วิถีคนตีผึ้งป่า ต.สันป่ายาง อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่
บ้านเอียก ต.สันป่ายาง จ.เชียงใหม่ พื้นที่ส่วนใหญ่ของที่นี่เป็นภูเขาและมีป่าไม้ที่อุดมสมบูรณ์ล้อมรอบ โดยเฉพาะหน้าร้อน เดือนมีนาคม - เมษายน ที่นี่จะมีสวนลำไย และดอกไม้นานาชนิด ทำให้เป็นอาหารชั้นดีของผึ้งหลวงที่มักจะมาสร้างรังอยู่อาศัยบนต้นไทร หรือ ต้นยางนา ต้นไม้ใหญ่ที่มีมากมายในหมู่บ้านแห่งนี้ ซึ่งนี่คือสาเหตุที่ทำให้ก่อเกิดอาชีพ การตีผึ้ง ที่ทำกันมาอย่างยาวนาน ทุกปีในช่วงเวลาดังกล่าวจะมีผึ้งหลวงมาทำรังที่ต้นไม้ในป่าเช่น ต้นยาง ต้นไทร ประมาณ 40 - 50 รัง หรือบางครั้งก็เป็น 100 รัง โดยจำนวนรังผึ้งหลวงจะมีมากน้อยแตกต่างกันไปแต่ละต้น ผึ้งหลวงจะเลือกทำรังตามกิ่งไม้ที่มีขนาดใหญ่ บางกิ่งมีรังถึง 3 - 4 รัง
คนที่เก่งที่สุดและเรียกว่าเป็นเซียน เป็นปรมาจารย์ของการตีผึ้งที่นี่ชื่อว่า ลุงกร หรือ นิกร กันธณี แม้จะอายุ 65 ปีแล้ว แต่มีประสบการณ์ในการตีผึ้งมากกว่า 30 ปี เป็นผู้นำตีผึ้งที่ใคร ๆ ก็ยอมรับในฝีมือ ลุงกร สะท้อนการทำงานตีผึ้งให้ฟังว่า การตีผึ้งต้องทำงานเป็นทีม ทำงานคนเดียวไม่ได้ ลูกทีมทั้ง 5 คนจะแบ่งหน้าที่กัน
1 ทีมสำรวจ เมื่อถึงเดือนที่มีผึ้งก็ต้องเดินป่าสำรวจรังผึ้งหลวงบนต้นไม้ก่อนว่าเริ่มมาสร้างรังหรือยัง หากมีแล้วก็ทำสัญลักษณ์เอาไว้ เพื่อเป็นจอง
2 หน้าที่ตอกตอย หรือ บันได ที่จะต่อขึ้นไปบนต้นไม้ เพื่อให้คนที่ขึ้นไปตีผึ้งสามารถเหยียบขึ้นไปได้
3 หน้าที่รับ - ส่งปี๊บน้ำผึ้ง เมื่อคนตีผึ้งส่งปี๊บที่บรรจุรังผึ้งลงมาจากต้นไม้
การตีผึ้งนั้น เรื่องการแต่งตัวเป็นเรื่องหนึ่งที่สำคัญ โดยเสื้อที่ใส่ต้องแน่นหนา ใส่เสื้อ 3 ชั้น กางเกง 3 ชั้น ถุงมือยาง 1 ชั้น และที่สำคัญก็คือ หมง หรือ หมวก ที่ใช้ใส่กันผึ้งมาต่อยใบหน้า โดยหมงนั้นชาวบ้านใช้กระสอบปุ๋ยเย็บติดกับตาข่ายมุ้งลวด นอกจากนั้นต้องเตรียมเครือสะบ้า เอาไปใช้จุดไล่ผึ้ง เวลาที่เสร็จภาระกิจด้วย
ลุงกร บอกว่า การปีนขึ้นไปเอารังผึ้งเป็นงานที่เสี่ยงอันตราย ลุงกรและแก่นไม่ได้มีอะไรเซฟตัวเอง เป็นงานที่ต้องใช้ทักษะกับประสบการณ์ โดยลุงกรและทีมจะค่อย ๆ เหยียบตอยที่ทำเป็นบันไดเอาไว้ทีละอันเพื่อปีนขึ้นไป การเยื้องย่างไปบนกิ่งไม้แต่ละกิ่ง ต้องใช้ความระมัดระวังสูงที่สุด พลาดไปก็หมายถึงชีวิต และต้องระวังไม่ให้มีดหล่นลงข้าง เพราะจะเป็นอันตรายสำหรับคนด้านล่างอีก
การตีผึ้งสำหรับชาวบ้านที่นี่นั้น สะท้อนวิถีความซื่อสัตย์ให้เราได้เห็น โดยเมื่อได้น้ำผึ้ง ตัวอ่อน นมผึ้ง แล้วจะเอาไปขาย โดยลุงกรจะแบ่งเงินเท่ากันทุกคน เพราะทุกคนเหนื่อยเท่ากัน ถึงแม้ว่าตัวลุงและคนที่ปีนจะเสี่ยงกว่าคนอื่น ๆ แต่ก็ให้เท่ากันเพราะอยากให้คนในทีมมีรายได้พอเลี้ยงครอบครัว และที่สำคัญมากกว่าตัวเงินคือ ความสามัคคีของทีม การตีผึ้งสองเดือนมีความสำคัญต่อชีวิตชาวบ้านมาก รายได้จากขายน้ำผึ้ง สามารถส่งลูกไปโรงเรียนมัธยม จนถึงปริญญา หลังจากที่ตีผึ้งแล้ว เขาก็แบ่งปันกันใช้ต่อไปได้อีกหลายเดือน
พ่อหลวงคำจันทร์ อินธรรม ผู้ใหญ่บ้านของที่นี่บอกว่าน้ำผึ้งที่นี่นั้นเรียกว่าน้ำผึ้งเดือนห้า สวนในหมู่บ้านไม่ใช้สารเครมี ปล่อยเป็นธรรมชาติ จึงมีแม่ผึ้งมาตอมเกสรดอก สาเหตุนี้ผึ้งป่าเยอะ
ติดตามในรายการซีรีส์วิถีคน วันจันทร์ที่ 13 กันยายน 2564 เวลา 17.30 - 18.00 น. ทางไทยพีบีเอส รับชมออนไลน์ทาง www.thaipbs.or.th/Live
แท็กที่เกี่ยวข้อง:
ซีรีส์วิถีคน

วิถีบัวบึงบอระเพ็ด ต.ทับกฤช อ.ชุมแสง จ.นครสวรรค์
2 ส.ค. 64
วิถีที่เปลี่ยนไปของโอรังอัสลี บ้านในหลง ต.แม่หวาด อ.ธารโต จ.ยะลา
9 ส.ค. 64
วิถีคนเกาะหมาก ต.เกาะหมาก อ.ปากพะยูน จ.พัทลุง
16 ส.ค. 64
วิถีเรือรับจ้างคลองปากน้ำ ต.ปากน้ำ อ.เมือง จ.ชุมพร
23 ส.ค. 64
วิถีเขื่อนแก่งกระจาน ต.แก่งกระจาน อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี
30 ส.ค. 64
วิถีใบไม้ อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน
6 ก.ย. 64
วิถีคนตีผึ้งป่า ต.สันป่ายาง อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่
13 ก.ย. 64
วิถีคนบ้านเอียก ต.สันป่ายาง อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่
20 ก.ย. 64
วิถีเกษตรแบ่งปัน "เป็ดไล่ทุ่ง" ต.ลาดหลุมแก้ว อ.ลาดหลุมแก้ว จ.ปทุมธานี
27 ก.ย. 64
วิถีรถถีบ (จักรยาน) บ้านโคก อ.อู่ทอง จ.สุพรรณบุรี
4 ต.ค. 64
วิถี "ควายขนของ" บ้านหมอเฒ่า ต.ช่องสะเดา อ.เมือง จ.กาญจนบุรี
11 ต.ค. 64
วิถีคนเกาะยาว ต.เกาะยาวน้อย อ.เกาะยาว จ.พังงา
18 ต.ค. 64
วิถีคนเก็บลูกชก ต.บางเตย อ.เมือง จ.พังงา
25 ต.ค. 64
วิถีคนหากั้ง บ้านบากันเคย ต.ตันหยงโป อ.เมือง จ.สตูล
1 พ.ย. 64
วิถีรวมใจ บ้านวังใหม่ ต.วังท่าช้าง อ.กบินทร์บุรี จ.ปราจีนบุรี
8 พ.ย. 64
วิถี "สวนดั้งเดิม" คลองบางประทุน เขตจอมทอง กทม.
15 พ.ย. 64
วิถีคนเก็บเมล็ดพันธุ์ ต.ห้วยเขย่ง อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี
22 พ.ย. 64
วิถีหน้าฝนคนหันคา อ.หันคา จ.ชัยนาท
29 พ.ย. 64
วิถีคนกุยบุรี อ.กุยบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์
6 ธ.ค. 64
วิถีคนเปียงก่อ อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.น่าน
13 ธ.ค. 64
วิถีคนและดอกไม้ บ้านห้วยสำราญ ต.หนองไฮ อ.เมือง จ.อุดรธานี
20 ธ.ค. 64
วิถีหมู่บ้านผ้าไหม บ้านดอนมะเกลือ ต.หนองคู อ.บ้านแท่น จ.ชัยภูมิ
27 ธ.ค. 64
วิถีคน วิถีป่า
2 ม.ค. 65
วิถีคนเลี้ยงวัว - ควาย
9 ม.ค. 65
วิถีคนกับสายน้ำ
16 ม.ค. 65
วิถีคนหนองกลับ ต.หนองกลับ อ.สวรรคโลก จ.สุโขทัย
11 ก.ค. 65
วิถีคนภูเก็ตบ้านไม้ขาว อ.ถลาง จ.ภูเก็ต
18 ก.ค. 65
วิถีคนกะบกเตี้ย อ.เนินขาม จ.ชัยนาท
25 ก.ค. 65
วิถีฤๅษีบ้านมอตะหลั่ว ต.แม่จัน อ.อุ้มผาง จ.ตาก
1 ส.ค. 65
วิถีคนกลางป่า ต.แม่จัน อ.อุ้มผาง จ.ตาก
8 ส.ค. 65
ซีรีส์วิถีคน

วิถีบัวบึงบอระเพ็ด ต.ทับกฤช อ.ชุมแสง จ.นครสวรรค์
2 ส.ค. 64
วิถีที่เปลี่ยนไปของโอรังอัสลี บ้านในหลง ต.แม่หวาด อ.ธารโต จ.ยะลา
9 ส.ค. 64
วิถีคนเกาะหมาก ต.เกาะหมาก อ.ปากพะยูน จ.พัทลุง
16 ส.ค. 64
วิถีเรือรับจ้างคลองปากน้ำ ต.ปากน้ำ อ.เมือง จ.ชุมพร
23 ส.ค. 64
วิถีเขื่อนแก่งกระจาน ต.แก่งกระจาน อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี
30 ส.ค. 64
วิถีใบไม้ อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน
6 ก.ย. 64
วิถีคนตีผึ้งป่า ต.สันป่ายาง อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่
13 ก.ย. 64
วิถีคนบ้านเอียก ต.สันป่ายาง อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่
20 ก.ย. 64
วิถีเกษตรแบ่งปัน "เป็ดไล่ทุ่ง" ต.ลาดหลุมแก้ว อ.ลาดหลุมแก้ว จ.ปทุมธานี
27 ก.ย. 64
วิถีรถถีบ (จักรยาน) บ้านโคก อ.อู่ทอง จ.สุพรรณบุรี
4 ต.ค. 64
วิถี "ควายขนของ" บ้านหมอเฒ่า ต.ช่องสะเดา อ.เมือง จ.กาญจนบุรี
11 ต.ค. 64
วิถีคนเกาะยาว ต.เกาะยาวน้อย อ.เกาะยาว จ.พังงา
18 ต.ค. 64
วิถีคนเก็บลูกชก ต.บางเตย อ.เมือง จ.พังงา
25 ต.ค. 64
วิถีคนหากั้ง บ้านบากันเคย ต.ตันหยงโป อ.เมือง จ.สตูล
1 พ.ย. 64
วิถีรวมใจ บ้านวังใหม่ ต.วังท่าช้าง อ.กบินทร์บุรี จ.ปราจีนบุรี
8 พ.ย. 64
วิถี "สวนดั้งเดิม" คลองบางประทุน เขตจอมทอง กทม.
15 พ.ย. 64
วิถีคนเก็บเมล็ดพันธุ์ ต.ห้วยเขย่ง อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี
22 พ.ย. 64
วิถีหน้าฝนคนหันคา อ.หันคา จ.ชัยนาท
29 พ.ย. 64
วิถีคนกุยบุรี อ.กุยบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์
6 ธ.ค. 64
วิถีคนเปียงก่อ อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.น่าน
13 ธ.ค. 64
วิถีคนและดอกไม้ บ้านห้วยสำราญ ต.หนองไฮ อ.เมือง จ.อุดรธานี
20 ธ.ค. 64
วิถีหมู่บ้านผ้าไหม บ้านดอนมะเกลือ ต.หนองคู อ.บ้านแท่น จ.ชัยภูมิ
27 ธ.ค. 64
วิถีคน วิถีป่า
2 ม.ค. 65
วิถีคนเลี้ยงวัว - ควาย
9 ม.ค. 65
วิถีคนกับสายน้ำ
16 ม.ค. 65
วิถีคนหนองกลับ ต.หนองกลับ อ.สวรรคโลก จ.สุโขทัย
11 ก.ค. 65
วิถีคนภูเก็ตบ้านไม้ขาว อ.ถลาง จ.ภูเก็ต
18 ก.ค. 65
วิถีคนกะบกเตี้ย อ.เนินขาม จ.ชัยนาท
25 ก.ค. 65
วิถีฤๅษีบ้านมอตะหลั่ว ต.แม่จัน อ.อุ้มผาง จ.ตาก
1 ส.ค. 65
วิถีคนกลางป่า ต.แม่จัน อ.อุ้มผาง จ.ตาก
8 ส.ค. 65









