โพสต์อ้าง “เขมรข่มเสียม โชว์ MiG-21” แท้จริงแค่การขนย้ายเพื่อจัดแสดง ไม่ใช่การโชว์-ส่งสัญญาณให้ไทย

ข่าวปลอมDateClock icon10:53|สังคมและสุขภาพViews0
Thai PBS Verify ตรวจสอบคลิปอ้าง "กัมพูชาข่มไทย โชว์ MiG-21" พบเป็นภาพเก่าปี 2565 ของเครื่องบินหมดอายุที่ขนไปพิพิธภัณฑ์ ขณะที่สภาพจริงเครื่องบินกัมพูชา พบเลิกบินรุ่นนี้มานานกว่า 30 ปี เหลือเพียงซากจอดทิ้ง

Thai PBS Verify พบแหล่งที่มาข่าวปลอมจาก: Facebook

โพสต์ข้อความระบุว่า เขมรข่มเสีeม โชว์เครื่องบิน Mig-21 พร้อมกับเนื้อหาฉบับวิดีโอจาก เพจ “ชี้เป้าของถูก”

Thai PBS Verify พบโพสต์จากเพจ Facebook ชื่อ “ชี้เป้าของถูก” โพสต์ข้อความพร้อมคลิปวิดีโอ เมื่อวันที่ 21 มกราคม 2569 ระบุ เขมรข่มเสีeม โชว์เครื่องบิน Mig-21 โดยคลิปดังกล่าวเป็นภาพการขนย้ายเครื่องบิน พร้อมคำบรรยายระบุว่า

เขมรข่มเสียม ด้วยการโชว์เครื่องบินรบ MiG-21 ภาพที่เห็นไม่ใช่แค่เหล็กบินได้บนฟ้า แต่มันคือสัญญาณ มันคือข้อความที่ถูกส่งมาแบบไม่ต้องพูด
ใช่แล้ว ภาพเครื่องบินรบลำเก่าที่หลายคนอาจมองว่าล้าสมัย แต่เมื่อมันถูกนำขึ้นบินในช่วงเวลาที่อ่อนไหว มันกลับกลายเป็นไฟดราม่าที่ลุกโชนทันที คำถามคือ เขาต้องการบอกอะไรกับไทย
หลายคนอาจบอกว่า “แค่ซ้อมรบอย่าคิดมาก” แต่ในโลกการเมืองระหว่างประเทศ ไม่มีคำว่าแค่บังเอิญ การเลือก MiG-21 ขึ้นโชว์ การให้สื่อถ่ายภาพ การปล่อยข่าวออกมา มันคือการจัดฉากอย่างชัดเจน

และอย่าลืมว่า MiG-21 ไม่ได้ถูกใช้เพื่อเอาชนะใครในสนามรบวันนี้ แต่มันถูกใช้เพื่อเอาชนะใจคนในประเทศตัวเอง เพื่อปลุกความรู้สึกรักชาติ เพื่อบอกประชาชน ว่าเราแข็งแกร่ง เราไม่กลัวใคร

เมื่อภาพนี้ถูกส่งข้ามพรมแดนมาถึงสายตาคนไทย คำถามต่อมาคือ เราควรรู้สึกอย่างไร กลัว หรือเฉย หรือโกรธ เพราะทุกอารมณ์ที่เกิดขึ้น ล้วนเป็นส่วนหนึ่งของเกม
เกมที่ไม่ได้เล่นกันด้วยกระสุน แต่เล่นกันด้วยภาพข่าวด้วยพาดหัว ด้วย การตีความ สื่อบางสำนักอาจทำให้เรื่องนี้ดูเหมือนใกล้สงคราม ทั้งที่ความจริงยังอยู่ในระดับสัญญาณ
แต่สัญญาณนี่แหละที่อันตรายที่สุด เพราะมันค่อย ๆ สะสมความไม่ไว้วาง ใจ มันค่อย ๆ ฝังความรู้สึกว่า เขากำลังข่มเรา เขากำลังท้าทายเรา

ในอีกมุมหนึ่ง ไทยเองก็ต้องเดินให้ระวัง การตอบโต้แรงเกินไป อาจทำให้ไฟลุกลาม แต่การนิ่งเฉยจนเกินไป ก็อาจถูกมองว่าอ่อนข้อ นี่คือสมดุลที่ยากที่สุด
คำถามสำคัญคือ ใครได้ประโยชน์จากดราม่านี้ คำตอบชัดเจน คนที่ได้คือผู้มีอำนาจ คนที่ต้องการรวมความสนใจของประชาชน คนที่ต้องการศัตรูภายนอกมาบดบังปัญหาภายใน
และประชาชนอย่างเรา อาจกลายเป็นเพียงผู้เสพอารมณ์ เสพความกลัว เสพความโกรธโดยไม่รู้ตัว ว่ากำลังถูกดึงเข้าไปในเกมที่ใหญ่กว่า

สุดท้ายแล้ว MiG-21 จะบินกลับฐาน ข่าวจะค่อย ๆ เงียบ แต่ความรู้สึกที่ถูกปลูกไว้จะยังอยู่ ถ้าเราไม่ตั้งสติ ไม่แยกแยะ เราอาจถูกลากไปไกลกว่าที่คิด
นี่ไม่ใช่แค่เรื่องเครื่องบินรบ แต่มันคือเรื่องของอำนาจการเมือง และการควบคุมความรู้สึกของผู้คน และตรงนี้แหละ คือหัวใจของดราม่า เขมรข่มเสียม ที่เราอยากให้ทุกคนมองให้ลึกกว่าภาพบนฟ้า เรา 2 คนขอลาไปก่อน อย่าลืมกดติดตามด้วยนะครับ

คลิปปลอมที่พบ

นอกจากนี้เรายังพบภาพในมุมเดียวกันกับคลิปวิดีโอที่ปรากฎอยู่ในเพจ Facebook ส่องเขมร ที่ได้โพสต์ไว้เมื่อวันที่ 20 มกราคม 2569 โดยมีการพาดหัวว่า เอาออกมาตั้งเพื่อให้รู้ว่า ครั้งหนึ่งเราก็มี..เหรอ?  และ สุสานเศษเหล็ก Mig-21 ของเขมร

ภาพบันทึกหน้าจอแสดงโพสต์จากเพจ “ส่องเขมร” ที่ได้มีการโพสต์วิดีโอต้นฉบับเอาไว้จำนวน 2 วิดีโอ

ภาพเครื่องบินรบ MiG-21 ของกัมพูชามาจากไหน ?

จากการสังเกตภายในภาพของเครื่องบิน MiG-21 ที่นำมาประกอบในเนื้อหาข่าว เราพบว่าตราสัญลักษณ์ที่มีการติดเอาไว้บนหางเครื่อง เป็นโลโก้กองทัพอากาศกัมพูชาจริง และเป็นตัวเลขที่มีการใช้กันในกองทัพอากาศกัมพูชาจริง แต่ภาพการเคลื่อนย้ายดังกล่าวเป็นเพียงการเคลื่อนย้ายเครื่องบิน MiG-21 หมายเลข 7121 ของกองทัพอากาศกัมพูชา ไปยังพิพิธพันธ์ตำรวจทหารของประเทศกัมพูชาเพียงเท่านั้น

นอกจากนี้จากการค้นหาที่มาของภาพด้วยคำสำคัญ ด้วยการใช้คำว่า “យន្តហោះចម្បាំង MiG-21 (เครื่องบินรบ MiG-21)” เราพบวิดีโอหนึ่งบนแพลตฟอร์ม YouTube ที่ถูกอัพโหลดโดยผู้ใช้ សុខហេង ตั้งแต่วันที่ 18 ตุลาคม 2565 (2022) ที่เป็นวิดีโอการเคลื่อนย้ายเครื่องบิน MiG-21 หมายเลข 7121 ไปบนรถบรรทุก เพื่อขนย้ายไปยังที่ใดสักที่หนึ่งในประเทศกัมพูชา

คลิปวิดีโอการเคลื่อนย้ายเครื่องบิน MiG-21 หมายเลข 7121 ไปบนรถบรรทุก ถูกเผยแพร่ในช่องยูทูบ วันที่ 18 ตุลาคม 2565 (2022)

Thai PBS Verify ได้มีการสืบหาต้นตอของเหตุการณ์ดังกล่าวต่อไป โดยใช้คีย์เวิร์ดเดียวกับชื่อคลิปวิดีโอ จนได้พบข่าวที่ได้มีการเผยแพร่โดย Khmer Times ตั้งแต่วันที่ 25 ตุลาคม 2564 (2021) ที่ได้มีการรายงานดังนี้
The Royal Gendarmerie has started the transportation of one expired MIG-21 jet, registration number MF-7121 to be stored at the Phnom Chum Gendarmerie Training Center. 
The jet will be housed in the Museum of the Gendarmerie as an exhibit.
According to earlier reports from Swift News, the aircraft departed from its earlier resting place at the air force base at Phnom Penh International Airport through Road 5.
Roads along the way were closed to traffic to enable the smooth transportation of the wartime workhorse jet fighter.
Unit 701 flew MiG-21 s; its pilots were trained in the USSR and Vietnam. Unit 701, was declared operational in mid-1989.
By 2000 IAI of Israel had upgraded at least six of Cambodia’s MiG-21s. Although two aircraft were delivered in 1997, work on the other four was suspended, pending resolution of some issues.
The MiG-21-2000 upgrade included a service life extension, a HUD, an improved weapons system and new cockpit, GPS-based navigation and Western communications equipment.
The upgrade also included the Python 3 AAM and the Griffin LGB. There was speculation that the contract covered conversion of nine single-seat and one twin-stick MiG-21.
None of the jets are said to be flight worthy at this point in time.

เมื่อนำข้อความดังกล่าวมาแปลด้วย Google Translate จะได้ใจความว่า

กองกำลังตำรวจทหารได้เริ่มขนส่งเครื่องบินขับไล่ MIG-21 ที่หมดอายุแล้ว หมายเลขทะเบียน MF-7121 จำนวน 1 ลำ เพื่อเก็บรักษาไว้ที่ศูนย์ฝึกอบรมตำรวจทหารพนมชุม
เครื่องบินลำนี้จะถูกจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์ตำรวจทหาร
ตามรายงานก่อนหน้านี้จาก Swift News เครื่องบินลำนี้ได้ออกจากที่เก็บรักษาเดิมที่ฐานทัพอากาศ ณ สนามบินนานาชาติพนมเปญ โดยใช้เส้นทางหลวงหมายเลข 5
ถนนตลอดเส้นทางถูกปิดการจราจรเพื่ออำนวยความสะดวกในการขนส่งเครื่องบินขับไล่คู่ใจในสมัยสงคราม
หน่วย 701 ใช้เครื่องบิน MiG-21 โดยนักบินได้รับการฝึกฝนในสหภาพโซเวียตและเวียดนาม หน่วย 701 ประกาศปฏิบัติการอย่างเป็นทางการในช่วงกลางปี ​​1989
ภายในปี 2000 บริษัท IAI ของอิสราเอลได้ปรับปรุงเครื่องบิน MiG-21 ของกัมพูชาอย่างน้อย 6 ลำ แม้ว่าเครื่องบิน 2 ลำจะถูกส่งมอบในปี 1997 แต่การทำงานกับอีก 4 ลำที่เหลือถูกระงับไว้เพื่อรอการแก้ไขปัญหาบางประการ

การอัพเกรด MiG-21-2000 ประกอบด้วยการยืดอายุการใช้งาน จอแสดงผลบนกระจกหน้า (HUD) ระบบอาวุธที่ได้รับการปรับปรุง ห้องนักบินใหม่ ระบบนำทางด้วย GPS และอุปกรณ์สื่อสารจากตะวันตก
การอัพเกรดนี้ยังรวมถึงขีปนาวุธอากาศสู่พื้น Python 3 และระเบิดนำวิถีด้วยเลเซอร์ Griffin ด้วย มีการคาดการณ์ว่าสัญญานี้ครอบคลุมการดัดแปลง MiG-21 แบบที่นั่งเดี่ยว 9 ลำ และแบบสองคันบังคับ 1 ลำ
ขณะนี้ยังไม่มีรายงานว่าเครื่องบินลำใดพร้อมสำหรับการบิน

(ภาพจาก : Khmer Times)

ภาพถ่ายจากเว็บไซต์ Google Earth ณ ศูนย์ฝึกทหารพนมชุม จ.กำปงชนัง ที่ถูกถ่ายได้ในวันที่ 28 ก.พ. 2566 และยังคงถูกจัดแสดงมาจนถึงปัจจุบัน

ภาพจากแผนที่ Google Maps แสดงภาพเครื่องบิน MiG-21 ถูกจอดอยู่ในศูนย์ฝึกทหารพนมชุม จ.กำปงชนัง

สภาพการณ์ของ MiG-21 กองทัพอากาศกัมพูชาเป็นอย่างไร ?

นับตั้งแต่ปฏิวัติเขมรแดงในปี 1970 ที่ประเทศกัมพูชาเริ่มมีการหันหน้าเข้าหากลุ่มประเทศคอมมิวนิสต์มากขึ้น ทางประเทศกัมพูชา ก็ได้รับการสนับสนุนจากประเทศพันธมิตรอย่างจีน และสหภาพโซเวียต อย่างเช่นในปี 1977 ที่กัมพูชาได้มีการรับมอบ Shenyang F-6 จำนวน 16 เครื่อง และการสั่งซื้อเครื่อง MiG-21 มือ 2 จากสหภาพโซเวียตในปี 1986 และขึ้นบินครั้งสุดท้ายในปี 1992
โดยในปัจจุบัน สภาพของเครื่องบิน MiG-21 ทุกเครื่องของกองทัพอากาศกัมพูชา ไม่ได้อยู่ในสภาพที่พร้อมขึ้นบินแต่อย่างใด อ้างอิงข้อมูลจากเว็บไซต์ Khmer Times ที่ได้มีการระบุเอาไว้ว่า กัมพูชาประสบปัญหาด้านงบประมาณในการดูแลและอัพเกรดเครื่องบิน MiG-21 ของตัวเอง
ทั้่งนี้สามารถพบเห็นได้ชัดเจนจากเว็บไซต์ Google Earth บริเวณสนามบินนานาชาติพนมเปญ ที่มีซากของเครื่องบินหลายลำจอดเรียงรายกันอยู่ในเขตฐานทัพอากาศ รวมทั้งเครื่อง MiG-21 จำนวน 15 ลำด้วยเช่นกัน

ภาพฐานทัพอากาศของกองทัพอากาศกัมพูชาในกรุงพนมเปญ พบเครื่องบิน MiG-21 ที่ถูกจอดทิ้งเอาไว้จำนวน 15 ลำ ร่วมกับเฮลิคอปเตอร์ Mil Mi-8, Mil Mi-26 และ L-39 Albratoss ที่ถูกจอดไว้ใกล้ ๆ กัน

แผนที่จุดจอดเครื่องบิน MiG-21 กองทัพอากาศกัมพูชา

เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?

เครื่องบิน MiG-21 หมายเลข 7121 ของกองทัพอากาศกัมพูชาที่เห็นในภาพเป็นของจริง แต่เป็นเพียงแค่การเคลื่อนย้ายเครื่องบินที่ปลดประจำการไปแล้ว จากท่าอากาศยานโปเชนตง ผ่านทางหลวงหมายเลข 4, 51 และ 54 เพื่อนำไปจัดแสดงที่พิพิธภัณฑ์ตำรวจและทหารของประเทศกัมพูชาเพียงเท่านั้น และ ไม่ได้มีความเกี่ยวข้องใด ๆ กับการส่งสัญญาณในเหตุการณ์ความขัดแย้งชายแดน ไทย-กัมพูชา รอบใหม่แต่อย่างใด

Verification Documentกระบวนการตรวจสอบ

  • การสังเกตรายละเอียดในภาพ: มีการสังเกตรายละเอียดในภาพ และใช้ Google Lens เพื่อหาต้นตอ
  • การค้นหาด้วยคำสำคัญ: มีการแปลคำว่า “เครื่องบินรบ MiG-21” ไปเป็นคำในภาษาเขมร แล้วจึงค้นหาต่อใน Search Engine ต่าง ๆ จนได้พบกับข่าวของ Khmer Times และวิดีโอจากผู้ใช้ YouTube ดังกล่าว
  • การเปรียบเทียบข้อมูล: ค้นหาที่มาและเปรียบเทียบข้อมูลจากเว็บไซต์ Khmer Times จนได้พบกับประวัติของเครื่อง MiG-21 จากประเทศกัมพูชาที่ได้มีการระบุเอาไว้ว่าปัจจุบันไม่สามารถใช้การได้
  • การยืนยันจากแผนที่: จากการเปรียบเทียบข้อมูล และการใช้งานฟีเจอร์ไทม์ไลน์จากเว็บไซต์ Google Earth ทำให้เราได้พบว่า กองทัพอากาศกัมพูชาได้จอดเครื่องบินรุ่นนี้ทิ้งเอาไว้ตั้งแต่ ปี 2000 ก่อนที่จะมีการเคลื่อนย้ายไปจอดเรียงร่วมกับซากอากาศยานรุ่นอื่น ๆ ของกองทัพอากาศกัมพูชา

ผลกระทบของข้อมูลเท็จเหล่านี้

  • การเกิดภาวะ “ข้อมูลลวง” (Misinformation): เพจเหล่านี้มักเน้นการพาดหัวแบบ Clickbait หรือใช้คำกำกวม ทำให้คนเข้าใจผิดว่ากัมพูชากำลัง “เตรียมพร้อมรบ” หรือ “โชว์แสนยานุภาพ” ทั้งที่ความจริงคือการเคลื่อนย้าย “ซากเครื่องบิน” ไปตั้งโชว์ในพิพิธภัณฑ์
  • การสร้างความขัดแย้งระหว่างประเทศ: ความเห็นใต้โพสต์มักกลายเป็นพื้นที่ตอบโต้กันระหว่างชาวเน็ตไทยและกัมพูชา ซึ่งไม่ได้ก่อให้เกิดประโยชน์เชิงข้อมูล แต่มุ่งสร้างความเกลียดชังสะสม
  • การลดทอนคุณค่าของข้อเท็จจริง: เมื่อข่าวประเภท “แซะ” หรือ “ปั่น” ได้รับความนิยมมากกว่าข้อมูลที่ถูกต้อง (เช่น รุ่นของเครื่องบิน, วัตถุประสงค์การย้าย) จึงถูกกลบหายไป
  • ยอดการมองเห็น (Engagement) บนความเข้าใจผิด: เพจลักษณะนี้มักได้ยอดไลก์ยอดแชร์สูงจากการปั่นอารมณ์ร่วม ทำให้ข่าวปลอมกระจายตัวได้เร็วกว่าข่าวจริงหลายเท่า

Guidelinesข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?

    • เช็ก “บริบท”: อย่าดูแค่ภาพ ให้ตั้งคำถามว่า หากเป็นเครื่องบินที่พร้อมรบ เขาจะไม่ถอดปีกแล้วลากจูงด้วยรถไถหรือรถบรรทุกบนถนนสายหลัก แต่จะเห็นการบินทดสอบหรือการขนส่งที่มิดชิดกว่านี้
    • ตรวจสอบแหล่งอ้างอิงต้นทาง: ข่าวทหารในกัมพูชาส่วนใหญ่จะมีประกาศอย่างเป็นทางการ หรือกระทรวงกลาโหมกัมพูชา หากสื่อหลักไม่ได้ลงข่าวการ “ซ้อมรบ” แต่เพจปั่นข่าวลง ให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นข่าวบิดเบือน
  • แยก “ข้อเท็จจริง” ออกจาก “ความเห็น”:
    • ข้อเท็จจริง: มีการเคลื่อนย้ายเครื่อง MiG-21 จริง
    • ความเห็น/การปั่น: “เขมรพร้อมรบ”, “โชว์แสนยานุภาพสะท้านโลก” (ซึ่งเป็นส่วนที่ต้องระวัง)
  • ใช้เครื่องมือ Search Engine: ค้นหาใน Google เพื่อหาข่าวจากสำนักข่าวที่น่าเชื่อถือหรือภาพถ่ายจากดาวเทียม
Verify

แท็กที่เกี่ยวข้อง

Verify

ผู้เขียน

Verify

บทความที่เกี่ยวข้อง

Verify

บทความที่ได้รับความนิยม

Cyber Safe Life : รู้ทันกลลวงให้โลกออนไลน์ปลอดภัยสำหรับทุกคน