC) ของออสเตรเลีย Public Broadcasting Service (PBS) ของสหรัฐอเมริกา Public Television Service (PTS) ของไต้หวัน และไทยพีบีเอส โดยมีภารกิจสนับสนุนการพัฒนาสื่อสาธารณะ ส่งเสริมการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ และให้ความสำคัญกับความเป็นอิสระของสื่อและบทบาทของสื่อสาธารณะต่อสังคม
