วันใหม่วาไรตี้
วันใหม่วาไรตี้

รู้ทันกันได้ : ขาบวม-เส้นเลือดขอด สัญญาณบ่งบอก CVI

หน้ารายการ
21 ก.ค. 68

เมื่อสังเกตเห็นผู้สูงอายุในครอบครัวมีขาบวม-เส้นเลือดขอดที่ชัดเจน หลายคนมักคิดว่าเป็นเรื่องปกติของวัย แต่รู้หรือไม่ว่าอาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของภาวะหลอดเลือดดำบกพร่องเรื้อรัง (Chronic Venous Insufficiency - CVI) ที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก บทความนี้จะพาคุณทำความรู้จักกับภาวะนี้และแนวทางการดูแลรักษา

ขาบวม-เส้นเลือดขอด คืออะไร? เข้าใจภาวะ CVI

ขาบวม-เส้นเลือดขอด เป็นอาการแสดงของภาวะหลอดเลือดดำบกพร่องเรื้อรัง (CVI) ซึ่งเกิดจากความเสื่อมของหลอดเลือดดำที่ขา โดยเฉพาะลิ้นของหลอดเลือดที่ควบคุมการไหลของเลือดกลับสู่หัวใจเสื่อมการทำงานลง ทำให้เกิดการย้อนกลับของเลือดและสะสมอยู่ที่บริเวณขา

นพ.ธัชวิชญ์ อุราสุข ศัลยแพทย์เฉพาะทาง ศัลยศาสตร์หลอดเลือด โรงพยาบาลพญาไท พหลโยธิน อธิบายว่า เม็ดเลือดแดงที่หัวใจสูบฉีดลงมาที่เท้า เมื่อทำหน้าที่ขนส่งออกซิเจนเสร็จแล้วต้องเดินทางกลับขึ้นไปที่ปอด แต่เมื่อลิ้นของหลอดเลือดเสื่อม มันจะปิดกั้นเลือดไม่อยู่ ทำให้เลือดไหลย้อนกลับและสะสมที่ขา

อาการขาบวม-เส้นเลือดขอด ที่ควรระวัง

ขาบวม-เส้นเลือดขอด มีหลากหลายรูปแบบการแสดงอาการ ได้แก่:

  • เส้นเลือดขอด ที่มองเห็นชัดเจนที่ขา
  • ขาบวม โดยเฉพาะช่วงเย็นหลังยืนทั้งวัน
  • ปวดหนักขา รู้สึกเหมือนขาจะระเบิด หรือขาร้อนวูบ
  • ตะคริวน่อง โดยเฉพาะตอนเช้าอาการดีขึ้น แต่ตอนเย็นอาการหนักขึ้น
  • ผื่นเส้นเลือดขอด หรือขาเปลี่ยนสีดำ
  • รอยช้ำ หรือเลือดออกใต้ผิวหนัง

หากสังเกตพบอาการเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความรุนแรงของภาวะขาบวม-เส้นเลือดขอดโดยเร็ว

กลุ่มเสี่ยงขาบวม-เส้นเลือดขอด ใครบ้างที่ต้องระวัง

แม้ว่าขาบวม-เส้นเลือดขอดจะพบได้บ่อยในผู้สูงอายุ แต่ทุกเพศทุกวัยก็มีความเสี่ยงได้เช่นกัน โดยปัจจัยเสี่ยงสำคัญ ได้แก่:

  • เพศหญิง
  • อายุที่มากขึ้น
  • ท่าทางการทำงานที่ต้องยืนนาน เช่น ศัลยแพทย์ พิธีกร ครู แม่ค้า ช่างทำผม
  • การมีน้ำหนักเกิน
  • ตั้งครรภ์
  • ประวัติครอบครัวมีโรคเส้นเลือดขอด

นพ.ธัชวิชญ์ ยกตัวอย่างว่า แม้แต่ตัวเขาเองที่ต้องยืนผ่าตัด 8-9 ชั่วโมงต่อวัน ก็เป็นกลุ่มเสี่ยงที่อาจเกิดภาวะขาบวม-เส้นเลือดขอดได้

ภาวะขาบวม-เส้นเลือดขอด อันตรายแค่ไหน?

แม้ว่าภาวะขาบวม-เส้นเลือดขอดจะไม่ถึงกับรุนแรงเหมือนมะเร็ง แต่มีผลกระทบอย่างมากต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วย เช่น

  • ไม่สามารถยืนทำงานได้ทั้งวัน
  • ส่งผลต่อการทำมาหากิน
  • บางรายอาจต้องเกษียณก่อนวัยอันควร

มีรายงานจากสหรัฐอเมริกาว่า มีผู้ทำงานจำนวนมากที่ต้องเกษียณก่อนวัยเพราะภาวะนี้ ส่งผลกระทบต่อ GDP ของประเทศด้วยซ้ำ

วิธีวินิจฉัยขาบวม-เส้นเลือดขอด อย่างถูกต้อง

การวินิจฉัยภาวะขาบวม-เส้นเลือดขอดมีดังนี้:

  1. ซักประวัติและตรวจร่างกาย โดยแพทย์เฉพาะทาง
  2. ยืนยันด้วยอัลตราซาวนด์ เพื่อระบุว่าลิ้นที่เสียอยู่ตำแหน่งไหน เป็นแผนสำหรับการรักษา

แพทย์แนะนำว่า เมื่อเริ่มมีอาการหรือความสงสัยควรปรึกษาแพทย์โดยเร็ว แม้จะเป็นเพียงเส้นเลือดขอดเล็กน้อยก็ตาม

การรักษาขาบวม-เส้นเลือดขอด ด้วยเทคโนโลยีที่ทันสมัย

การรักษาภาวะขาบวม-เส้นเลือดขอดมีหลายวิธีตามความรุนแรง:

  • ออกกำลังกาย เพื่อเพิ่มความแข็งแรงของกล้ามเนื้อ ช่วยสูบฉีดเลือดกลับได้ดีขึ้น
  • ใส่ถุงน่องเส้นเลือดขอด เพื่อบรรเทาอาการ
  • นอนยกขาสูง เพื่อช่วยให้เลือดไหลกลับดีขึ้น
  • ใช้ยาบรรเทาอาการ
  • ฉีดยาเส้นเลือดขอด สำหรับกรณีที่เป็นเฉพาะบริเวณ
  • การผ่าตัดแบบเปิด วิธีเดิมที่ทำการผูกและกระชากหลอดเลือดออก
  • การสวนหลอดเลือด (Endovenous Ablation) เทคโนโลยีใหม่ที่ใช้ความร้อนจากคลื่นวิทยุ คลื่นไมโครเวฟ หรือคลื่นเลเซอร์ เข้าไปทำงานในหลอดเลือด มีข้อดี คือ:
    • เจ็บตัวน้อย
    • ฟื้นตัวได้ภายในวัน
    • กลับไปทำกิจกรรมได้รวดเร็ว

การป้องกันขาบวม-เส้นเลือดขอด ที่ทำได้ด้วยตัวเอง

แพทย์แนะนำการป้องกันภาวะขาบวม-เส้นเลือดขอดดังนี้:

  1. ออกกำลังกาย เดินอย่างน้อย 30 นาทีต่อวัน 3 วันต่อสัปดาห์ เพื่อรักษามวลกล้ามเนื้อ
  2. เดินในน้ำ สำหรับผู้สูงอายุที่มีปัญหาข้อเข่า เพื่อลดแรงกระแทก
  3. หลีกเลี่ยงการยืนหรือนั่งนานเกินไป พัก หรือเปลี่ยนท่าบ่อยๆ
  4. รักษาน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์มาตรฐาน

ข้อควรระวัง

  • อย่านวดรุนแรงเกินไป อาจทำให้เส้นเลือดขอดอักเสบหรือแตกได้
  • อย่าหายากินเอง ควรปรึกษาแพทย์ก่อนเสมอ

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับขาบวม-เส้นเลือดขอด

Q: มีเส้นเลือดขอดแต่ไม่มีอาการปวด ต้องรักษาไหม?
A: หากไม่มีอาการปวด ไม่มีเลือดออก หรือไม่มีผื่นเส้นเลือดขอด สามารถเฝ้าดูอาการต่อไปได้ แต่หากรู้สึกกังวลควรปรึกษาแพทย์

Q: กินยา Daflon ช่วยได้ไหม?
A: ช่วยได้ แต่เป็นเพียงการบรรเทาอาการเท่านั้น ไม่ได้รักษาให้หายขาด

Q: นวดบริเวณขาบวม-เส้นเลือดขอด ได้หรือไม่?
A: ทำได้ แต่ต้องนวดเบาๆ อย่ารุนแรงเกินไป เพราะอาจทำให้เกิดรอยช้ำหรือเส้นเลือดแตกได้

Q: ภาวะขาบวม-เส้นเลือดขอด หายขาดได้ไหม?
A: เป็นภาวะเสื่อมของร่างกายตามอายุ แต่การรักษาจะช่วยปรับปรุงคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้นอย่างมาก


สรุปเรื่องขาบวม-เส้นเลือดขอด

ขาบวม-เส้นเลือดขอด ไม่ใช่เรื่องเล็กน้อยที่ควรมองข้าม แม้จะไม่ถึงกับเป็นอันตรายถึงชีวิต แต่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตอย่างมาก หากสังเกตเห็นอาการผิดปกติ เช่น ขาบวม ปวดหนักขา ตะคริว หรือมีเส้นเลือดขอดชัดเจน ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อรับการวินิจฉัยและรักษาที่เหมาะสม

ปัจจุบันมีเทคโนโลยีการรักษาที่ทันสมัย เจ็บน้อย ฟื้นตัวเร็ว สามารถช่วยให้ผู้ป่วยกลับไปใช้ชีวิตได้อย่างปกติ ร่วมกับการออกกำลังกายและดูแลสุขภาพอย่างถูกวิธี จะช่วยป้องกันและชะลอความรุนแรงของภาวะขาบวม-เส้นเลือดขอดได้อย่างมีประสิทธิภาพ


อ่านเนื้อหาที่เกี่ยวข้องเพิ่มเติม

รู้ทันกันได้

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - 330
331 - 360
361 - 390
391 - 420
421 - 450
451 - 480
481 - 510
511 - 540
541 - 570
571 - 600
601 - 630
631 - 660
661 - 690
691 - 720
721 - 750
751 - ล่าสุด

รู้ทันกันได้

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - 330
331 - 360
361 - 390
391 - 420
421 - 450
451 - 480
481 - 510
511 - 540
541 - 570
571 - 600
601 - 630
631 - 660
661 - 690
691 - 720
721 - 750
751 - ล่าสุด

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย