คาดการณ์ ENSO ล่าสุด ยังอยู่ในภาวะลานีญา น่าจะเข้าสู่ค่ากลาง-เอลนีโญช่วงกลางปี

พาไปดูคาดการณ์ ENSO (El Niño-Southern Oscillation ปรากฏการณ์ความผันผวนของอุณหภูมิน้ำในมหาสมุทรแปซิฟิกที่ส่งผลต่อสภาพอากาศทั่วโลก) ประจำเดือนกุมภาพันธ์ ยังค่อนข้างเหมือนกับเดือนมกราคมคือ ช่วงนี้ ก็ยังเป็นลานีญา (La Niña: อากาศชื้นฝนตกชุก) ต่อเนื่องมาจากปีก่อน แล้วพอกลาง ๆ ปีจะเริ่มกลับไปสู่ “ค่ากลาง” แล้วมีแนวโน้มจะกลายเป็น “เอลนีโญ” (ฝนแล้ง) ต่อไป

สำหรับเรื่องนี้ รศ. ดร.เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาฯ ได้อธิบายพร้อมกับให้ความรู้ในเฟซบุ๊ก “Jessada Denduangboripant” (https://shorturl.at/vDIG4) ไว้ว่า เป็นเรื่องดีที่หลายหน่วยงานก็ออกมารับลูกเรื่องนี้กันแล้ว ว่าปีนี้ต้องเตรียมตัวรับภัยแล้งกันด้วย ไม่ใช่เอาแต่กลัวน้ำท่วมซ้ำจากปีก่อน แล้วไม่เก็บน้ำสะสมกันให้เพียงพอ พี่น้องเกษตรกร ก็เตรียมรับมือภัยแล้งกัน

คำทำนาย “เอนโซ”

"บทวิเคราะห์สถานการณ์ปรากฏการณ์เอลนีโญ/โซซิร์นออสซิลเลชัน (ENSO)"

ออกโดย: ศูนย์พยากรณ์ภูมิอากาศ (CPC) / NCEP / สำนักงานบริการสภาพอากาศแห่งชาติ (NWS) วันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2026

สถานะระบบเตือนภัย ENSO: ประกาศคำเตือนลานีญา (La Niña Advisory)

บทสรุป (Synopsis): คาดการณ์ว่าจะมีการเปลี่ยนผ่านจากปรากฏการณ์ “ลานีญา” เข้าสู่ สภาวะปกติ (ENSO-neutral) ในช่วงเดือนกุมภาพันธ์-เมษายน 2026 (โอกาส 60%) โดยสภาวะปกตินี้มีแนวโน้มจะคงอยู่ต่อเนื่องไปตลอดช่วงฤดูร้อนของซีกโลกเหนือ (โอกาส 56% ในช่วงเดือนมิถุนายน-สิงหาคม 2026)

รายละเอียดสถานการณ์: ปรากฏการณ์ลานีญายังคงดำเนินต่อเนื่องในเดือนมกราคม 2026 โดยตรวจพบอุณหภูมิผิวน้ำทะเล (SSTs) ที่ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยในบริเวณตอนกลางและตะวันออกของมหาสมุทรแปซิฟิกเขตศูนย์สูตร ค่าดัชนี Niño-3.4 รายสัปดาห์ล่าสุดอยู่ที่ -0.9°C ในขณะที่ดัชนีบริเวณตะวันตกสุด (Niño-4) และตะวันออกสุด (Niño-1+2) อยู่ที่ -0.4°C และ 0.0°C ตามลำดับ

อย่างไรก็ตาม ดัชนีอุณหภูมิใต้ผิวน้ำเขตศูนย์สูตร (ค่าเฉลี่ยจากลองจิจูด 180°-100°W) มีการเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ซึ่งสะท้อนถึงการแผ่ขยายและความรุนแรงของอุณหภูมิใต้ผิวน้ำที่สูงกว่าค่าเฉลี่ยทั่วทั้งมหาสมุทรแปซิฟิก สำหรับความผิดปกติของชั้นบรรยากาศเริ่มอ่อนกำลังลงเนื่องจากความผันแปรตามฤดูกาลย่อย แต่ยังคงสะท้อนถึงลักษณะของลานีญาอยู่ โดยพบความผิดปกติของลมตะวันตกในระดับต่ำบริเวณแปซิฟิกตะวันตกเขตศูนย์สูตร และลมตะวันตกในระดับบนบริเวณตอนกลางและตะวันออกของแปซิฟิกเขตศูนย์สูตร นอกจากนี้พบว่าการก่อตัวของเมฆฝน (Convection) บริเวณเส้นวันที่ (Date Line) และเหนือทวีปทางทะเล (Maritime Continent) มีแนวโน้มลดลงอย่างเบาบาง ขณะที่มีการก่อตัวของเมฆฝนเพิ่มขึ้นในบริเวณที่ห่างจากเส้นศูนย์สูตรออกไป ค่าดัชนี Southern Oscillation ทั้งแบบดั้งเดิมและแบบเขตศูนย์สูตรมีค่าเป็นบวก เมื่อพิจารณาโดยรวม ระบบความสัมพันธ์ระหว่างมหาสมุทรและบรรยากาศยังคงสอดคล้องกับปรากฏการณ์ลานีญา

การคาดการณ์: แบบจำลอง NMME (North American Multi-Model Ensemble) รวมถึงแบบจำลอง NCEP CFSv2 บ่งชี้ไปในทิศทางเดียวกันว่าสภาวะปกติ (ENSO-neutral) จะเริ่มขึ้นในช่วงเดือนกุมภาพันธ์-เมษายน 2026 ทีมพยากรณ์มีความเห็นพ้องว่าสภาวะปกตินี้จะคงอยู่ไปจนถึงฤดูร้อนของซีกโลกเหนือปี 2026 สำหรับช่วงปลายฤดูร้อนและหลังจากนั้น มีโอกาสประมาณ 50-60% ที่จะเกิดปรากฏการณ์เอลนีโญ (El Niño) อย่างไรก็ตาม แบบจำลองยังคงมีความไม่แน่นอนสูง และการพยากรณ์ในช่วงเวลานี้ของปีมักจะมีความแม่นยำต่ำ

สรุปโดยรวม: คาดว่าจะมีการเปลี่ยนผ่านจากลานีญาเข้าสู่สภาวะปกติในช่วงเดือนกุมภาพันธ์-เมษายน 2026 (โอกาส 60%) และมีแนวโน้มที่สภาวะปกติจะคงอยู่ตลอดฤดูร้อนของซีกโลกเหนือ (โอกาส 56% ในช่วงเดือนมิถุนายน-สิงหาคม 2026)

รายงานฉบับต่อไปมีกำหนดออกในวันที่ 12 มีนาคม 2026