“ไมเคิล” นักข่าวเก๊ล็อบบี้ยิสต์ “กัมพูชา” โพสต์ภาพอ้างทหารกัมพูชาบาดเจ็บ แท้จริงภาพทหารไทย

Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาจาก: Facebook

เพจเฟซบุ๊ก Michael B Alfaro โพสต์ภาพทหารไทยนอนบาดเจ็บบนเตียงนอนระบุว่า ทหารกัมพูชาที่ได้รับบาดเจ็บจากกองกำลังไทย

Thai PBS Verify พบเพจเฟซบุ๊ก Michael B Alfaro โพสต์ภาพทหารไทยนอนบาดเจ็บบนเตียงนอน พร้อมระบุว่า 

“Cambodia Thai Border Conflict Has a Long History

“The roots of the Thai-Cambodian border conflict lie in a history of enmity over competing territorial claims. These claims largely stem from a 1907 map created while Cambodia was under French colonial rule, which Thailand maintains is inaccurate. Tensions were exacerbated by a 1962 International Court of Justice ruling that awarded sovereignty to Cambodia, which still riles many Thais.”  Fortune AP

Photo Credit: Pheng Vannak, Journalist; description, wounded Cambodian soldiers by Thai forces.”

แปลเป็นภาษาไทยว่า 

“ความขัดแย้งชายแดนไทย–กัมพูชามีประวัติยาวนาน

รากเหง้าของความขัดแย้งชายแดนไทย–กัมพูชามาจากประวัติความบาดหมางเกี่ยวกับการอ้างสิทธิ์ในดินแดนที่ทับซ้อนกัน ซึ่งส่วนใหญ่สืบเนื่องจากแผนที่ปี ค.ศ. 1907 ที่จัดทำขึ้นในช่วงที่กัมพูชาอยู่ภายใต้การปกครองของฝรั่งเศส โดยฝ่ายไทยยืนยันว่าแผนที่ดังกล่าวไม่ถูกต้อง ความตึงเครียดทวีความรุนแรงมากขึ้นจากคำตัดสินของศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (ICJ) ในปี ค.ศ. 1962 ที่มอบอธิปไตยให้แก่กัมพูชา ซึ่งยังคงสร้างความไม่พอใจให้กับชาวไทยจำนวนมากจนถึงปัจจุบัน

— Fortune / AP

เครดิตภาพ: เพ็ง วรรณัก (Pheng Vannak) ผู้สื่อข่าว

คำอธิบายภาพ: ทหารกัมพูชาที่ได้รับบาดเจ็บจากกองกำลังไทย”

ซึ่งโพสต์ดังกล่าวนั้นมีการแสดงความรู้สึก 6,500 ครั้งและการแสดงความคิดเห็น 834 ครั้ง และมีการแชร์ไปกว่า 372 ครั้ง 

ภาพเหตุการณ์จริงหรือไม่ ? 

Thai PBS Verify นำภาพในโพสต์ทหารที่นอนบาดเจ็บไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือ Google Lens พบว่าไปตรงกับโพสต์ของเฟซบุ๊ก Uthai Ardnongwar ที่โพสต์ภาพเดียวกันระบุว่า “ขอให้เพื่อนใหญ่หายไวๆเด้อ #ร้อยอินทรี #นนส.10/49”  โดยโพสต์ดังกล่าวถูกโพสต์ไว้ตั้งแต่เมื่อวันที่ 10 ธ.ค. 68 (คลิกเพื่อดูเนื้อหาต้นฉบับที่บันทึกไว้)

ภาพเปรียบเทียบเฟซบุ๊ก Michael B Alfaro (ซ้าย) และเฟซบุ๊ก Uthai Ardnongwar (ขวา )ที่โพสต์ภาพเดียวกัน

นอกจากนี้ เมื่อสังเกตจากแคปชันที่ Michael B Alfaro โพสต์ไว้พบว่า มีการให้เครดิตภาพจาก เพ็ง วรรณัก (Pheng Vannak) ผู้สื่อข่าวกัมพูชา ซึ่ง Thai PBS Verify ได้ทำการใช้ Google Searh Engine ค้นหาช่องทางการติตด่อ พบว่า ในช่องทางเฟซบุ๊กของ Pheng Vannak  มีการโพสต์ภาพเดียวกัน เมื่อวันที่ 11 ธ.ค. 68 ระบุว่า 

“ទាហាន​ថៃស្លាប់​ និង​ រងរបួស​រាប់​ពាន់​នាក់​ មន្ទីរ​ពេទ្យ​ខេត្ត​ សុរិន្ទ​ គ្មាន​កន្លែង​ទទួល​ទៀតទេ​ ពេល​នេះដឹកបន្តទៅ​ មន្ទីរ​ពេទ្យ​យោធា​ព្រះ​មង្គត់​នៅ​បាងកក​ ។”

แปลเป็นภาษาไทยว่า  

“ทหารไทยเสียชีวิตและได้รับบาดเจ็บนับพันนาย โรงพยาบาลจังหวัดสุรินทร์ไม่มีที่รองรับผู้ป่วยแล้ว ขณะนี้ได้ลำเลียงผู้บาดเจ็บส่งต่อไปยังโรงพยาบาลทหารพระมงกุฎเกล้าในกรุงเทพฯ” (คลิกเพื่อดูเนื้อหาต้นฉบับที่บันทึกไว้)

เฟซบุ๊กของ Pheng Vannak พบว่ามีการโพสต์ภาพเดียวกัน ระบุว่า ทหารไทยเสียชีวิตและได้รับบาดเจ็บนับพันนาย โรงพยาบาลจังหวัดสุรินทร์ไม่มีที่รองรับผู้ป่วยแล้ว ขณะนี้ได้ลำเลียงผู้บาดเจ็บส่งต่อไปยังโรงพยาบาลทหารพระมงกุฎเกล้าในกรุงเทพฯ

โดยหนึ่งในภาพที่โพสต์เป็นภาพโรงพยาบาลสนาม เมื่อสังเกตพบจุดผิดปกติหลายจุด ไม่ว่าจะเป็น ป้ายชื่อเป็นภาษาที่อ่านไม่ออก รวมถึงมีโลโก้ของ Gemini ซึ่งเมื่อนำภาพไปตรวจสอบด้วยเครื่องมือตรวจสอบภาพ AI ได้แก่ Wasitai, Hivemoderation และ illuminartyai ปรากฎว่าภาพดังกล่าวมีแนวโน้มที่ภาพสร้างจาก AI

ภาพที่สงสัยว่าสร้างจาก AI ในเฟซบุ๊ก Pheng Vannak

ภาพผลการตรวจสอบจากเครื่องมือ Wasitai พบว่าสร้างจาก AI

ภาพผลการตรวจสอบจากเครื่องมือ Hivemoderation โอกาสเป็นภาพที่ถูกจากจาก AI ถึง 99.7%

ภาพผลการตรวจสอบจากเครื่องมือ illuminartyai ปรากฎว่ามีแนวโน้มที่ภาพสร้างจาก AI ถึง 80.8 %

สถานการณ์ไทย – กัมพูชาเป็นอย่างไร ? 

เมื่อวันที่ 13 ธ.ค. 68 มีรายงานเหตุปะทะบริเวณเนิน 677 พื้นที่ช่องอานม้า จ.อุบลราชธานี ส่งผลให้กำลังพลทหารไทยเสียชีวิต 4 นาย และบาดเจ็บจากสะเก็ดระเบิดอีก 3 นาย ขณะที่กองทัพภาคที่ 2 ระบุว่า จากสถานการณ์สู้รบชายแดนไทย–กัมพูชา ล่าสุดเมื่อเวลา 11.00 น. สามารถเข้ายึดพื้นที่เป้าหมายซำแตและเนิน 677 ในพื้นที่ช่องอานม้าได้สำเร็จ โดยภาพรวมของเหตุการณ์ครั้งนี้ ทำให้มีกำลังพลพลีชีพรวม 15 นาย และบาดเจ็บรวม 270 นาย ซึ่งมีจำนวนไม่ถึงตามที่โพสต์ของ Pheng Vannak กล่าวอ้างแต่อย่างใด(คลิกเพื่อดูเนื้อหาต้นฉบับที่บันทึกไว้) 

เรื่องจริงเป็นอย่างไร ? 

Thai PBS Verify ตรวจสอบพบว่าเป็นข่าวปลอม โดยมีการใช้ภาพทหารที่นอนบาดเจ็บ ระบุว่าเป็นทหารกัมพูชาที่ได้รับบาดเจ็บจากไทย แต่เมื่อใช้เครื่องมือ Google lens ตรวจสอบพบว่าเป็นภาพทหารไทยที่ได้รับบาดเจ็บ อีกทั้งโพสต์ได้อ้างถึง เครดิตภาพจากนักข่าวกัมพูชา ซึ่งเมื่อทำการตรวจสอบพบว่าภายในโพสต์มีการใช้ภาพ AI ประกอบเนื้อหาด้วย