สืบสาน ประเพณีผีขนน้ำ บ้านนาซ่าว จ.เลย
ความเชื่อสู่การละเล่น
ผีขนน้ำ เป็นการละเล่นพื้นบ้านของชาวนาซ่าว ตำบลนาซ่าว อำเภอเชียงคาน จังหวัดเลย การเล่นผีขนน้ำของชาวบ้านนาซ่าว ไม่มีประวัติว่าเล่นครั้งแรกเมื่อใด แต่ชาวบ้านได้สืบสานมาเป็นประเพณีเช่นบรรพบุรุษที่เคยปฏิบัติกันมาทุกปี ชาวบ้านถือเอาช่วงก่อนที่จะมีการลงมือทำการเกษตร จัดทำบุญเดือนหก ประมาณวันแรม 1 ค่ำ ของทุกปีเพื่อเป็นการขอฟ้าขอฝนให้ตกต้องตามฤดูกาล และก่อนการละเล่นผีขนน้ำต้องจัดพิธีการเลี้ยงบ้าน เพื่อเป็นการบวงสรวงศาลเจ้าปู่ ชาวบ้านจัดหาข้าวปลาอาหารและของบวงสรวงต่าง ๆ ไปประกอบพิธีกันที่ดอนหอ "ศาลเจ้าปู่" ของหมู่บ้าน การทำพิธีบวงสรวงนั้นจะอัญเชิญผีเจ้าปู่และผีบรรพบุรุษต่าง ๆ ลงมากินเครื่องเซ่นตามที่จัดหาไว้ หลังจากเสร็จสิ้นพิธีการเลี้ยงผีบ้านก็จะมีการฉลองด้วยการร้องรำทำเพลง ซึ่งพิธีเลี้ยงบ้านนี้จะทำกันปีละครั้งเพื่อเป็นการตอบแทนบุญคุณ ที่ผีปู่ผีย่า ตลอดจนผีบรรพบุรุษในหมู่บ้าน ได้ปกปักรักษา คุ้มครองตนและชาวบ้านให้อยู่เย็นเป็นสุขทำมาหากินได้อย่างอุดมสมบูรณ์
แห่ดอกไม้เข้าผาม พิธีของชาวนาซ่าว
วันโฮมเป็นเป็นแรกของชาวนาซ่าวที่มารวมตัวกัน เพื่อเปิดพิธีของประเพณีบุญเดือนหก ตรงกับวันขึ้น 15 ค่ำ เดือนหก ชาวบ้านรวมกันแห่ดอกไม้เข้าผาม เพื่อเป็นการนำดอกไม้เข้าไปกราบไหว้ บูชายังวัดโพธิ์ศรี ขบวนแห่นั้นประกอบด้วยนางเทียมร่างทรงของเจ้าปู่จิรมาณพ นางเทียมเจ้าปู่ผ่านพิภพ จ้ำ นางแต่ง ผีขน และชาวบ้านจากคุ้มต่าง ๆ ในหมู่บ้านเดินแห่เป็นขบวนไปรอบหมู่บ้าน ตีฆ้อง ตีกลอง ปรบมือ ร้องรำทำเพลงกันอย่างสนุกสนาน
สืบสานเพื่อคงอยู่
ประเพณีบุญเดือนหก หรือ " ผีขนน้ำ" หากผู้เล่นยังเก็บรักษาของเดิมไว้ก็สามารถนำกลับมาเล่นใหม่ได้อีก โดยตกแต่งทาสีใหม่ ให้ดูสดและเข้มขึ้น แต่ส่วนมากผู้เล่นผีขนน้ำมักจะทำหัวผีขนน้ำขึ้นมาใหม่ ซึ่งวัสดุอุปกรณ์ก็หาได้ไม่ยาก ใช้เวลาทำและตกแต่งไม่นาน หน้ากากหัวผีขนน้ำนั้นจะนำเอาไม้เนื้ออ่อนที่มีขนาดพอเหมาะมาเกาะสลักเป็นรูปหน้ากากตามจินตนาการของแต่ละคนเพื่อให้ดูน่ากลัว แล้วตกแต่งให้หลากสี ส่วนตัวผีโขนจะใช้ผ้าที่นอนเก่าที่ไม่ใช้แล้วมาทำเป็นตัวเสื้อ ซึ่งให้นุ่นที่ติดอยู่กับที่นอนนั้นฟุ้งกระจายไปทั่วตอนที่เต้นรำ และมีการให้จังหวะด้วยการตีเคาะหรือขอลอ และโป่ง มัดติดด้านหลังลำตัว สำหรับผู้ที่เดินร่วมขบวนก็จะตีกลองตีเคาะ เป่าแคนดีดพิณ เพื่อให้เกิดจังหวะอย่างสนุกสนานสลับกันไป
มีการประกวดแข่งขันการเดินขนวบการทำหน้ากากของแต่ละคุ้มงานบุญนี้ยังมีจุดบั้งไฟให้เสียงดัง เพื่อเป็นการขอฟ้าขอฝนอีกด้วย หากนักท่องเที่ยวที่ได้เข้าไปสัมผัสกับประเพณีนี้จะมีความตื่นตาตื่นใจ ทั้งหน้ากากผีขนน้ำและชุดที่แปลกตาที่จะไม่ได้พบเจอในจังหวัดอื่น
ติดตามชมรายการทั่วถิ่นแดนไทย ตอน สืบสาน ประเพณีผีขนน้ำ บ้านนาซ่าว จ.เลย วันเสาร์ที่ 10 มิถุนายนนี้ เวลา 16.30 -17.00 น. ทางไทยพีบีเอส หรือรับชมทีวีออนไลน์ทาง www.thaipbs.or.th/Live
แท็กที่เกี่ยวข้อง:
ทั่วถิ่นแดนไทย

ความสำเร็จที่ยั่งยืนตามศาสตร์พระราชา โครงการพัฒนาพื้นที่หนองใหญ่ตามพระราชดำริ จ.ชุมพร
31 ธ.ค. 59
รักบ้านเกิด รักษา อัมพวา-ชัยพัฒนานุรักษ์ จ.สมุทรสงคราม
7 ม.ค. 60
ภูเขาแห่งการเรียนรู้ ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงปังค่า จ.พะเยา
14 ม.ค. 60
รอยยิ้มจากยอดดอย สถานีพัฒนาเกษตรที่สูงตามพระราชดำริ บ้านสะจุก-สะเกี้ยง จ.น่าน
21 ม.ค. 60
สุขแบบไทยที่บางแม่หม้าย จ.สุพรรณบุรี
28 ม.ค. 60
เกษตรสร้างสุข โครงการส่งเสริมกสิกรรมไร้สารพิษตามโครงการพระราชดำริ จ.นครราชสีมา
4 ก.พ. 60
สุขกลางขุนเขา ศูนย์วิจัยพืชสวนเลย จ.เลย
11 ก.พ. 60
สร้างป่า สร้างคน โครงการพัฒนาป่าไม้ตามแนวพระราชดำริภูหินร่องกล้า จังหวัดพิษณุโลก
18 ก.พ. 60
ป่าแห่งชีวิต ป่าแห่งความรัก โครงการป่าสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จ.ชลบุรี
25 ก.พ. 60ห้วงแห่งความสุข ทับสะแก จ.ประจวบคีรีขันธ์
4 มี.ค. 60
ต้นแบบแห่งความรักและถักทอ บ้านหนองอาบช้าง จังหวัดเชียงใหม่
11 มี.ค. 60
อ้อมกอดขุนเขา บ้านคีรีวงกต จังหวัดอุดรธานี
18 มี.ค. 60
คุณค่าแห่งผืนแผ่นดิน เกาะหมาก จ.พัทลุง
25 มี.ค. 60
หัวใจสุข ธรรมชาติสมบูรณ์ เกาะโหลน จ.ภูเก็ต
1 เม.ย. 60
สายน้ำสร้างความสุข ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพบ้านกุดนาขาม จ.สกลนคร
8 เม.ย. 60
ท้องทุ่งแห่งความสุข บ้านตาหยวก จ.ร้อยเอ็ด
15 เม.ย. 60
เบตงเมืองอบอุ่นท่ามกลางขุนเขา จ.ยะลา
22 เม.ย. 60
ธรรมชาติแห่งชาติพันธุ์ บ้านป่าแป๋ จ.ลำพูน
29 เม.ย. 60
เรียนรู้ พัฒนา อนุรักษ์ โครงการพัฒนาส่วนพระองค์ จ.ชุมพร
6 พ.ค. 60
ความสุขกลางผืนน้ำที่บ้านพุเข็ม อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี
13 พ.ค. 60
วิถีแห่งเสียงแคน บ้านท่าเรือ จ.นครพนม
20 พ.ค. 60
วิถีพอเพียง วิถีบ้านศิลา จ.ขอนแก่น
27 พ.ค. 60
ทั่วถิ่นแดนไทย บ้านจ่าโบ่ มนต์เสน่ห์ ชาวลาหู่ จ.แม่ฮ่องสอน
1 มิ.ย. 60
สืบสาน ประเพณีผีขนน้ำ บ้านนาซ่าว จ.เลย
10 มิ.ย. 60
สุข สมบูรณ์ บ้านขนาบนาก จ.นครศรีธรรมราช
17 มิ.ย. 60
สุขแบบชาวเลที่บ้านช่องแสมสาร จังหวัดชลบุรี
24 มิ.ย. 60
สุขจากงานหัตถกรรมพื้นถิ่น บ้านบุ่งหวาย จ.อุบลราชธานี
1 ก.ค. 60
ผลิตผลจากความรัก บ้านบ่อหิน จ.ระยอง
8 ก.ค. 60
อุดมสุข สุขสมบูรณ์ บ้านห้วยน้ำหนัก จ.ราชบุรี
15 ก.ค. 60
สุข สงบ สมบูรณ์ที่เกาะปูยู จ.สตูล
22 ก.ค. 60
ทั่วถิ่นแดนไทย

ความสำเร็จที่ยั่งยืนตามศาสตร์พระราชา โครงการพัฒนาพื้นที่หนองใหญ่ตามพระราชดำริ จ.ชุมพร
31 ธ.ค. 59
รักบ้านเกิด รักษา อัมพวา-ชัยพัฒนานุรักษ์ จ.สมุทรสงคราม
7 ม.ค. 60
ภูเขาแห่งการเรียนรู้ ศูนย์พัฒนาโครงการหลวงปังค่า จ.พะเยา
14 ม.ค. 60
รอยยิ้มจากยอดดอย สถานีพัฒนาเกษตรที่สูงตามพระราชดำริ บ้านสะจุก-สะเกี้ยง จ.น่าน
21 ม.ค. 60
สุขแบบไทยที่บางแม่หม้าย จ.สุพรรณบุรี
28 ม.ค. 60
เกษตรสร้างสุข โครงการส่งเสริมกสิกรรมไร้สารพิษตามโครงการพระราชดำริ จ.นครราชสีมา
4 ก.พ. 60
สุขกลางขุนเขา ศูนย์วิจัยพืชสวนเลย จ.เลย
11 ก.พ. 60
สร้างป่า สร้างคน โครงการพัฒนาป่าไม้ตามแนวพระราชดำริภูหินร่องกล้า จังหวัดพิษณุโลก
18 ก.พ. 60
ป่าแห่งชีวิต ป่าแห่งความรัก โครงการป่าสิริเจริญวรรษ อันเนื่องมาจากพระราชดำริ จ.ชลบุรี
25 ก.พ. 60ห้วงแห่งความสุข ทับสะแก จ.ประจวบคีรีขันธ์
4 มี.ค. 60
ต้นแบบแห่งความรักและถักทอ บ้านหนองอาบช้าง จังหวัดเชียงใหม่
11 มี.ค. 60
อ้อมกอดขุนเขา บ้านคีรีวงกต จังหวัดอุดรธานี
18 มี.ค. 60
คุณค่าแห่งผืนแผ่นดิน เกาะหมาก จ.พัทลุง
25 มี.ค. 60
หัวใจสุข ธรรมชาติสมบูรณ์ เกาะโหลน จ.ภูเก็ต
1 เม.ย. 60
สายน้ำสร้างความสุข ศูนย์ส่งเสริมศิลปาชีพบ้านกุดนาขาม จ.สกลนคร
8 เม.ย. 60
ท้องทุ่งแห่งความสุข บ้านตาหยวก จ.ร้อยเอ็ด
15 เม.ย. 60
เบตงเมืองอบอุ่นท่ามกลางขุนเขา จ.ยะลา
22 เม.ย. 60
ธรรมชาติแห่งชาติพันธุ์ บ้านป่าแป๋ จ.ลำพูน
29 เม.ย. 60
เรียนรู้ พัฒนา อนุรักษ์ โครงการพัฒนาส่วนพระองค์ จ.ชุมพร
6 พ.ค. 60
ความสุขกลางผืนน้ำที่บ้านพุเข็ม อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี
13 พ.ค. 60
วิถีแห่งเสียงแคน บ้านท่าเรือ จ.นครพนม
20 พ.ค. 60
วิถีพอเพียง วิถีบ้านศิลา จ.ขอนแก่น
27 พ.ค. 60
ทั่วถิ่นแดนไทย บ้านจ่าโบ่ มนต์เสน่ห์ ชาวลาหู่ จ.แม่ฮ่องสอน
1 มิ.ย. 60
สืบสาน ประเพณีผีขนน้ำ บ้านนาซ่าว จ.เลย
10 มิ.ย. 60
สุข สมบูรณ์ บ้านขนาบนาก จ.นครศรีธรรมราช
17 มิ.ย. 60
สุขแบบชาวเลที่บ้านช่องแสมสาร จังหวัดชลบุรี
24 มิ.ย. 60
สุขจากงานหัตถกรรมพื้นถิ่น บ้านบุ่งหวาย จ.อุบลราชธานี
1 ก.ค. 60
ผลิตผลจากความรัก บ้านบ่อหิน จ.ระยอง
8 ก.ค. 60
อุดมสุข สุขสมบูรณ์ บ้านห้วยน้ำหนัก จ.ราชบุรี
15 ก.ค. 60
สุข สงบ สมบูรณ์ที่เกาะปูยู จ.สตูล
22 ก.ค. 60









