5. ความโปร่งใส ตรวจสอบได้ & ธรรมาภิบาล

ไทยพีบีเอสไม่ได้มีอิสระที่จะใช้เงินโดยไม่มีการตรวจสอบ แม้องค์กรต้องมีความเป็นอิสระด้านสื่อ แต่การใช้เงินอยู่ภายใต้กลไกหลายชั้น ตั้งแต่คณะอนุกรรมการและคณะกรรมการนโยบายที่อนุมัติแผนและงบประมาณ ระบบควบคุมและตรวจสอบภายใน การเปิดเผยแผนและผลจัดซื้อจัดจ้าง การตรวจรับรองงบการเงิน การตรวจสอบบัญชีโดยสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) ตลอดจนการรายงานผลการปฏิบัติงานต่อรัฐสภา วุฒิสภา และการเปิดเผยข้อมูลให้ประชาชนตรวจสอบ เป้าหมายคือให้เงินทุกบาทถูกใช้ตามกฎหมาย โปร่งใส คุ้มค่า และเกิดประโยชน์สาธารณะ

อ้างอิง: พ.ร.บ.ฯ (การประเมิน/ตรวจสอบ ม.50)

ไทยพีบีเอสมีการประเมินผลทั้งระดับองค์กร หน่วยงาน และบุคลากร โดยติดตามผลตามแผน งบประมาณ และตัวชี้วัด มีผู้เชี่ยวชาญประเมินการทำงานในด้านต่าง ๆ ประเมินประสิทธิภาพการใช้เงิน คุณภาพและการเข้าถึงเนื้อหา ผลกระทบต่อสังคม รวมทั้งรับฟังความคิดเห็นจากประชาชนและผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย นอกจากนี้ ยังเข้ารับการประเมินด้านคุณธรรมและความโปร่งใส (ITA) และต้องรายงานผลต่อรัฐสภา เป้าหมายสำคัญคือทำให้เห็นว่าไทยพีบีเอสไม่ได้เพียงผลิตรายการได้ตามจำนวน แต่ใช้ทรัพยากรคุ้มค่า เข้าถึงประชาชน และสร้างประโยชน์สาธารณะได้จริงหรือไม่

อ้างอิง: พ.ร.บ.ฯ มาตรา 50

ไม่ขัดกัน “ความเป็นอิสระ” และ “ความรับผิดชอบต่อเงินสาธารณะ” ต้องดำรงอยู่คู่กัน จึงจะทำให้ไทยพีบีเอสเป็นสื่อสาธารณะที่ประชาชนไว้วางใจได้ ความเป็นอิสระ หมายถึง อิสระในการทำหน้าที่สื่อ โดยไม่ถูกการเมือง รัฐ หรือธุรกิจสั่งการเนื้อหา ส่วนความรับผิดชอบต่อเงินสาธารณะ หมายถึง การต้องเปิดเผย ชี้แจง และยอมรับการตรวจสอบว่าใช้เงินถูกต้อง โปร่งใส คุ้มค่า และเกิดประโยชน์ต่อประชาชนหรือไม่ หลักสำคัญคือ ไทยพีบีเอสต้อง “อิสระในการทำหน้าที่ แต่ไม่อิสระจากการตรวจสอบ” โดยการตรวจสอบต้องไม่ถูกใช้เป็นเครื่องมือกดดันหรือแทรกแซงการทำงานของกองบรรณาธิการ

อ้างอิง: จุดยืนองค์กร + พ.ร.บ.ฯ

ประชาชนสามารถตรวจสอบได้จากข้อมูลบนเว็บไซต์ทางการของไทยพีบีเอส โดยดูรายงานประจำปีและงบการเงิน แผนบริหารกิจการ แผนและประกาศจัดซื้อจัดจ้าง ประกาศผู้ชนะ รายงานการประชุมคณะกรรมการนโยบาย และรายงานผลการปฏิบัติงานต่อรัฐสภา หากพบประเด็นที่ต้องการคำชี้แจง สามารถส่งผ่านช่องทางรับเรื่องร้องเรียน สภาผู้ชมและผู้ฟังรายการ หรือช่องทางติดต่อขององค์กรได้

อ้างอิง: พ.ร.บ.ฯ (การเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ) / รายงานประจำปี