วันใหม่วาไรตี้
วันใหม่วาไรตี้

รู้ทันกันได้ : รู้ทันกลุ่มยาที่เสี่ยงต่อ "มะเร็งผิวหนัง"

หน้ารายการ
14 มี.ค. 68

ทำไมยาบางชนิดทำให้ผิวไวต่อแสง?

ผู้เชี่ยวชาญด้านเภสัชศาสตร์ รศ. ภก.บดินทร์ ติวสุวรรณ จากคณะเภสัชศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย อธิบายว่า ยาหลายประเภทสามารถทำให้ผิวหนังเรามีความไวต่อแสงมากขึ้น หรือเกิดปฏิกิริยาต่อแสงได้ เนื่องจากเมื่อเรารับประทานยาเข้าไปแล้ว ยาจะถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกาย และเมื่อมีแสงยูวีผ่านผิวหนังเข้าไป อาจกระตุ้นให้ยาเกิดการแพ้ที่ผิวหนังได้

กลไกการเกิดปฏิกิริยาไวต่อแสง

กลไกการเกิดปฏิกิริยาไวต่อแสงขึ้นอยู่กับปัจจัยต่างๆ ได้แก่

  • โครงสร้างทางเคมีของยา
  • สภาพร่างกายของแต่ละบุคคล
  • ระยะเวลาในการสัมผัสแสงแดด
  • ความเข้มของแสงยูวี

กลุ่มยาที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดผิวไวต่อแสง

1. อนุพันธ์วิตามินเอที่ใช้รักษาสิว

อนุพันธ์วิตามินเอที่ใช้รักษาสิวเป็นยารับประทานที่มีความเสี่ยงสูงต่อการทำให้ผิวหนังไวต่อแสง เมื่อรับประทานยานี้ ผิวหน้าจะแห้งและไวต่อแสงมากขึ้น จึงควรหลีกเลี่ยงแสงแดดและทาครีมกันแดด

2. ยาต้านอักเสบ

ยาต้านอักเสบบางชนิดที่เรารับประทานเวลาปวดประจำเดือนหรือมีอาการเจ็บปวดอื่น ๆ อาจทำให้เกิดการแพ้แสงได้ แม้ว่าในคนเอเชียจะพบอาการนี้น้อยมาก

3. ยาปฏิชีวนะบางประเภท

ยาปฏิชีวนะบางชนิดที่ใช้ในการรักษาโรคติดเชื้อก็สามารถทำให้เกิดปฏิกิริยาไวต่อแสงได้ แต่พบได้ไม่บ่อยในคนเอเชีย

4. ยารักษาความดันโลหิตสูง

ยาบางชนิดที่ใช้รักษาโรคความดันโลหิตสูงก็อาจทำให้ผิวหนังไวต่อแสงได้เช่นกัน ซึ่งอาจส่งผลต่อการเกิดปฏิกิริยาเมื่อสัมผัสแสงแดด

อาการที่บ่งชี้ว่าผิวหนังไวต่อแสงจากยา

หากมีอาการผิดปกติหลังรับประทานยาและสัมผัสแสงแดด ควรสังเกตอาการดังต่อไปนี้

  • ผื่นที่ผิวหนัง
  • อาการแสบหรือร้อนที่ผิวหนัง
  • ผิวไหม้หรือมีการเปลี่ยนสีผิว
  • อาการผิดปกติที่มากกว่าที่เคยเป็นเมื่อสัมผัสแสงแดดตามปกติ

ข้อควรระวัง: อาการไม่ได้เกิดขึ้นทันที

สิ่งสำคัญที่ควรทราบคือ อาการแพ้แสงอาจไม่เกิดขึ้นทันทีหลังจากสัมผัสแสงแดด บางครั้งอาจเกิดขึ้นหลังจากนั้น 1 - 2 วัน และผื่นอาจลามไปยังบริเวณที่ไม่ได้สัมผัสแสงแดดโดยตรงด้วย

คนเอเชียมีความเสี่ยงน้อยกว่า

ข่าวดีสำหรับคนไทยและคนเอเชียคือ มีความเสี่ยงต่อการเกิดปฏิกิริยาไวต่อแสงจากยาน้อยกว่าคนผิวขาว รศ. ภก.บดินทร์ อธิบายว่า ในคนเอเชียเกิดปฏิกิริยาไวต่อแสงน้อยมาก จนแทบไม่มีรายงาน เมื่อเทียบกับคนผิวขาวในแถบยุโรปหรืออเมริกา ซึ่งอาจเป็นเพราะลักษณะของเม็ดสีผิวที่ทำให้คนเอเชียมีความทนทานต่อแสงแดดมากกว่า

ความแตกต่างทางพันธุกรรม

คนเอเชียมีเม็ดสีผิวที่แข็งแกร่งและทนต่อสภาพอากาศได้ดีกว่า ทำให้มีการป้องกันตามธรรมชาติจากรังสียูวีได้ดีกว่าคนผิวขาว นี่เป็นปัจจัยทางพันธุกรรมที่ทำให้คนเอเชียมีความเสี่ยงต่อการเกิดปฏิกิริยาไวต่อแสงจากยาน้อยกว่า

ความเสี่ยงต่อมะเร็งผิวหนัง

แม้ว่าการเกิดปฏิกิริยาไวต่อแสงจากยาจะไม่ได้ส่งผลให้เกิดมะเร็งผิวหนังโดยตรง แต่การอักเสบที่ผิวหนังซ้ำ ๆ สามารถเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งได้ เนื่องจากการอักเสบทำให้เซลล์ผิวหนังเสียหายและมีโอกาสเกิดการกลายพันธุ์ได้มากขึ้น

ยูวีเป็นสาเหตุหลักของมะเร็งผิวหนัง

แม้ไม่ได้รับประทานยาที่ทำให้ไวต่อแสง การสัมผัสรังสียูวีเป็นประจำก็เพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งผิวหนังอยู่แล้ว นอกจากนี้รังสียูวียังเป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดริ้วรอยและความแก่ก่อนวัยอีกด้วย

วิธีป้องกันผิวหนังเมื่อต้องใช้ยาที่ทำให้ไวต่อแสง

หากจำเป็นต้องใช้ยาที่อาจทำให้ผิวหนังไวต่อแสง สามารถปฏิบัติตามคำแนะนำดังนี้

1. ใช้ครีมกันแดดที่มีประสิทธิภาพ

ควรเลือกครีมกันแดดที่มีค่า SPF สูงและป้องกันทั้ง UVA และ UVB ได้ ทาครีมกันแดดก่อนออกจากบ้านอย่างน้อย 15 - 30 นาที และทาซ้ำทุก 2 - 3 ชั่วโมง

2. ใช้ร่มกันยูวี

ร่มธรรมดาอาจไม่สามารถกันรังสียูวีได้ทั้งหมด จึงควรเลือกใช้ร่มที่ออกแบบมาเฉพาะสำหรับกันรังสียูวี ซึ่งทำจากวัสดุพิเศษที่สามารถกรองรังสียูวีได้ดี

3. สวมเสื้อผ้าที่ปกป้องผิวหนัง

ควรสวมเสื้อผ้าที่มิดชิด เน้นผ้าที่มีเนื้อหนา สีเข้ม หรือเสื้อผ้าที่ออกแบบมาพิเศษเพื่อกันรังสียูวี ซึ่งปัจจุบันมีเสื้อผ้าสำหรับออกกำลังกายที่มีคุณสมบัติกันยูวีได้

4. หลีกเลี่ยงแสงแดดในช่วงที่รังสียูวีแรง

ควรหลีกเลี่ยงการออกแดดในช่วงเวลา 10.00 - 16.00 น. ซึ่งเป็นช่วงที่รังสียูวีมีความเข้มสูงสุด หากจำเป็นต้องออกนอกบ้านในช่วงเวลาดังกล่าว ควรใช้วิธีป้องกันอื่น ๆ ร่วมด้วย

ข้อควรปฏิบัติเมื่อสงสัยว่าเกิดปฏิกิริยาไวต่อแสงจากยา

หากสังเกตเห็นความผิดปกติที่ผิวหนังหลังรับประทานยาและสัมผัสแสงแดด ควรปฏิบัติดังนี้

1. ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร

ไม่ควรหยุดยาเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกร เพราะอาจส่งผลต่อการรักษาโรคที่เป็นอยู่ ควรแจ้งอาการให้แพทย์หรือเภสัชกรทราบ เพื่อพิจารณาว่าอาการดังกล่าวสัมพันธ์กับยาที่รับประทานหรือไม่

2. ไม่ตัดสินใจเองว่าจะหยุดยา

หากหยุดยาเอง อาจทำให้โรคที่เป็นอยู่ไม่หาย และอาจเกิดโรคแทรกซ้อนอื่น ๆ ตามมาได้ การตัดสินใจควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์หรือเภสัชกร

ความเสี่ยงกับประโยชน์ที่ได้รับ

การใช้ยาที่อาจทำให้ผิวหนังไวต่อแสงนั้น ควรพิจารณาถึงประโยชน์ที่จะได้รับเทียบกับความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น โดยทั่วไปแล้วประโยชน์ที่ผู้ป่วยจะได้รับจากการรับประทานยามักจะมากกว่าความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้น และความเสี่ยงเหล่านี้สามารถจัดการได้ด้วยการป้องกันที่เหมาะสม

สำหรับคนไทยและคนเอเชีย ไม่จำเป็นต้องกังวลมากเกินไปกับการใช้ยาที่อาจทำให้ผิวหนังไวต่อแสง เนื่องจากมีโอกาสเกิดปฏิกิริยาน้อยกว่าคนผิวขาว อย่างไรก็ตาม การป้องกันผิวหนังจากรังสียูวีเป็นสิ่งที่ควรทำเสมอ ไม่ว่าจะรับประทานยาที่ทำให้ไวต่อแสงหรือไม่ก็ตาม เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งผิวหนังและชะลอความแก่ของผิวพรรณ

ชมย้อนหลังรายการ "วันใหม่วาไรตี้" ในช่วง "รู้ทันกันได้" ได้ที่ www.thaipbs.or.th/RuTanKanDai

วันใหม่วาไรตี้

พ.ค. 2,019
มิ.ย. 2,019
ก.ค. 2,019
ส.ค. 2,019
ก.ย. 2,019
ต.ค. 2,019
พ.ย. 2,019
ธ.ค. 2,019
ม.ค. 2,020
ก.พ. 2,020
มี.ค. 2,020
เม.ย. 2,020
พ.ค. 2,020
มิ.ย. 2,020
ก.ค. 2,020
ส.ค. 2,020
ก.ย. 2,020
ต.ค. 2,020
พ.ย. 2,020
ธ.ค. 2,020
ม.ค. 2,021
ก.พ. 2,021
มี.ค. 2,021
เม.ย. 2,021
พ.ค. 2,021
มิ.ย. 2,021
ก.ค. 2,021
ส.ค. 2,021
ก.ย. 2,021
ต.ค. 2,021
พ.ย. 2,021
ธ.ค. 2,021
ม.ค. 2,022
ก.พ. 2,022
มี.ค. 2,022
เม.ย. 2,022
พ.ค. 2,022
มิ.ย. 2,022
ก.ค. 2,022
ส.ค. 2,022
ก.ย. 2,022
ต.ค. 2,022
พ.ย. 2,022
ธ.ค. 2,022
ม.ค. 2,023
ก.พ. 2,023
มี.ค. 2,023
เม.ย. 2,023
พ.ค. 2,023
มิ.ย. 2,023
ก.ค. 2,023
ส.ค. 2,023
ก.ย. 2,023
ต.ค. 2,023
พ.ย. 2,023
ธ.ค. 2,023
ม.ค. 2,024
ก.พ. 2,024
มี.ค. 2,024
เม.ย. 2,024
พ.ค. 2,024
มิ.ย. 2,024
ก.ค. 2,024
ส.ค. 2,024
ก.ย. 2,024
ต.ค. 2,024
พ.ย. 2,024
ธ.ค. 2,024
ม.ค. 2,025
ก.พ. 2,025
มี.ค. 2,025
เม.ย. 2,025
พ.ค. 2,025
มิ.ย. 2,025
ก.ค. 2,025
ส.ค. 2,025
ก.ย. 2,025
ต.ค. 2,025
พ.ย. 2,025
ธ.ค. 2,025
ม.ค. 2,026
ก.พ. 2,026
มี.ค. 2,026
เม.ย. 2,026
พ.ค. 2,026
มิ.ย. 2,026
ก.ค. 2,026

วันใหม่วาไรตี้

พ.ค. 2,019
มิ.ย. 2,019
ก.ค. 2,019
ส.ค. 2,019
ก.ย. 2,019
ต.ค. 2,019
พ.ย. 2,019
ธ.ค. 2,019
ม.ค. 2,020
ก.พ. 2,020
มี.ค. 2,020
เม.ย. 2,020
พ.ค. 2,020
มิ.ย. 2,020
ก.ค. 2,020
ส.ค. 2,020
ก.ย. 2,020
ต.ค. 2,020
พ.ย. 2,020
ธ.ค. 2,020
ม.ค. 2,021
ก.พ. 2,021
มี.ค. 2,021
เม.ย. 2,021
พ.ค. 2,021
มิ.ย. 2,021
ก.ค. 2,021
ส.ค. 2,021
ก.ย. 2,021
ต.ค. 2,021
พ.ย. 2,021
ธ.ค. 2,021
ม.ค. 2,022
ก.พ. 2,022
มี.ค. 2,022
เม.ย. 2,022
พ.ค. 2,022
มิ.ย. 2,022
ก.ค. 2,022
ส.ค. 2,022
ก.ย. 2,022
ต.ค. 2,022
พ.ย. 2,022
ธ.ค. 2,022
ม.ค. 2,023
ก.พ. 2,023
มี.ค. 2,023
เม.ย. 2,023
พ.ค. 2,023
มิ.ย. 2,023
ก.ค. 2,023
ส.ค. 2,023
ก.ย. 2,023
ต.ค. 2,023
พ.ย. 2,023
ธ.ค. 2,023
ม.ค. 2,024
ก.พ. 2,024
มี.ค. 2,024
เม.ย. 2,024
พ.ค. 2,024
มิ.ย. 2,024
ก.ค. 2,024
ส.ค. 2,024
ก.ย. 2,024
ต.ค. 2,024
พ.ย. 2,024
ธ.ค. 2,024
ม.ค. 2,025
ก.พ. 2,025
มี.ค. 2,025
เม.ย. 2,025
พ.ค. 2,025
มิ.ย. 2,025
ก.ค. 2,025
ส.ค. 2,025
ก.ย. 2,025
ต.ค. 2,025
พ.ย. 2,025
ธ.ค. 2,025
ม.ค. 2,026
ก.พ. 2,026
มี.ค. 2,026
เม.ย. 2,026
พ.ค. 2,026
มิ.ย. 2,026
ก.ค. 2,026

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย