ณิชกานต์ บุญไชย

มันคือ hate crime ที่ลุกลามและกัดกินจิตใจของผีเสื้อชมพู่จนกลายเป็นความหวาดระแวงสะสม เพียงเพราะเป็นกะเทย หรือเพียงเพราะทำงานขายบริการทางเพศ

ประเทศที่ต้องเลือกระหว่างมีงานหรือมีลูก ความย้อนแย้งของรัฐที่ทิ้งบาดแผลไว้กับสังคมไทยในวันที่การทำแท้งถูกกฎหมาย แต่สิทธิยังพร่าเลือน

หากความทรงจำวันสุดท้าย มันมีมวลน้ำหนักอย่างน่าประหลาด ทั้งความคิดถึง มิตรภาพ ความรู้สึกผิด และการค้นพบตัวตนเพื่อพบว่าเราจะพบกันอีก...

ความฝัน ความหวังของ Sex Worker ดังขึ้นอีกครั้ง! พวกเขาเลือก และมีเหตุผลเหมือนที่มนุษย์ทุกคนมีเหตุผลของตัวเองว่าจะเลือกทำอะไร 

ที่ร้ายกาจที่สุดก็คือ คนที่อยู่ในสภาวะนี้อาจไม่รู้สึกด้วยซ้ำว่าตัวเองจน เรารายล้อมไปด้วยของดีรอบตัว แต่ความจริงคือหลายคนอยู่ห่างจากหายนะทางการเงินแค่เดือนหรือสองเดือนเท่านั้น ถ้าเกิดเจ็บป่วย ว่างงาน ถ้าเกิดสิ่งไม่คาดคิด ระบบทั้งหมดในชีวิตอาจล่มสลายได้ง่าย ๆ

ถอดไวยากรณ์การปรุงที่ปราศจากความซับซ้อน แต่เปี่ยมด้วยจิตวิญญาณ ค้นหาร่องรอยวิถีการกินของชุมชนก่อนประวัติศาสตร์ที่ไม่เคยหายสาบสูญไปไหน หากยังคงผูกพันแนบแน่นกับผู้คนที่สัมพันธ์กับธรรมชาติเสมอ

เราต่างเปราะบาง แหลกสลายในโลกทุนนิยมที่เรียกร้อง ต้องการบางขณะก็พรากบางสิ่งไปจากเรา เมื่อการเผชิญหน้ากับความสัมพันธ์ที่แตกร้าว และความโดดเดี่ยวจากภายในกลายเป็นความเงียบงัน "ว่างเปล่า" อาจเพราะเมืองทำให้รู้สึกไม่ belong?

เศษซากไฟไหม้โกดังที่ 8 ของโกดังในซอยคลองเจ๊ก ต.ยกกระบัตร อ.บ้านแพ้ว จ.สมุทรสาคร ตั้งแต่ปลายเดือนมกราคม 2568 ไม่ได้ทิ้งร่องรอยไว้แค่หลังคาสังกะสีและอาคารสีดำไหม้ที่พบเครื่องจักรและกากอุตสาหกรรมหลายประเภทไว้ข้างใน แต่ไฟไหม้ครั้งนี้ ยังทำให้เห็นว่าแท้จริงแล้วข้างใน 'ประกอบกิจการ' ที่อันตรายเพียงใด ขณะเดียวกันยังค้นพบถึงกระบวนการอาชญากรรมสิ่งแวดล้อมที่ผิดกฎหมายหลายประการ

ความไม่ต่อเนื่องในการเจรจาสันติภาพหลังปลายปี 2567 กระทั่งเข้าสู่เดือนรอมฎอนอันศักดิ์สิทธิ์ของพี่น้องชาวมุสลิม การเปิดโต๊ะเจรจาที่จะทำให้ข้อตกลงรอมฎอนสันติจึงยังไม่เกิดขึ้น De/code สัมภาษณ์พิเศษ บิ๊กเกรียง อดีตแม่ทัพภาคสี่ และเคยเป็นหนึ่งในเลขาธิการร่วมของคณะพูดคุยโต๊ะเจรจาของฝ่ายรัฐบาลไทย กลับเต็มไปด้วยข้อกังวลที่ยังไม่มีนโยบายที่ชัดเจนต่อการจัดการและสร้างสันติภาพในพื้นที่

“..คนเฒ่าเล่าว่า มันมีครั้งหนึ่ง ข้าวกับเงินเกิดเถียงกัน ว่าใครมีประโยชน์ต่อคนมากกว่ากัน” อยู่ ๆ หญิงสาวชาวกะเหรี่ยงก็เล่าเรื่องนี้ขึ้นมาในช่วงพลบค่ำ ตอนที่เรากำลังคุยเรื่องพันธุ์ข้าวไร่บนที่สูงเชิงเขา “ต่างฝ่ายก็อ้างความสำคัญ ว่าถ้าไม่มีฉัน คนจะอยู่ไม่ได้ เถียงกันอยู่นาน จนข้าวเริ่มเบื่อหน่าย จึงหนีไปอยู่ก้น ‘บึงไฟ’ คนก็เลยไม่มีข้าวกิน เด็กน้อยร้องไห้เพราะไม่ได้กินข้าว ‘นกลาย’ (ทู๊กี) รู้เข้าก็สงสาร อาสาฝ่าบึงไฟลงไปจิกข้าวกลับคืนมาให้ นกลายบินเร็วมาก เล็ดรอดลงไปจิกเอาข้าวเหนียว 7 เมล็ด ข้าวเจ้า 7 เมล็ดใต้บึงไฟขึ้นมาให้คนได้สำเร็จ แต่ถึงอย่างนั้นขนโคนหางของมันก็ยังถูกไฟไหม้ คงเหลือแต่ปลายหางเท่านั้นที่ยังมีขนอยู่ ทีนี้คนก็เลยมีข้าวกินอีกครั้งหนึ่ง

Live and Let Die ในความหมายของลิซ่าอาจบอกเราด้วยว่า ผู้ร้องกำลัง ‘ไม่แคร์’ กับสิ่งที่เคยเป็นตัวตนส่วนหนึ่งของเธอ มันคือความกล้าหาญ กล้าที่จะเดินต่อไปข้างหน้าอย่างแข็งแกร่ง และน่าจะถือได้เลยว่านี่คือการ ‘ประกาศอิสรภาพ’ ในระดับโลก

โยงใยการขูดรีดแรงงานเมียนมาที่กำลังพรากความฝันข้ามพรมแดน ภายใต้อคติทางเชื้อชาติหรือระเบียบราชการต่อแรงงานข้ามชาติ กำลังสร้างวิกฤตวกวน ซ้ำซ้อน และยุ่งยาก และยังเปิดช่องทางให้นายหน้าเถื่อนและคิวผีทำร้ายแรงงานเมียนมาอยู่ซ้ำ ๆ และมองไม่เห็นความเป็นจริงที่ว่า พวกเขาก็เป็นมนุษย์ที่มีฝันเหมือนกับเรา