จิรัฏฐ์ วรรัตนวงศ์

พวกเราไม่มีอะไรเลย มีแต่หนี้สิน มีแต่ความเครียด มีแต่อนาคตที่มืดมน ไม่ต้องไปถึงคุณภาพชีวิตที่ดีหรอก เอาแค่เดือนชนเดือน วันชนวันก็แย่แล้ว แค่ค่ากิน ค่าเช่า ค่าน้ำค่าไฟ ค่าเน็ต ค่าเดินทาง ค่าดูแลครอบครัว ก็ติดลบแล้ว

สังคมไทยกลายเป็นสังคมที่เหลื่อมล้ำติดอันดับท็อปของโลก คนส่วนใหญ่แทบไม่มีอะไรเลย มีก็แต่หนี้สินที่เกิดจากการบริโภควันต่อวันหรือเดือนชนเดือน ในขณะที่คน 1% อย่างพวก เจ้าสัว นายทุน นายพล และเจ้านายศักดินา รวยแบบสับโดยเฉพาะบางคนบางตระกูลที่รวยถึงขั้นติดอันดับท็อปของโลก

ความต้องการของประชาชนจึงไม่ใช่ความเมตตาทางเศรษฐกิจ แต่พวกเขาปรารถนาต่อการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจ และข้ออ้างของกลุ่มทุนผูกขาดว่าพวกเขาเก่ง ขยัน หรือฉลาดจนได้รับความมั่งคั่งมหาศาลนี้ก็สมเหตุสมผลน้อยลงทุกทีในสายตาของประชาชน

อุตสาหกรรมรถมอเตอร์ไซต์ไฟฟ้าจากการสนับสนุนศูนย์ซ่อมรายเล็กจากภาครัฐ ทั้งเรื่องราวของศูนย์ซ่อมรถจักรยานยนต์ไฟฟ้าที่เริ่มต้นจากความชอบและความตั้งใจในการศึกษา ข้อกฎหมายที่เอื้อให้ร้านที่ถูกต้องอยู่ได้ยาก การดัดแปลงรถจักรยานยนต์จากน้ำมันเป็นไฟฟ้าที่ยังเป็นเรื่องยากสำหรับการจดทะเบียนกับกรมทางขนส่ง แต่สิ่งนี้ก็สร้างประโยชน์ในเชิงการรักษ์โลก และสถานีชาร์จที่คนเริ่มทำอาจไม่จำเป็นต้องเป็นภาคเอกชน แต่สามารถเริ่มได้จากภาครัฐก่อน

บทสนทนามุมกลับที่หนังไม่ได้เผยให้เราเห็น เราอยู่กับ นพ.ณัฐ ศิริรัตน์บุญขจร และ พญ.ชุตินาถ ชินอุดมพร ตัวแทนจากสมาพันธ์แพทย์ผู้ปฏิบัติงาน (สพง.) ไม่ใช่ในห้องตรวจ แต่เป็นกลางโต๊ะเจรจาของกรรมาธิการแรงงาน ในอาคารรัฐสภา สิ่งที่พวกเขาอยากได้ไม่ใช่ใบสั่งยา แต่คือพรบ.ที่กำหนดชั่วโมงการทำงานของแพทย์ให้สมเหตุสมผล และชัดเจน

เริ่มจากแค่ว่า ทุกคนมีโอกาสที่เท่าเทียมกันในการก้าวจากดินสู่ดาวจริงหรือไม่ ข้อเท็จจริงที่แซนเดลชี้ให้เห็น (ซึ่งนักการศึกษาจำนวนมากก็ชี้ให้เห็นมานานแล้ว) นั้นตรงกันข้าม ข้อมูลชี้ว่านักศึกษาที่เข้าเรียนในมหาวิทยาลัยชั้นนำในสหรัฐฯ นั้นส่วนใหญ่มาจากครอบครัวที่มีฐานะร่ำรวยกว่าค่าเฉลี่ยของสังคม และยิ่งนานวันเข้าสัดส่วนของเด็กจากครอบครัวที่ยากจนก็ฝ่าฟันเข้าเรียนมหาวิทยาลัยชั้นนำได้น้อยลงไปเรื่อย ๆ

จุดหมายสำคัญ แต่เรื่องราวระหว่างทางก็น่าสนใจนะ แถมวันนี้อากาศดีจริง แดดอ่อน ฟ้าใส ลมพัดเบา ๆ เห็นเพื่อน ๆ แสนจะสดชื่นคึกคัก ทั้งที่ก่อนเดินทางยังกังวลว่าเพื่อนจะร้อนไหม เช้านี้อากาศดีแม้สายแล้วแดดไม่แรง ลมอ่อนพัดพาใจเราเบิกบาน เราเดินตามกันเข็นเร็วบ้าง ช้าบ้าง พูดคุยเย้าแหย่ เสียงหัวเราะเบา ๆ ลอยมาเป็นระยะ ผ่านจุดไหนถูกใจ สาลี่ เจี้ยบ พี่แอ๊ด พี่ฉวีวรรณ คุณณุ น้องอาสาฯ แวะถ่ายรูปกันสักนิด สวนสราญรมย์ อนุสาวรีย์รัชกาลที่ 4 สีชมพูอ่อนสวยงาม กระทรวงกลาโหม สักการะศาลหลักเมืองเราข้ามถนนกันตรงนี้ ได้คุยสาลี่ถึงรู้ว่าเป็นครั้งแรกของเพื่อนวีลแชร์อีกหลายคนที่ได้มาเดินสนามหลวงอย่างใกล้ชิด ชมความสวยงามของเกาะรัตนโกสินทร์กันแบบ 360° กันไปเล๊ยย ฮิ๊วว

หากว่าการเมืองถูกสร้างภาพจำมาว่าคือความวุ่นวาย และศิลปะคือความบริสุทธิ์ที่คอยจรรโลงใจ ศิลปะและการเมือง 2 สิ่งนี้ควรแยกออกจากกันหรือเปล่า? ‘การเมืองทัศนา’ หนังสือที่เขียนโดย ผศ.ดร.บัณฑิต จันทร์โรจนกิจ อาจารย์ประจำภาควิชาการปกครอง และดำรงตำแหน่งรองคณะบดีคณะรัฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ที่จะพาเราย้อนกลับไป สำรวจอำนาจศิลปะที่ถูกใช้คู่ขนานไปกับการเมือง

De/code ชวนสำรวจ และอัพเดทการขนส่งสาธารณะเมืองกรุงว่ามีไว้ให้ทุกๆ คนได้ใช้มากแค่ไหน ตั้งแต่รถเมล์ รถไฟฟ้า แท็กซี่ และทางเท้า

เป็นที่รู้กันดีว่าประเทศไทยพบกับวิกฤตเลือดหมดคลังอย่างต่อเนื่อง ตั้งแต่มีการแพร่ระบาดของเชื้อไวรัสโควิด-19 อย่างไรก็ตาม ยังมีคนบางกลุ่มถูกกีดกันการบริจาคเลือด พร้อมข้อความที่ระบุว่า ‘ไม่รับบริจาคโลหิตอย่างถาวร’ บนเว็บไซต์ของศูนย์บริการโลหิตแห่งชาติสภากาชาดไทย เพราะเพศสภาพของพวกเขา

กองทุนLoss and Damageเพื่อชดเชยและเยียวยาผลจากอุตสาหกรรมขนาดใหญ่ เป็นทางเลือกที่คุ้มค่าต่อสิ่งแวดล้อมจริงหรือไม่ นโยบายที่เกิดขึ้นแล้วและกำลังจะเกิดขึ้น ของการพูดคุยระหว่างผู้นำนานาชาติในทุกเวทีความร่วมมือเป็นอย่างไร ประเทศไทยยืนอยู่จุดไหนในสมการนี้

แกน Y ของ “การสงเคราะห์” ที่ไม่มีแกน X อย่าง “การส่งเสริม” เป็นจุดตัด ภายใต้ความไม่เข้าใจความพิการในสังคม แม้กระทั่งคนในครอบครัวของผู้พิการเองก็ตาม PA จึงมีอยู่ เพื่อที่จะให้คนพิการได้ใช้ชีวิต แบบที่ไม่มีใครต้องคิดแทนว่าพวกเขาควรจะมีชีวิตอย่างไร