วันใหม่วาไรตี้
วันใหม่วาไรตี้

รู้ทันกันได้ : อาการบวมแต่ละจุด ปักหมุดโรคอะไร

หน้ารายการ
7 พ.ย. 68

คุณเคยประสบปัญหาเรื่องการบวมไหม? ไม่ว่าจะเป็นหน้าบวม แขนขาบวม หรือท้องบวม เมื่ออาการบวมเกิดขึ้นมันอาจทำให้เราขาดความมั่นใจและสงสัยว่านี่คือไขมันสะสมหรือบวมน้ำกันแน่ วันนี้เรามาเรียนรู้วิธีแยกแยะและเฝ้าระวังอาการบวมที่อาจเป็นสัญญาณของโรคร้ายแรงกัน

วิธีแยกอาการบวมจากไขมันกับน้ำ

อาการบวมน้ำ - เมื่อกดลงไปจะเหมือนกดฟองน้ำที่ชุ่มน้ำ จะบุ๋มลงไปและไม่คืนตัวทันที เพราะน้ำจะกระจายไปข้างๆ

บวมจากไขมัน - เมื่อกดลงไปจะแน่นกว่า เหมือนกดหมูสามชั้น แม้จะยุบได้แต่จะเด้งกลับขึ้นมาทันที ไม่ได้ยุบลงไปเหมือนฟองน้ำ

โรคร้ายที่ทำให้เกิดอาการบวม

อาการบวมที่กดแล้วบุ๋มลงไปอาจเป็นสัญญาณของโรคร้ายแรงหลายชนิด:

โรคหัวใจ

หัวใจปั๊มน้ำออกไปไม่ทัน ทำให้เกิดอาการบวมโดยเฉพาะที่ขา หากบวมและนอนหงายไม่ได้เพราะอึดอัด อาจเป็นสัญญาณหัวใจวาย

โรคตับ

อาการบวมที่ท้อง แต่แขนขาลีบ ตัวเหลือง ท้องป่อง อาจเป็นโรคตับระยะสุดท้ายหรือตับแข็งรุนแรง

โรคไต

ไตทำงานไม่ดี ทำให้ร่างกายขับน้ำและโซเดียมออกไม่ทัน เกิดอาการบวมได้โดยเฉพาะตอนตื่นนอน

ลิ่มเลือด

อาการบวมขาข้างเดียวอย่างรุนแรง ขณะที่อีกข้างลีบ อาจมีลิ่มเลือดอุดตันในเส้นเลือด หากลิ่มเลือดกระจายไปอุดที่ปอดหรือสมอง อาจถึงแก่ชีวิตได้ภายใน 5 นาที

เส้นเลือดขอด

ผู้ที่มีเส้นเลือดขอดเยอะและมีอาการบวมขา แสดงว่าเลือดไหลเวียนกลับไม่ดี เพราะลิ้นเลือดพัง

อาการบวมตามบริเวณต่างๆ ของร่างกาย

อาการบวมที่ตาตอนตื่นนอนเกิดได้จาก:

  • กินอาหารเค็ม - โซเดียมหรือเกลือสะสมในร่างกาย
  • ร้องไห้ - จมูกบล็อกมีน้ำมูก ทำให้เลือดจากรอบตาระบายไม่ดี คล้ายท่อระบายน้ำตัน
  • นอนหลับมาก - ร่างกายระบายของเหลวไม่ทัน

หนังเปลือกตาหรือหนังรอบตาเป็นจุดที่ค่อนข้างหลวม จึงเป็นจุดที่บวมง่ายกว่าบริเวณอื่นเช่นหน้าผาก

อาการบวมที่ขา

อาการบวมที่ขามีสาเหตุหลากหลาย:

  • นั่งห้อยขานาน หรือ นั่งรถทัวร์นาน - เลือดไหลเวียนไม่ดี แต่จะหายได้เองเมื่อยกขาขึ้นประมาณครึ่งชั่วโมง
  • ลิ่มเลือด - หากบวมขาข้างเดียวอย่างรุนแรง ต้องรีบพบแพทย์ทันที
  • หัวใจวาย - บวมทั้งสองข้าง พร้อมอาการเหนื่อยหอบ
  • โรคเท้าช้าง - เกิดจากเชื้อปรสิต กดแล้วไม่บุ๋ม

อาการบวมที่แขน

อาการบวมแขนข้างเดียวและกดไม่ยุบ อาจเกิดจากการตัดต่อมน้ำเหลืองที่เต้านมหรือรักแร้ เช่นผู้ที่ผ่าตัดมะเร็งเต้านม

สาเหตุทั่วไปของอาการบวม

อาการบวมจากไลฟ์สไตล์

  • ซื้อรองเท้า - ควรไปซื้อตอนบ่ายสองโมงขึ้นไป เพราะเท้าจะบวมตามธรรมชาติในช่วงบ่าย
  • เดินเยอะ - ทำให้ขาบวมได้ แต่จะหายเองเมื่อพักผ่อน
  • นั่งเครื่องบินนาน - ทำให้เลือดไหลเวียนไม่ดี เกิดการบวมได้

อาการบวมจากยา

  • ยาแก้ปวด เช่น นาพรอกเซน (NSAIDs) - มีรายงานว่าเกี่ยวข้องกับการบวมถึง 9%
  • ยาลดความดัน เช่น แอมโลดิพีน (Calcium channel blocker)
  • ยาแก้ปวดปลายประสาท เช่น พรีกาบาลิน
  • ยาจิตเวช เช่น ริสเพอริโดน
  • สเตียรอยด์
  • ยาคุมกำเนิด

อาการบวมตามฮอร์โมน

  • ก่อนมีรอบเดือน - ผู้หญิงหลายคนมักมีอาการการบวมในช่วงนี้
  • ยาคุมกำเนิด - ฮอร์โมนในยาคุมอาจทำให้บวมได้

วิธีแก้อาการบวมเฉพาะหน้า

  1. นอนหัวสูง - น้ำจะไหลจากที่สูงลงที่ต่ำตามกฎของน้ำ
  2. ใช้ความเย็น - ประคบด้วยผ้าเย็นหรือช้อนเย็น โดยใช้ท้องช้อน (ไม่ใช่หน้าช้อน) แปะที่รอบตา ความเย็นจะทำให้เส้นเลือดยุบและการบวมลดลงเร็ว
  3. ยกขาขึ้น - หากบวมที่ขา ให้ยกขาขึ้นประมาณครึ่งชั่วโมง

สัญญาณเตือนอาการบวมที่ต้องรีบพบแพทย์

ควรรีบพบแพทย์ทันทีหากพบอาการเหล่านี้:

  • บวมขาข้างเดียวอย่างรุนแรง - อาจมีลิ่มเลือดอุดตัน
  • บวมพร้อมเหนื่อยหอบ - อาจเป็นหัวใจวาย
  • นอนหงายไม่ได้ - น้ำคั่งในปอด อาจเป็นหัวใจวาย
  • บวมท้อง แขนขาลีบ ตัวเหลือง - อาจเป็นโรคตับระยะรุนแรง
  • บวมไม่หาย - แม้พักผ่อนและยกขาขึ้นแล้ว
  • บวมพร้อมมีไข้ - อาจมีการติดเชื้อ

ผู้ที่บวมง่ายควรระวังและตรวจสุขภาพเป็นประจำ

ระยะเวลาที่อาการบวมควรหาย

  • บวมจากเดินเยอะหรือนั่งนาน - หายได้เองภายในครึ่งชั่วโมงถึง 1 ชั่วโมงเมื่อพักผ่อนและยกขาขึ้น
  • บวมจากหัวใจวาย - ต้องรักษาด้วยการขับน้ำและเพิ่มการปั๊มของหัวใจ อาจใช้เวลาหลายวันหรือหลายอาทิตย์
  • บวมจากยา - อาจต้องปรึกษาแพทย์เพื่อเปลี่ยนยาหรือปรับขนาด
  • บวมจากโรคเรื้อรัง - ต้องรักษาโรคต้นเหตุควบคู่ไป

สรุป: เฝ้าระวังอาการบวมเพื่อสุขภาพที่ดี

อาการบวมไม่ใช่เรื่องเล็กน้อยเสมอไป หากพบว่ามีการบวมควร:

  1. หาสาเหตุ - พิจารณาว่าอาการบวมเกิดจากหัวใจ ตับ ไต ปอด หรือยาที่รับประทาน
  2. สังเกตอาการ - ดูว่าบวมข้างเดียวหรือสองข้าง กดแล้วบุ๋มหรือไม่
  3. ตรวจสอบอาการร่วม - มีอาการเหนื่อยหอบ นอนราบไม่ได้ หรือไม่
  4. ไม่นิ่งนอนใจ - โดยเฉพาะการบวมขาข้างเดียว เพราะอาจมีลิ่มเลือดที่อันตรายถึงชีวิต
  5. พบแพทย์ - หากอาการบวมไม่หายหรือมีอาการผิดปกติร่วมด้วย

การเฝ้าระวังและรู้ทันอาการบวมจะช่วยให้เราสามารถดูแลสุขภาพและป้องกันโรคร้ายแรงได้ทันท่วงที อย่าลืมว่าการบวมที่ดูเหมือนไม่มีอะไรอาจเป็นสัญญาณเตือนที่สำคัญของร่างกายเรา


คำเตือน: บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อให้ความรู้เท่านั้น ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือรักษาโรค หากมีอาการผิดปกติควรปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ

ชมเนื้อหาอื่นๆ เพิ่มเติมเกี่ยวกับอาการบวม

รู้ทันกันได้

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - 330
331 - 360
361 - 390
391 - 420
421 - 450
451 - 480
481 - 510
511 - 540
541 - 570
571 - 600
601 - 630
631 - 660
661 - 690
691 - 720
721 - 750
751 - 780
781 - ล่าสุด

รู้ทันกันได้

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - 330
331 - 360
361 - 390
391 - 420
421 - 450
451 - 480
481 - 510
511 - 540
541 - 570
571 - 600
601 - 630
631 - 660
661 - 690
691 - 720
721 - 750
751 - 780
781 - ล่าสุด

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย