ภัยพิบัติ

คล้ายอุปมามากกว่าจะเป็นเรื่องของสถานที่จริง ๆ ในโลกที่ เปาโล จอร์ดาโน กำลังตามหา “ที่ลี้ภัย” —จากสภาพภูมิอากาศแปรปรวน รุนแรง และคาดเดาไม่ได้ที่เขาเองก็หมกมุ่นอยู่กับ “หายนะ” อย่างหดหู่และโดดเดี่ยว

หลังน้ำลด โรงพยาบาลจะเป็นจุดที่โกลาหลมากที่สุดหากไม่มีระบบเสริมที่เข้ามาช่วยจัดการทางออกจากวิกฤติและการกู้ชีพระบบสาธารณะสุขยังมีหวังอยู่ไหม?

ภายใต้ความเสียหายครั้งใหญ่ของชุมชนหินลาดใน อคติทางชาติพันธุ์ได้ซ้ำเติมชุมชนอีกครั้ง ภาพน้ำผสมดินสีแดงท่วมทะลักตัดกลางชุมชนหินลาดใน พร้อมกับ รถยนต์ ผู้คน ที่ไหลไปพร้อมกับสายน้ำสีดินแดงข้นคลั่กด้วยความแรงและเร็ว

หลังผ่านน้ำท่วมใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ที่เชียงรายสองครั้ง เชียงใหม่  จนมาสามจังหวัดใต้  มาถึงภาคใต้ตอนกลางเมื่อไม่กี่วัน่าน  ซึ่งมีตัวเลขผู้เสียชีวิตไม่น้อย  การรับมือของรัฐบาลก็ยังเป็นอย่างเดิม  เหมือนเคยเป็นมาตลอดทุกรัฐบาล  …ทองไม่รู้ร้อน  

การรับมือภัยพิบัติของวารินชำราบจะมีประชาชนเป็นด้านหน้าก็จริง แต่รัฐเป็นหน่วยสนับสนุนที่รับฟัง และลงมาทำข้อมูลร่วมกับประชาชน ความร่วมมือนี้จะไม่เกิดขึ้นหากเรายังฟังเสียงกันและกันในพื้นที่เสี่ยงภัยพิบัติกันมากพอ และมันอาจไม่ใช่ใครต้องเป็นคนนำหรือคนตาม หัวใจสำคัญของการก้าวข้ามภัยพิบัติคือแต่ละฝ่ายรู้หน้าที่ของตัวเองว่าจะต้องปฏิบัติอย่างไรเมื่อภัยมา

ถ้าการเตรียมแผนรับมือภัยพิบัติเป็นเหมือนกับบทละครหรือ ‘ซีเนริโอ’  ประชาชนที่เป็นผู้เล่น ควรมีโอกาสได้ออกแบบ และเข้าไปมีบทบาทในเตรียมแผนรับมือภัยพิบัติให้เสร็จสมบูรณ์ เมื่อเกิดภัยแล้ว จะไม่นำไปสู่การตั้งคำถามของประชาชนว่าควรทำอย่างไรต่อ หรือรู้ภัยที่กำลังมา แต่ไม่มีแผนรองรับในช่วงเวลาการเกิดภัย

“ถี่ขึ้น พยากรณ์ได้ยากขึ้น แต่มีความเป็นไปได้ที่จะไม่รุนแรง” คำอธิบายปรากฏการณ์เอลนีโญ ที่ส่งผลให้เกิดปริมาณฝนที่เพิ่มมากขึ้นของประเทศไทย De/code ชวนถอดประเด็นจากเสวนา เวทีเสวนาเชิงนโยบาย Dialogue Forum 1 l Year 5: โลกรวนในโลกร้อน: ไต้ฝุ่นยางิ Monsoons และความท้าทายด้านภูมิอากาศในภูมิภาค