ซีรีส์วิถีคน
ซีรีส์วิถีคน

วิถีคนกะบกเตี้ย อ.เนินขาม จ.ชัยนาท

หน้ารายการ
25 ก.ค. 65

ที่มาของ "บ้านกะบกเตี้ย" มาจากต้นไม้ประจําถิ่น ชาวบ้านเรียกว่า "ต้นกะบก" ที่มีลักษณะต้นไม่สูง คนที่อาศัยในชุมชนจึงเรียกชื่อหมู่บ้านเป็นชื่อต้นไม้ เพื่อง่ายต่อการจดจำ คนกะบกเตี้ยทำอาชีพเกษตรกร ทำนา ทำสวน ทำไร่อ้อย ไร่ข้าวโพด คนที่นี่ใช้ภาษาสื่อสารกัน มี 3 ภาษา ภาษาเขมร ภาษาไทย และภาษาลาว เพราะว่ามีในอดีตนั้นมีคนกัมพูชาและคนลาวอพยพมาตั้งถิ่นฐานอยู่ที่นี่ จนกลายมาเป็นคนไทยในปัจจุบัน

  • ใบไม้กับความเชื่อ

ชาวบ้านยังคงรักษาวัฒนธรรมประเพณีงานทําบุญกลางบ้าน ณ ศาลเจ้าพ่อเขาแหลม งานทําบุญกลางบ้าน หรือ งานมาขึ้นศาล ซึ่งคนที่นี่จะจัดงานบุญทุกปี ช่วงเวลาขึ้น 3 ค่ำ เดือน 3 ชาวบ้านแต่ละครอบครัวจะเตรียมข้าวของไปกราบไหว้ อย่าง ไก่ หมู ไข่ไก่ นำไปถวายที่ศาลเจ้าพ่อเขาแหลม ของถวายที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งก็คือ ใบไม้ที่มีชื่อเป็นมงคล อย่าง ใบมะยม, ใบขนุน, ใบค้ำ และใบคูณ มาถวายด้วย

ใบไม้เหล่านี้เป็นใบไม้ที่ชาวบ้านปลูกไว้ในบริเวณบ้านของตัวเอง ถ้าบ้านใครไม่มีก็สามารถขอเพื่อนบ้านได้หลังจากจบพิธีไหว้ ชาวบ้านจะนำใบไม้ชื่อมงคลเหล่านี้กลับบ้าน โดยเอาไปประดับไว้กลางบ้าน ประดับไว้ที่ยุ้งข้าว เพื่อเป็นสิริมงคลแก่ชีวิต

  • "ผำ" ผักพื้นบ้านมีขนาดเล็กที่สุด สร้างรายได้ทั้งปี

ป้าสำเนียง และลุงมล สองสามีภรรยาทำอาชีพหาผำหรือไข่น้ำ ตามบึง และหนองน้ำธรรมชาติ ทั้งในหมู่บ้านและนอกหมู่บ้านที่ไกลออกไป "ผำ" ผักพื้นบ้านมีขนาดเล็กที่สุด คนเหนือเรียก "ผำ" ภาคกลางเรียก "ไข่น้ำ" ส่วนคนอีสานเรียก "ไข่ผำ" เป็นพืชน้ำมีสีเขียวขนาดเล็กคล้ายไข่ปลา แผ่คลุมเหนือผิวน้ำเป็นแพ "แพ" มีขึ้นอยู่ตามแหล่งน้ำที่เป็นน้ำนิ่ง เวลาเก็บต้องใช้สวิงช้อนขึ้นมา

วิธีการตัก "ผำ" ของลุงมลและป้าสำเนียง ประดิษฐ์เครื่องมือขึ้นมาใช้เอง โดยใช้กระด้ง และผ้าขาวม้ามาเย็บติดกันตามไอเดียของป้า เวลาที่จะตักก็ใช้ไม้ค่อย ๆ กวาดผำให้มากองรวมกันเยอะ ๆ แล้วใช้กระด้งดังกล่าวค่อย ๆ ตัก ป้าสำเนียงบอกว่าผำที่ดีต้องมีสีเขียวสด หากมีสีคล้ำจะกินไม่อร่อย ทั้งสองคนหาผำมากว่า 30 ปี เดินสายไปในที่ต่าง ๆ สนุกและมีความสุขกับสิ่งที่ได้หา โดยทุกครั้งก่อนจะเอาไปขายก็จะเอามาล้างน้ำจนสะอาด เร่ขายไปถุงละ 10 บาท ชาวบ้านนิยมเอาไข่ผำไปประกอบอาหาร เช่น แกง หรือ ผัด บางทีก็ใส่เป็นส่วนประกอบของอาหารเพื่อเพิ่มรสชาติให้มีความหอม มัน อร่อย มากขึ้น

  • ตาไฮ้ หมอสมุนไพรโบราณที่ยังเหลืออยู่

หมอสมุนไพรโบราณ หนึ่งเดียวแห่งชุมชนกะบกเตี้ย คนที่นี่เมื่อรู้สึกไม่สบาย ก็มีจะตาไฮ้ ซึ่งอายุ 80 กว่าปีแล้วคอยดูแล ที่บ้านของตาจะเต็มไปด้วยสมุนไพรหลากหลายชนิดที่หามาปลูกและขยายพันธุ์เอง บางครั้งตาก็จะเข้าป่าหาสมุนไพรมาทำยาเก็บไว้ บางครั้งก็ซื้อมาผสมบ้าง แล้วแต่ว่าตัวไหนเหมาะสม โดยตาจะเดินทางออกจากบ้านทุกวัน ไปตามที่ต่าง ๆ โดยเฉพาะบ้านของแฟนยา (คนที่ตาไฮ้เคยรักษาจนหาย) ด้วยจักรยานคันเก่าพร้อมกระเป๋าใบใหญ่ที่ใส่สมุนไพรหลากชนิดผูกติดไว้ท้ายรถจักรยานไว้ เพื่อไปพูดคุยและไถ่ถามอาการ แนะนำการดูแลตัวเองให้กับแฟนยา ถ้าแฟนยาคนไหนสนใจจะปลูกสมุนไพรเองตาไฮ้ก็จะแนะนำการปลูกและการใช้สมุนไพร ตาไฮ้เป็นที่พึ่งพาสำหรับคนในพื้นที่กะบกเตี้ยและหมู่บ้านรอบ ๆ ในยามที่เจ็บป่วย ทั้งในอดีตและในปัจจุบัน ถึงแม้ว่าปัจจุบันความนิยมการรักษาแบบนี้จะลดลง แต่ก็ไม่ได้หายไป ตาไฮ้เป็นหมอสมุนไพรที่เหลืออยู่คนเดียวในชุมชน และยังแข็งแรงสามารถปั่นจักรยานข้ามอำเภอไปซื้อส่วนผสมยาได้อย่างสบาย ๆ โดยตาบอกว่าวิธีการดูแลร่างกายที่ดีที่สุดก็คือ ดื่มน้ำเยอะ ๆ กินข้าวต้ม ทำจิตใจให้เบา ๆ

ติดตามในรายการซีรีส์วิถีคน วันจันทร์ที่ 25 กรกฎาคม 2565 เวลา 17.30 - 18.00 น. ทางไทยพีบีเอส รับชมออนไลน์ทาง www.thaipbs.or.th/Live

ซีรีส์วิถีคน

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - ล่าสุด

ซีรีส์วิถีคน

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - ล่าสุด

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย