Fact Check : กินยา “พาราเซตามอล” เกินขนาด ทำลายตับ
กินยา “พาราเซตามอล” เกินขนาด ทำลายตับ
ข่าวที่แชร์: ท่ามกลางข้อมูลที่แชร์กันต่อ ๆ มาว่า “กินพาราเซตามอลบ่อย ๆ หรือเกินขนาด อาจไม่ใช่ยารักษาโรค แต่กลายเป็นยาพิษ ทำลายตับได้” เรื่องนี้จริงแค่ไหน? ปลอดภัยหรืออันตรายอยู่ตรงไหน ?
คำตอบ: จริง
ทุกครั้งที่รับประทานยาพาราเซตามอล ยาจะถูกกำจัดออกจากร่างกายผ่านตับ ในกระบวนการนี้จะมีการเปลี่ยนเป็นสารพิษเล็กน้อยซึ่งร่างกายสามารถกำจัดได้ง่าย ยกเว้นกรณีที่ได้รับพาราเซตามอลในปริมาณสูงมากจนร่างกายไม่สามารถกำจัดสารพิษออกไปได้ ทำให้สารพิษไปทำลายเนื้อเยื่อตับและอาจเกิดภาวะตับวายได้
สาเหตุที่ได้รับยาเกินขนาด มักเกิดจากการรับประทานยาเองโดยไม่รู้เท่าทัน หรือรับประทานยาหลายตัวที่มีส่วนผสมของพาราเซตามอลอยู่แล้ว ปัจจุบันมียาสูตรผสมจำนวนมาก ไม่ว่าจะเป็นยาแก้ปวดลดไข้ บรรเทาอาการหวัด หรือยาคลายกล้ามเนื้อ ซึ่งอาจมีพาราเซตามอลเป็นส่วนผสมอยู่แล้ว หากรับประทานยาพาราเซตามอลเดี่ยวร่วมด้วย ก็อาจได้รับยาเกินขนาด
กลุ่มเสี่ยงพิเศษคือคนที่ดื่มสุราเป็นประจำทุกวัน เพราะการทำงานของตับมีความแปลกไปจากปกติ สามารถผลิตสารพิษจากยาพาราเซตามอลได้มากกว่าปกติ ทำให้ร่างกายอาจไม่สามารถกำจัดสารพิษออกได้ทัน
วิธีรับประทานพาราเซตามอลที่ถูกต้อง
อ่านฉลากยาให้ดี เพราะฉลากจะระบุว่าคนน้ำหนักประมาณเท่าไหร่ควรรับประทานกี่เม็ด และในหนึ่งวันควรรับประทานไม่เกินกี่ครั้ง สำหรับเด็กควรให้รับประทานประมาณ 10-15 มิลลิกรัมต่อกิโลกรัมต่อหนึ่งครั้ง โดยหนึ่งวันไม่ควรเกินสี่ครั้ง ควรปรึกษาแพทย์และเภสัชกรเพื่อคำนวณขนาดยาที่เหมาะสม ไม่ควรรับประทานยาพาราเซตามอลติดต่อกันเกินห้าวัน หากมีอาการปวดหรือมีไข้รับประทานยาแล้วเกินห้าวันยังไม่ดีขึ้น ต้องไปพบแพทย์เพื่อหาสาเหตุและแก้ไขอย่างถูกต้อง
ยาที่ห้ามรับประทานร่วมกับพาราเซตามอลคือพาราเซตามอลนั่นเอง เพราะยาหลายชนิดมีการใส่พาราเซตามอลเป็นส่วนผสมอยู่แล้ว ต้องอ่านฉลากให้ดีว่ายาที่จะรับประทานมีพาราเซตามอลเป็นองค์ประกอบหรือไม่ หากได้รับพาราเซตามอลแล้ว อย่ารับพาราเซตามอลซ้ำ มิเช่นนั้นอาจเสี่ยงต่อภาวะตับเป็นพิษได้
ชมย้อนหลังรายการคนสู้โรคได้ที่ www.thaipbs.or.th/KonSuRoak




























































