Profile icon

คลิปอ้างโดรนกามิกาเซ่ “อิหร่าน” พุ่งโจมตี “บาห์เรน” แท้จริงเป็นภาพในยูเครน ปี 69

ข่าวบิดเบือนDateClock icon14:04|รอบโลกViews0
แชร์ว่อนอินเทอร์เน็ต คลิปวิดีโอการโจมตีของโดรนกามิกาเซ่ของอิหร่าน ต่อเมืองในประเทศบาห์เรน Thai PBS Verify ตรวจสอบพบแท้จริงเป็นคลิปโดรนโจมตีกรุงเคียฟ ประเทศยูเครน เมื่อเดือนมกราคม 2569 ยืนยันจากลายน้ำสำนักข่าวท้องถิ่นยูเครนในวิดีโอ

Thai PBS Verify พบที่มาของข่าวจาก: Instagram

โพสต์วิดีโอโดยผู้ใช้  Instagram ชื่อ noradeen_yahya ที่เผยแพร่เมื่อวันที่ 9 มี.ค. 69

Thai PBS Verify พบโพสต์ภาพพร้อมข้อความบนแพลตฟอร์ม Instagram ที่ถูกเผยแพร่โดยผู้ใช้ noradeen_yahya เมื่อวันที่ 9 มีนาคม 2569 โดยปรากฎเป็นคลิปวิดีโอ การโจมตีของโดรนกามิกาเซ่พุ่งเข้าใส่อาคารหลังหนึ่ง ในเมืองที่อ้างว่าเป็นประเทศบาห์เรน พร้อมระบุข้อความดังนี้

Footage captured an Iranian drone slamming into a Bahrain hotel sheltering relocated American defence personal – explosion and chaos caught on video.

เมื่อนำมาแปลด้วย Google Translate ได้ข้อความว่า

ภาพวิดีโอเผยให้เห็นโดรนของอิหร่านพุ่งชนโรงแรมแห่งหนึ่งในบาห์เรน ซึ่งเป็นที่พักพิงของเจ้าหน้าที่ฝ่ายกลาโหมของสหรัฐฯ ที่อพยพมา เหตุการณ์ระเบิดและโกลาหลถูกบันทึกไว้ในวิดีโอ

โดยโพสต์ดังกล่าว สามารถเรียกยอดไลก์ได้มากกว่า 6,633 ครั้ง และการแสดงความเห็นอีก 523 ครั้ง ซึ่งความเห็นส่วนใหญ่มักจะมีไปในทางที่เชื่อว่า เหตุการณ์ดังล่าวเป็นเหตุการณ์ในตะวันออกกลางจริง ๆ

คลิปการโจมตีในบาห์เรนเป็นเรื่องจริงหรือไม่ ?

Thai PBS Verify ตรวจสอบรายละเอียดภายในคลิปวิดีโอ และพบกับลายน้ำภายในวิดีโอ ซึ่งเขียนเป็นอักษรรัสเซียว่า КАШТАН News หรืออ่านว่า Kashtan News เราจึงค้นหาต่อด้วยภาษารัสเซีย บน Google Search บนแพลตฟอร์มต่าง ๆ จนพบกับสำนักข่าวท้องถิ่นแห่งหนึ่งในประเทศยูเครน ที่เผยแพร่คลิปวิดีโอเดียวกันกับที่ถูกใช้กล่าวอ้าง ซึ่งมีการระบุเอาไว้ใต้แคปชัน ดังนี้

Jan 9, 2026, Kyiv. We are publishing footage of a Russian drone striking a residential building

ที่เมื่อนำมาแปลด้วย Google Translate จะได้ความว่า

9 มกราคม 2026 เคียฟ เราเผยแพร่ภาพวิดีโอโดรนรัสเซีย โจมตีอาคารที่พักอาศัย

ภาพบันทีกหน้าจอแสดงโพสต์ของผู้ใช้ Instagram (บน) เปรียบเทียบกับภาพจากสำนักข่าวท้องถิ่นของยูเครน (ล่าง)

แผนที่จริงของจุดที่ถูกโจมตีในยูเครนอยู่ที่ไหน ?

นอกจากนี้ Thai PBS Verify ค้นหาสถานที่ดังกล่าวในแผนที่จาก Google Earth จนพบว่าสถานที่ดังกล่าว คือ กรุงเคียฟ ประเทศยูเครน โดยอาคารดังกล่าว เป็นอาคารที่อยู่ระหว่างรอยต่อ ของเขต Osokorsky และเขต Pozniaky ของกรุงเคียฟ ประเทศยูเครน

ภาพเปรียบเทียบระหว่างอาคารพักอาศัยในยูเครนโดย Street view (ซ้าย) และคลิปวิดีโอจาก Kashtan News (ขวา)

โดยเมื่อนำภาพถ่ายดาวเทียม Google Earth มาเปรียบเทียบกับคลิปที่เผยแพร่อยู่ในช่อง YouTube: Kashtan News แสดงให้เห็นชัดเจนว่า ภายในคลิปวิดีโอ มีการปรากฏของอาคารคล้ายอพาร์ตเมนต์หรือหอพักที่ถูกโจมตี (วงสีแดง) และเส้นทางของถนนที่ตรงกับเส้นทางถนนภายในคลิปวิดีโอ (วงสีน้ำเงิน) รวมถึงหมู่ตึกที่มีหลังคาเป็นขั้นบันได (วงสีเหลือง)

ร่วมกับการเปรียบเทียบระหว่างภาพจาก Google Earth Street View จะเห็นได้อย่างชัดเจนว่า อาคารดังกล่าว มีรายละเอียดที่ตรงกับอาคารในคลิปวิดีโอที่ถูกโจมตี ที่อยู่ในกรุงเคียฟ ประเทศยูเครน ไม่ใช่โรงแรมในประเทศบาห์เรนตามการกล่าวอ้างแต่อย่างใด

ภาพเปรียบเทียบระหว่างอาคารพักอาศัยในยูเครนโดย Street view (ซ้าย) และคลิปวิดีโอจาก Kashtan News (ขวา)

แผนที่ของสถานที่เกิดเหตุ

เรื่องจริงเป็นอย่างไร ?

จากการตรวจสอบของ Thai PBS Verify ยืนยันว่า คลิปวิดีโอดังกล่าว “ไม่ใช่” เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในประเทศบาห์เรน ตามที่มีการกล่าวอ้างบน Instagram แต่เป็นภาพเหตุการณ์การโจมตีด้วยโดรนของรัสเซียที่พุ่งชนอาคารที่พักอาศัยใน กรุงเคียฟ ประเทศยูเครน เมื่อวันที่ 9 มกราคม 2569

ข้อมูลที่ระบุว่าเป็นการโจมตีโรงแรมในบาห์เรนซึ่งเป็นที่พักของเจ้าหน้าที่กลาโหมสหรัฐฯ (American defence personnel) จึงเป็น “ข้อมูลเท็จ” ที่ถูกสร้างขึ้นเพื่อสร้างความตื่นตระหนกและโยงเข้ากับสถานการณ์ความขัดแย้งในตะวันออกกลาง

Verification Documentกระบวนการตรวจสอบ

  • การสังเกตเบาะแสในวิดีโอ (Visual Clues): พบลายน้ำภาษาอักษรรัสเซียระบุว่า “КАШТАН News” (Kashtan News) จึงนำชื่อดังกล่าวไปค้นหาเชิงลึก

  • การสืบค้นแหล่งที่มาต้นฉบับ: พบว่าสำนักข่าวท้องถิ่นในยูเครนชื่อ Kashtan News ได้เผยแพร่คลิปนี้ตั้งแต่วันที่ 9 มกราคม 2569 โดยระบุชัดเจนว่าเป็นเหตุการณ์โดรนรัสเซียโจมตีอาคารในกรุงเคียฟ

  • การยืนยันพิกัดทางภูมิศาสตร์ (Geolocation): ใช้ Google Earth และ Street View ตรวจสอบอาคารที่รอยต่อเขต Osokorsky และ Pozniaky ในกรุงเคียฟ พบว่ารายละเอียดอาคาร เส้นทางถนน และลักษณะหลังคาตึกเป็นขั้นบันได ตรงกับภาพในคลิปวิดีโอทุกประการ ไม่ใช่โรงแรมในบาห์เรนตามที่อ้าง

ผลกระทบของข้อมูลเท็จนี้

  • สร้างความปั่นป่วนในภูมิภาคตะวันออกกลาง: การกุข่าวว่ามีการโจมตีในประเทศบาห์เรนอาจส่งผลกระทบต่อความมั่นคงและการท่องเที่ยว รวมถึงสร้างความหวาดกลัวให้กับประชาชนและชาวต่างชาติที่พำนักอยู่ในพื้นที่
  • บิดเบือนสถานการณ์ความขัดแย้งระหว่างประเทศ: การระบุว่าอิหร่านโจมตีพันธมิตรของสหรัฐฯ ในบาห์เรน เป็นการเจตนาปลุกปั่นให้เกิดความขัดแย้งทางทหารและสร้างความตึงเครียดในระดับนานาชาติโดยไม่มีเหตุการณ์จริงเกิดขึ้น
  • การใช้โศกนาฏกรรมจากพื้นที่หนึ่งมาหาผลประโยชน์: การนำภาพความเสียหายจากสงครามยูเครนมาสวมรอย เป็นการลดทอนความสำคัญของเหตุการณ์จริงที่เกิดขึ้นในยูเครน และใช้ความตื่นเต้นของผู้ชมเพื่อเพิ่มยอดการมองเห็น (Engagement)
  • ทำลายความน่าเชื่อถือของสื่อสังคมออนไลน์: เมื่อวิดีโอถูกตัดต่อและใส่พาดหัวปลอมจนมียอดไลก์และคอมเมนต์จำนวนมาก (ในภาพมียอดไลก์กว่า 6.6 พันครั้ง) จะทำให้ผู้รับสารเริ่มแยกแยะความจริงได้ยากขึ้นและเกิดความระแวงต่อข้อมูลข่าวสารทุกประเภท

Guidelinesข้อแนะนำเมื่อได้ข้อมูลเท็จนี้ ?

  • สังเกต “ลายน้ำ” หรือ “โลโก้”: คลิปข่าวจริงมักมีที่มาชัดเจน หากพบลายน้ำภาษาอื่นที่ไม่ตรงกับพื้นที่เป้าหมาย (เช่น มีอักษรรัสเซียในข่าวบาห์เรน) ให้ตั้งข้อสังเกตว่าเป็นข่าวบิดเบือน

  • ใช้เครื่องมือ Search Engine: ลองนำแคปชันภาษาอังกฤษหรือภาษาไทยไปค้นหาใน Google หากเป็นเหตุการณ์ใหญ่จริง จะต้องมีสำนักข่าวหลัก (Mainstream Media) รายงานตรงกัน

  • อย่ารีบกดไลก์หรือแชร์: ยอดไลก์จำนวนมากไม่ได้การันตีว่าเป็นเรื่องจริงเสมอไป มิจฉาชีพหรือผู้ไม่หวังดีมักใช้ภาพความรุนแรงมาดึงดูด Engagement

  • ติดตามแหล่งตรวจสอบข้อเท็จจริง: ส่งต่อข้อมูลมาที่ Thai PBS Verify หรือตรวจสอบผ่านหน่วยงาน Fact-checker ที่น่าเชื่อถือเพื่อยืนยันความถูกต้องก่อนเชื่อ

Verify

แท็กที่เกี่ยวข้อง

Verify

ผู้เขียน

Verify

ผู้เรียบเรียง

Verify

บทความที่เกี่ยวข้อง

Verify

บทความที่ได้รับความนิยม

Cyber Safe Life : รู้ทันกลลวงให้โลกออนไลน์ปลอดภัยสำหรับทุกคน