บ้านหนองแข้ ต.จุมจัง อ.กุฉินารายณ์ จ.กาฬสินธุ์
เป็นหมู่บ้านแห่งหนึ่ง ที่มีความอุดมสมบูรณ์ด้วยน้ำดีจากลำห้วยจุมจัง และดินที่มีคุณภาพสามารถเพาะปลูกได้ทั้งข้าว ถั่วลิสง มันสำปะหลังและอ้อย ซึ่งพืชเหล่านี้เป็นทั้งอาหารและรายได้ของผู้คนที่นี่มาอย่างยาวนาน
โดยเฉพาะอ้อย ซึ่งมีพื้นที่ปลูกค่อนข้างมาก ทั้งเพื่อส่งโรงงานอุตสาหกรรม และเพื่อทำ "น้ำอ้อยก้อน" ซึ่งการทำน้ำอ้อยก้อนนั้นถือเป็นสิ่งที่อยู่คู่กับ วิถีชีวิตหนึ่งของคนบ้านหนองแข้ มานานนับร้อยปี
การทำน้ำอ้อยก้อนจะทำครั้งเดียว ในระยะเวลา 3 - 4 เดือนหลังเกี่ยวข้าว คือประมาณเดือนธันวาคม - เมษายน ครอบครัวที่ทำน้ำอ้อยต้องไปกินอยู่หลับนอนที่ "ทับอ้อย" ใช้ชีวิตนอนหนึ่งทุ่ม ตื่นตีหนึ่ง เพราะขั้นตอนต่างๆ ต้องใช้แรงงานและเวลาที่ต่อเนื่องยาวนาน นับจากการหีบ ต้ม เคี่ยว และเทใส่แม่พิมพ์ให้เป็นก้อน บรรจุใส่ "กะทอ" เพื่อขายให้พ่อค้าแม่ค้าในพื้นที่และจังหวัดใกล้เคียง ส่วนช่วงบ่ายจะออกไปตัดและขนนำเข้ามาเตรียมไว้ในทับอ้อย โดยในแต่ละวันจะทำหมุนเวียนแทบไม่มีวันหยุด ขั้นตอนต่างๆ ที่กล่าวมานั้น ยังมีอุปกรณ์และวิธีการดั้งเดิมเกือบทั้งหมด
คนบ้านหนองแข้บอกว่า น้ำอ้อยก้อนเป็นทั้งของกินประจำบ้าน และเป็นรายได้ในฤดูแล้ง การทำแม้จะเหนื่อยล้า แต่คุ้มค่า เพราะสามารถสร้างรายได้มากกว่าการขายอ้อยสด ถึง 3 เท่า
ข้าวเม่าบ้านนายอ ต.อากาศ อ.อากาศอำนวย จ.สกลนคร
บ้านนายอ ทำข้าวเม่าขายแทบทุกครัวเรือ ทำขายได้ปีละ 2 ครั้งทั้งในฤดูนาปรังและนาปี โดยอาศัยภูมิปัญญาที่ต่อยอดจากความเชื่อและประเพณีที่ต้องทำข้าวเม่าถวายเจ้าปู่ จนชื่อเสียงเรื่องการทำข้าวเม่า
คนทำข้าวเม่าในแต่ละวันนั้นต้องใช้เวลายาวนาน ตั้งแต่ตีสี่จนถึง 4 - 5 โมงเย็น โดยเริ่มเกี่ยวข้าวตั้งแต่ตีสี่ และทำขั้นตอนต่างๆ เริ่มจากปั่นเมล็ดออกจากรวง นึ่ง คั่ว ตำ จนเป็นข้าวเม่า และส่งไปขายให้สำเร็จภายในวันเดียว คนทำข้าวเม่าสมัยใหม่ มีเครื่องมีทันสมัยขึ้น แต่ทำไมต้องเกี่ยวข้าวเม่าตั้งแต่ตีสี่
ติดตามในรายการซีรีส์วิถีคน ตอน วิถีคนทำอาหารโบราณ วันเสาร์ที่ 10 มกราคม 2569 เวลา 14.05 - 15.00 น. ทางไทยพีบีเอส
ซีรีส์วิถีคน

วิถีคนเสียบญวน ต.ด่านสวี อ.สวี จ.ชุมพร

วิถีคนอีสานในถิ่นใต้ บ้านในวง อ.ละอุ่น จ.ระนอง

วิถีคนสามเรือน ต.สามเรือน อ.บางปะอิน จ.พระนครศรีอยุธยา

วิถีคนน้ำผุด ต.น้ำผุด อ.เมือง จ.ตรัง

วิถีคนห้วยเกษม อ.หนองหญ้าปล้อง จ.เพชรบุรี

บ้านแม่ก๋อน-แม่ดึ๊ ต.แม่คง อ.แม่สะเรียง จ.แม่ฮ่องสอน

วิถีคนบนภูเขา จ.เชียงใหม่ และจ.แม่ฮ่องสอน

วิถีคนหาดทนง ต.หาดทนง อ.เมือง จ.อุทัยธานี

ขุมทรัพย์ในธรรมชาติ

วิถีคนบ้านสำโรงใหญ่ ต.สำโรง อ.ตาลสุม จ.อุบลราชธานี

วิถีคนบ้านท่าเรือ ต.ท่าเรือ อ.นาหว้า จ.นครพนม

วิถีคนจัยปูร์ ประเทศอินเดีย

วิถีคนนิวเดลี ประเทศอินเดีย

วิถีคนขายขนมหวาน จ.เพชรบุรี

วิถีคนบ้านนาคูณทุ่ง อ.นาหว้า จ.นครพนม

วิถีคนทำข้าวเม่าบ้านนายอ จ.สกลนคร

วิถีคนบ้านแม่ลัว-บ้านนาคูหา อ.เมืองแพร่ จ.แพร่

วิถีคนริมกว๊านพะเยา บ้านสันกว๊านและบ้านบัว อ.เมืองพะเยา จ.พะเยา

วิถีคนผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา
วิถีคนลำพะยา ต.ลำพะยา อ.เมือง จ.ยะลา
วิถีคนบ้านชีวังแคน อ.มัญจาคีรี จ.ขอนแก่น
ช็อตเด็ด ซีรีส์วิถีคน : ทอเสื่อกก ด้วยความรัก
วิถีคนริมหนองหาน บ้านเดียม ต.เชียงแหว อ.กุมภวาปี จ.อุดรธานี
วิถีคนเกาะ ต.เกาะศรีบอยา อ.เหนือคลอง จ.กระบี่
วิถีคนเกาะสีชัง ต.ท่าเทววงษ์ อ.เกาะสีชัง จ.ชลบุรี
วิถีคนทำตาล อ.ชุมแสง จ.นครสวรรค์
วิถีคนเก็บขมิ้น ต.แม่ตื่น อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่
บ้านแม่โมงเย้า ต.วาวี อ.แม่สรวย จ.เชียงราย
วิถีเมืองโบราณ ประเทศจีน
วิถีคนไชยา อ.ไชยา จ.สุราษฎร์ธานี
วิถีคนยูนนาน มณฑลยูนนาน ประเทศจีน
วิถีคนเก็บเห็ดโคน ต.สิงห์ อ.ไทรโยค จ.กาญจนบุรี
วิถีคนบางเตย ต.บางเตย อ.เมืองฉะเชิงเทรา จ.ฉะเชิงเทรา
วิถีคนคลองด่าน ต.คลองด่าน อ.บางบ่อ จ.สมุทรปราการ
วิถีคนบนดอย เชียงใหม่ - แม่ฮ่องสอน - ตาก
วิถีคนทำอาหารโบราณ จ.กาฬสินธุ์ - จ.สกลนคร
ซีรีส์วิถีคน

วิถีคนเสียบญวน ต.ด่านสวี อ.สวี จ.ชุมพร

วิถีคนอีสานในถิ่นใต้ บ้านในวง อ.ละอุ่น จ.ระนอง

วิถีคนสามเรือน ต.สามเรือน อ.บางปะอิน จ.พระนครศรีอยุธยา

วิถีคนน้ำผุด ต.น้ำผุด อ.เมือง จ.ตรัง

วิถีคนห้วยเกษม อ.หนองหญ้าปล้อง จ.เพชรบุรี

บ้านแม่ก๋อน-แม่ดึ๊ ต.แม่คง อ.แม่สะเรียง จ.แม่ฮ่องสอน

วิถีคนบนภูเขา จ.เชียงใหม่ และจ.แม่ฮ่องสอน

วิถีคนหาดทนง ต.หาดทนง อ.เมือง จ.อุทัยธานี

ขุมทรัพย์ในธรรมชาติ

วิถีคนบ้านสำโรงใหญ่ ต.สำโรง อ.ตาลสุม จ.อุบลราชธานี

วิถีคนบ้านท่าเรือ ต.ท่าเรือ อ.นาหว้า จ.นครพนม

วิถีคนจัยปูร์ ประเทศอินเดีย

วิถีคนนิวเดลี ประเทศอินเดีย

วิถีคนขายขนมหวาน จ.เพชรบุรี

วิถีคนบ้านนาคูณทุ่ง อ.นาหว้า จ.นครพนม

วิถีคนทำข้าวเม่าบ้านนายอ จ.สกลนคร

วิถีคนบ้านแม่ลัว-บ้านนาคูหา อ.เมืองแพร่ จ.แพร่

วิถีคนริมกว๊านพะเยา บ้านสันกว๊านและบ้านบัว อ.เมืองพะเยา จ.พะเยา

วิถีคนผาช้างน้อย อ.ปง จ.พะเยา
วิถีคนลำพะยา ต.ลำพะยา อ.เมือง จ.ยะลา
วิถีคนบ้านชีวังแคน อ.มัญจาคีรี จ.ขอนแก่น
ช็อตเด็ด ซีรีส์วิถีคน : ทอเสื่อกก ด้วยความรัก
วิถีคนริมหนองหาน บ้านเดียม ต.เชียงแหว อ.กุมภวาปี จ.อุดรธานี
วิถีคนเกาะ ต.เกาะศรีบอยา อ.เหนือคลอง จ.กระบี่
วิถีคนเกาะสีชัง ต.ท่าเทววงษ์ อ.เกาะสีชัง จ.ชลบุรี
วิถีคนทำตาล อ.ชุมแสง จ.นครสวรรค์
วิถีคนเก็บขมิ้น ต.แม่ตื่น อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่
บ้านแม่โมงเย้า ต.วาวี อ.แม่สรวย จ.เชียงราย
วิถีเมืองโบราณ ประเทศจีน
วิถีคนไชยา อ.ไชยา จ.สุราษฎร์ธานี
วิถีคนยูนนาน มณฑลยูนนาน ประเทศจีน
วิถีคนเก็บเห็ดโคน ต.สิงห์ อ.ไทรโยค จ.กาญจนบุรี
วิถีคนบางเตย ต.บางเตย อ.เมืองฉะเชิงเทรา จ.ฉะเชิงเทรา
วิถีคนคลองด่าน ต.คลองด่าน อ.บางบ่อ จ.สมุทรปราการ
วิถีคนบนดอย เชียงใหม่ - แม่ฮ่องสอน - ตาก
วิถีคนทำอาหารโบราณ จ.กาฬสินธุ์ - จ.สกลนคร