งานวิจัยของมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ซานดิเอโก (University of California, San Diego) ตีพิมพ์ในวารสาร Limnology and Oceanography เผยว่า ขณะนี้ “ออกซิเจน” กำลังหายไปจากมหาสมุทร ทะเลสาบ แม่น้ำ และน่านน้ำชายฝั่งในอัตราที่น่าตกใจ ซึ่งเป็นภัยคุกคามต่อสิ่งมีชีวิตในน้ำ และทำให้กระบวนการทางธรรมชาติที่ช่วยควบคุมสภาพภูมิอากาศของโลกอ่อนแอลง โดยนักวิทยาศาสตร์ได้เตือนว่า การลดลงของออกซิเจนในวงกว้างนี้มีความเชื่อมโยงอย่างใกล้ชิดกับภัยคุกคามสำคัญอื่น ๆ ของโลก รวมถึงภาวะโลกร้อน มลภาวะ การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ และการเป็นกรดของมหาสมุทร
นักวิทยาศาสตร์ที่นำโดยสถาบันสมุทรศาสตร์สคริปส์ (Scripps Institution of Oceanography: SIO) มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ซานดิเอโก เตือนว่า ออกซิเจนกำลังหายไปอย่างรวดเร็วจากมหาสมุทรและระบบน้ำจืด ซึ่งอาจผลักดันให้โลกเข้าสู่ “สภาวะที่ไม่ปลอดภัย” การเปลี่ยนแปลงบางอย่างที่เกิดขึ้นอาจคงอยู่เป็นเวลาหลายศตวรรษ และอาจไม่สามารถย้อนกลับได้ภายในช่วงชีวิตของมนุษย์
การทบทวนครั้งใหม่นี้ ตรวจสอบปรากฏการณ์การลดลงของออกซิเจนในแหล่งน้ำ ซึ่งหมายถึงระดับออกซิเจนละลาย หรือค่า DO (Dissolved Oxygen) ที่ลดลงในมหาสมุทร (การลดลงของออกซิเจนในมหาสมุทร) น้ำชายฝั่ง แม่น้ำ ทะเลสาบ และลำธาร นักวิจัยได้ประเมินว่าปัญหานี้มีปฏิสัมพันธ์กับกระบวนการสำคัญ 9 ประการของระบบโลก
กรอบแนวคิดนี้ซึ่งเริ่มใช้ในปี 2009 ระบุถึงกระบวนการทางสิ่งแวดล้อมที่จำเป็นต่อการรักษาสภาพแวดล้อมที่มั่นคงและยืดหยุ่นของโลก นอกจากนี้ยังติดตามว่ากิจกรรมของมนุษย์กำลังผลักดันระบบเหล่านั้นให้เกินขอบเขตความปลอดภัยอย่างไร
โดยขอบเขตของโลก 9 ประการ ได้แก่
- การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ : การติดตามปริมาณคาร์บอนไดออกไซด์ในชั้นบรรยากาศและความไม่สมดุลของพลังงาน
- ความสมบูรณ์ของชีวภาค : การวัดความหลากหลายทางพันธุกรรมและหน้าที่การทำงานของระบบนิเวศ
- สิ่งต่างๆ ที่เป็นนวัตกรรมใหม่ : การตรวจสอบสารเคมี พลาสติก และมลพิษสังเคราะห์ชนิดใหม่ ๆ
- การเปลี่ยนแปลงของแหล่งน้ำจืด : การประเมินการใช้น้ำสีฟ้าและน้ำสีเขียวทั่วโลก
- การเปลี่ยนแปลงระบบที่ดิน : การประเมินการเปลี่ยนแปลงการใช้ป่าไม้และพื้นที่ธรรมชาติ
- การไหลเวียนทางชีวธรณีเคมี : การวัดการหยุดชะงักของวัฏจักรไนโตรเจนและฟอสฟอรัส
- ภาวะความเป็นกรดของมหาสมุทร : การติดตามสมดุลทางเคมีของน้ำทะเล
- การลดลงของโอโซนในชั้นบรรยากาศสตราโตสเฟียร์ : การตรวจสอบชั้นโอโซนที่ทำหน้าที่ปกป้องโลก
- ปริมาณละอองลอยในบรรยากาศ : การวัดอนุภาคขนาดเล็กในอากาศ
ทั้งนี้ นักวิจัยครั้งนี้เห็นควรว่า ระดับออกซิเจนละลายน้ำควรถูกรวมไว้ในขอบเขตเหล่านี้ด้วย
Erica Ferrer ผู้เขียนวิจัยหลัก นักวิจัยหลังปริญญาเอก ศูนย์วิเคราะห์และสังเคราะห์เชิงนิเวศวิทยาแห่งชาติ (NCEAS) มหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย ซานตาบาร์บารา กล่าวว่า การศึกษาครั้งนี้ออกแบบมาเพื่อยกระดับความสำคัญของการขาดออกซิเจนในน้ำในฐานะภัยคุกคามระดับโลก และแสดงให้เห็นว่าปัญหานี้ไม่ได้เกิดขึ้นอย่างโดดเดี่ยว
กราฟิกแสดงปฏิสัมพันธ์ที่สำคัญบางส่วนระหว่างการลดลงของออกซิเจนในน้ำกับขอบเขตอื่น ๆ ของโลก รวมถึงปัจจัยขับเคลื่อนหลักและรอง ตลอดจนผลกระทบต่าง ๆ ในที่นี้เน้นปฏิสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นในสภาพแวดล้อมทางทะเล อย่างไรก็ตาม ปฏิสัมพันธ์ที่คล้ายคลึงกันนี้ก็เกิดขึ้นในระบบน้ำจืดเช่นกัน ภาพจาก dataMares
ภาวะโลกร้อนและมลพิษ กำลังทำให้ปริมาณออกซิเจนในน้ำลดลง
ภาวะโลกร้อนที่เกิดจากฝีมือมนุษย์ มลภาวะจากสารต่าง ๆ ที่มากเกินไป การเปลี่ยนแปลงการไหลเวียนและการระบายอากาศของน้ำในระดับลึก เป็นปัจจัยหลักที่ทำให้ปริมาณออกซิเจนในน้ำลดลง เมื่อระดับออกซิเจนลดลง จะรบกวนกระบวนการทางชีวภาพและเคมีที่ช่วยควบคุมสภาพภูมิอากาศของโลกได้ การลดลงของออกซิเจนยังคุกคามสิ่งมีชีวิตในห่วงโซ่อาหารทางน้ำ ตั้งแต่สิ่งมีชีวิตขนาดเล็กไปจนถึงปลาและฉลาม
นอกจากนี้ สัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในทะเลก็อาจได้รับผลกระทบเช่นกัน แม้ว่าจะหายใจเอาอากาศที่ผิวน้ำก็ตาม การขาดออกซิเจนอาจลดจำนวนหรือทำให้เหยื่อของพวกมันต้องอพยพ ทำลายแหล่งที่อยู่อาศัย และเปลี่ยนแปลงห่วงโซ่อาหารที่พวกมันพึ่งพาอยู่
การเชื่อมโยงภาวะขาดออกซิเจนกับความเสี่ยงอื่น ๆ ของโลก
Erica Ferrer และ Lisa Levin นักสมุทรศาสตร์ชีววิทยาจากสคริปส์ ได้พัฒนาแนวคิดสำหรับการทบทวนขอบเขตของโลก 9 ประการ หลังจากเข้าร่วมการประชุม COP25 ซึ่งเป็นการประชุมด้านการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งสหประชาชาติประจำปี 2019 ที่จัดขึ้นในกรุงมาดริด ประเทศสเปน
ผลการวิจัยนี้จะกระตุ้นให้นักวิจัยและผู้กำหนดนโยบาย พิจารณาการสูญเสียออกซิเจนในแหล่งน้ำควบคู่ไปกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ มลภาวะ การลดลงของความหลากหลายทางชีวภาพ และแรงกดดันอื่น ๆ ที่มีต่อโลก แทนที่จะมองว่าเป็นปัญหาที่แยกต่างหาก
Erica Ferrer กล่าวเพิ่มเติมว่า การเพิ่มภาวะขาดออกซิเจนในน้ำเข้าไปในกรอบขอบเขตของโลก 9 ประการ จะช่วยให้เราเข้าใจผลกระทบต่อเสถียรภาพของระบบโลกได้ดียิ่งขึ้น การบรรเทาผลกระทบดังกล่าวถือเป็นองค์ประกอบสำคัญ ในการรักษาสภาพความหลากหลายทางชีวภาพและสภาพภูมิอากาศ
อัปเดตข้อมูลแวดวงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี รู้ทันโลกไอที และโซเชียลฯ ในรูปแบบ Audio จาก AI เสียงผู้ประกาศของไทยพีบีเอส ได้ที่ Thai PBS
ที่มาข้อมูล : phys
“รอบรู้ ดูกระแส ก้าวทันโลก” ไปกับ Thai PBS Sci & Tech
