วิถีคนกลางป่า ต.แม่จัน อ.อุ้มผาง จ.ตาก
"บ้านตะละโค่ง" และ "บ้านช่องแป๊ะ" ต.แม่จัน อ.อุ้มผาง จ.ตาก ตั้งอยู่ในผืนป่ามรดกโลก เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรด้านตะวันออก ซึ่งอยู่ห่างจากตัวอำเภออุ้มผาง 139 กิโลเมตร ผู้คนทั้งสองหมู่บ้านยังคงเต็มไปด้วยความสุขกับวิถีชีวิตที่พึ่งพาธรรมชาติและพึ่งพาตนเอง
ครูเอส ณรงค์ ปวงคำ ครูนิเทศก์ ศศช.กลุ่มบ้านตะละโค่ง กศน.อำเภออุ้มผาง เล่าว่าผู้คนที่นี่ไม่ต้องพึ่งพาปัจจัยในการดำรงชีวิตหลักจากภายนอก เพราะทั้งที่อยู่อาศัย เครื่องนุ่งห่ม อาหาร พวกเขาสามารถทำเองได้ ปลูกข้าว ปลูกงา พอกินในแต่ละปี ตีมีด ทอผ้า ทำเครื่องจักสานใช้เอง มีรถอีต๊อกเป็นพาหนะสำคัญในการเดินทาง ขนผลผลิตในไร่และใช้เป็นเครื่องยนต์ในการสีข้าว คนที่นี่นิยมใช้รถอีต๊อก ซึ่งหากจะเทียบกับพาหนะที่คนใช้ด้านนอกก็อาจจะคืน รถกะบะ เพราะสามารถที่จะบรรทุกสิ่งของต่าง ๆ ได้มากมาย
- ความผูกพันของ ครูและผู้คนในหมู่บ้าน
ครูตุ๊ก อนุวงศ์ ปันเป็ง ครู ศศช.บ้านตะละโค่ง เป็นครูอยู่ที่โรงเรียนบ้านตะละโค่งมาเกือบ 20 ปี บอกว่าที่นี่มีเพียงไฟฟ้าจากโซลาเซลล์ แต่ไร้สัญญาณโทรศัพท์ ครูที่มาอยู่ในหมู่บ้านกลางป่าเช่นนี้ ไม่ได้มีหน้าที่เพียงแค่สอนหนังสือ แต่ต้องเป็นพ่อครัว ภารโรง และสารพัดช่าง รวมถึงเป็นลูกหลานหรือเป็นสมาชิกในชุมชนไปด้วย ดังนั้นไม่ว่าจะมีกิจกรรมใดที่เกิดขึ้นในหมู่บ้านหรือโรงเรียน ทุกคนจะร่วมมือร่วมใจไปช่วยกัน และเรียนรู้ไปด้วยกันทั้งความรู้ทางวิชาการและวิถีชุมชน
- ศรัทธาต่อความเชื่อและศาสนา
ในหมู่บ้านตะละโค่งมีศาลาเอนกประสงค์ที่ร่วมกันสร้างไว้ เพื่อเป็นที่พักสำหรับพระธุดงค์ที่เดินทางผ่านไปมาได้พัก ทุกเช้าหากมีเสียงระฆัง แสดงว่ามีพระสงฆ์มาบิณฑบาตที่หมู่บ้าน ชาวบ้านจะเตรียมภัตตาหารเท่าที่ตนเองมีไปถวาย ทำเช่นนี้สืบทอดกันมายาวนาน นอกจากนี้ทุก ๆ วันพระ คนบ้านตะละโค่งแต่ละครอบครัวจะนำเทียนขี้ผึ้งที่มีลักษณะเป็นเล่มเล็ก ๆ และทำขึ้นเอง ไปจุดไหว้เจดีย์ทรายที่ตั้งอยู่กลางหมู่บ้าน เพื่อขอพรให้ผู้คนในหมู่บ้านอยู่เย็นเป็นสุข หากใครมีเรื่องราวอะไรไม่สบายใจก็สามารถที่จะปรึกษาเจ้าวัด ซึ่งถือว่าเป็นบุคคลสำคัญที่ทุกคนในหมู่บ้านให้ความเคารพนับถือ
- ดอยก่องก๊อง เส้นทางเชื่อมสัมพันธ์สองจังหวัด
ยอดดอยก่องก๊อง ที่สามารถมองเห็นจากบ้านตะละโค่ง เป็นเขตแดนกั้นระหว่าง อ.อุ้มผางกับ อ.สังขละบุรี จ.กาญจนบุรี ที่มีเส้นทางธรรมชาติซึ่งใช้ในการเดินทางไปมาหาสู่กันได้ แม้จะเป็นเพียงเส้นทางเดินเท้าแต่สามารถย่นระยะทาง และประหยัดเวลาได้มากว่าทางรถยนต์ เป็นเส้นทางสำคัญในการพบปะของญาติมิตรรวมถึงการขึ้นไปไหว้เจดีย์บนยอดดอย นอกจากนั้นยังเป็นเส้นทางเดินของพระธุดงค์ และเป็นเส้นทางที่หนุ่มสาวจำนวนมากได้พบรัก เช่น เอกชัย และ มาลินี "คู่รักข้ามขุนเขา" ที่ทางรายการได้เจอ ทั้งคู่รักและแต่งงานกันมา 13 - 14 ปีแล้ว โดยเอกชัย เดินทางไกลมาจาก อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี มาพบรักกับ มาลินี สาวจากบ้านตะละโค่ง อ.อุ้มผาง จ.ตาก หลังจากนั้นก็สื่อสารกันผ่านจดหมายน้อย ที่ฝากมากับคนที่เดินทางผ่านเส้นทาง จนแต่งงานกันและมีลูกทั้งหมดสามคน
- แม่น้ำแม่กลอง ห้วยช่องแป๊ะ และขมิ้นไร้สารเคมีที่ บ้านช่องแป๊ะ
ไม่ไกลจากบ้านตะละโค่งมากนัก มีหมู่บ้านเล็ก ๆ ที่มีคนอาศัยอยู่ไม่กี่ครัวเรือนชื่อว่า "บ้านช่องแป๊ะ" ตั้งอยู่ ที่นี่เป็นแหล่งกำเนิดแม่น้ำแม่กลองชาวบ้านใช้แม่น้ำแห่งนี้ในการทำมาหากินเกี่ยวกับประมง รวมถึงใช้สัญจรไปมาข้ามฝั่งเพื่อไปไร่นา อาชีพหลักของชาวบ้านก็จะทำนาและปลูกงา เช่นเดียวกับที่บ้านตะละโค่ง แต่รายได้หลักที่สำคัญคือการปลูก "ขมิ้น"
กาน ศราวุธ เจ้าของไร่ขมิ้น บอกว่าเกือบทุกครอบครัวจะมีพื้นที่ปลูกขมิ้นครอบครัวละ ประมาณ 3 - 4 ไร่ ขายได้ปีละครั้ง ขมิ้นที่นี่อาจจะเรียกว่าเป็นขมิ้นปลอดสารก็ได้เนื่องจากไม่มีการใช้สารเคมีในการบำรุง อาศัยดินที่ดีอยู่แล้วและการเอาใจใส่เท่านั้น ในช่วงที่ขมิ้นพร้อมขุดออกมาขายนั้น ผู้คนจะไปรวมตัวกันในไร่ เนื่องจากการขุดขมิ้นต้องใช้คนช่วยหลายคน เพราะนอกจากขุดแล้วยังจำเป็นที่จะต้องเอาไปล้างทำความสะอาด สถานที่ล้างขมิ้นก็ต้องเป็นที่ลำห้วยช่องแป๊ะ เพราะเป็นลำห้วยที่มีน้ำที่ใสไม่มีสารพิษปนเปื้อน ก่อนจะนำไปตากให้แห้งและขายให้กับมูลนิธิโรงพยาบาลเจ้าพระยาอภัยภูเบศร ในราคากิโลกรัมละ 100 บาท เพื่อเป็นรายได้สำหรับครอบครัว
ติดตามในรายการซีรีส์วิถีคน วันจันทร์ที่ 8 สิงหาคม 2565 เวลา 17.30 - 18.00 น. ทางไทยพีบีเอส รับชมออนไลน์ทาง www.thaipbs.or.th/Live
ซีรีส์วิถีคน
- 24:59
วิถีริมโขง อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี
15 ส.ค. 65 - 25:23
วิถีคนทำเกลือบ้านท่าสะอาด อ.เซกา จ.บึงกาฬ
22 ส.ค. 65 - 25:09
วิถีหมู่บ้านนักขุดบ้านดอนดู่ ต.เขวา อ.เมือง จ.มหาสารคาม
29 ส.ค. 65 - 25:10
วิถีรถคอกหมู อ.กงไกรลาศ จ.สุโขทัย
5 ก.ย. 65 - 25:00
วิถีหมู่บ้านปั้นครกและสาก จ.นครพนม - ยโสธร
12 ก.ย. 65 - 25:29
วิถีคนเลี้ยงควายในทะเลน้อย อ.ระโนด จ.สงขลา และ อ.ควนขนุน จ.พัทลุง
26 ก.ย. 65 - 25:37
วิถีคนเกาะเรียน อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา
3 ต.ค. 65 - 25:29
วิถีคนตีผึ้งผา อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่
10 ต.ค. 65 - 25:30
วิถีคนม้ง บ้านแม่สาน้อย อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่
17 ต.ค. 65 - 25:11
วิถีเกาะมุกด์ ต.เกาะลิบง อ.กันตัง จ.ตรัง
24 ต.ค. 65 - 25:38
วิถีรถม้าลำปาง บ้านวังหม้อ อ.เมือง จ.ลำปาง
31 ต.ค. 65 - 25:30
วิถีคนบ้านกอมูเดอ จ.แม่ฮ่องสอน
7 พ.ย. 65 - 25:22
วิถีคนทำหมี่พิมายและข้าวโป่ง จ.นครราชสีมา
14 พ.ย. 65 - 25:30
วิถีเรืออีโปง จ.นครราชสีมา
21 พ.ย. 65 - 25:17
วิถีทุเรียน บ้านบันนังกระแจะ อ.ธารโต จ.ยะลา
28 พ.ย. 65 - 25:30
วิถีคนชายแดนใต้ บ้านทุ่งพลา ต.ทุ่งพลา อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี
5 ธ.ค. 65 - 25:01
วิถีริมคลอง จ.นนทบุรี
12 ธ.ค. 65 - 25:34
วิถีบุญวันสารทกูย บ้านตาโมม ต.สะกาด อ.สังขะ จ.สุรินทร์
19 ธ.ค. 65 - 25:00
วิถีคนบ้านทับทิมสยาม 05 ต.คลองไก่เถื่อน อ.คลองหาด จ.สระแก้ว
26 ธ.ค. 65 - 25:27
วิถีคนบ้านเวียงลอ จ.พะเยา
2 ม.ค. 66 - 25:20
วิถีหน้าฝนคนเชียงของ อ.เชียงของ จ.เชียงราย
9 ม.ค. 66 - 25:23
วิถีคนบ้านปากคลองอ้อมใหญ่ ต.เขาดิน อ.บางปะกง จ.ฉะเชิงเทรา
1 ก.ค. 66 - 25:23
วิถีคนล้านนา ต.ท่าผา อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่
8 ก.ค. 66 - 25:01
วิถีคนแม่สอด อ.แม่สอด จ.ตาก
15 ก.ค. 66 - 25:08
วิถีความสุขในฤดูน้ำหลาก จ.สิงห์บุรี
22 ก.ค. 66 - 25:10
วิถีคนแม่ตื่น อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ และ อ.แม่ระมาด จ.ตาก
29 ก.ค. 66 - 25:01
วิถีหมู่บ้านนักหาบ จ.บุรีรัมย์
5 ส.ค. 66 - 24:59
วิถีคนเสียมเรียบ ประเทศกัมพูชา
19 ส.ค. 66 - 25:08
วิถีคนโตนเลสาบ ประเทศกัมพูชา
26 ส.ค. 66 - 25:30
วิถีคนคลองพระโขนง กรุงเทพมหานคร
2 ก.ย. 66
ซีรีส์วิถีคน
- 24:59
วิถีริมโขง อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี
15 ส.ค. 65 - 25:23
วิถีคนทำเกลือบ้านท่าสะอาด อ.เซกา จ.บึงกาฬ
22 ส.ค. 65 - 25:09
วิถีหมู่บ้านนักขุดบ้านดอนดู่ ต.เขวา อ.เมือง จ.มหาสารคาม
29 ส.ค. 65 - 25:10
วิถีรถคอกหมู อ.กงไกรลาศ จ.สุโขทัย
5 ก.ย. 65 - 25:00
วิถีหมู่บ้านปั้นครกและสาก จ.นครพนม - ยโสธร
12 ก.ย. 65 - 25:29
วิถีคนเลี้ยงควายในทะเลน้อย อ.ระโนด จ.สงขลา และ อ.ควนขนุน จ.พัทลุง
26 ก.ย. 65 - 25:37
วิถีคนเกาะเรียน อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา
3 ต.ค. 65 - 25:29
วิถีคนตีผึ้งผา อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่
10 ต.ค. 65 - 25:30
วิถีคนม้ง บ้านแม่สาน้อย อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่
17 ต.ค. 65 - 25:11
วิถีเกาะมุกด์ ต.เกาะลิบง อ.กันตัง จ.ตรัง
24 ต.ค. 65 - 25:38
วิถีรถม้าลำปาง บ้านวังหม้อ อ.เมือง จ.ลำปาง
31 ต.ค. 65 - 25:30
วิถีคนบ้านกอมูเดอ จ.แม่ฮ่องสอน
7 พ.ย. 65 - 25:22
วิถีคนทำหมี่พิมายและข้าวโป่ง จ.นครราชสีมา
14 พ.ย. 65 - 25:30
วิถีเรืออีโปง จ.นครราชสีมา
21 พ.ย. 65 - 25:17
วิถีทุเรียน บ้านบันนังกระแจะ อ.ธารโต จ.ยะลา
28 พ.ย. 65 - 25:30
วิถีคนชายแดนใต้ บ้านทุ่งพลา ต.ทุ่งพลา อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี
5 ธ.ค. 65 - 25:01
วิถีริมคลอง จ.นนทบุรี
12 ธ.ค. 65 - 25:34
วิถีบุญวันสารทกูย บ้านตาโมม ต.สะกาด อ.สังขะ จ.สุรินทร์
19 ธ.ค. 65 - 25:00
วิถีคนบ้านทับทิมสยาม 05 ต.คลองไก่เถื่อน อ.คลองหาด จ.สระแก้ว
26 ธ.ค. 65 - 25:27
วิถีคนบ้านเวียงลอ จ.พะเยา
2 ม.ค. 66 - 25:20
วิถีหน้าฝนคนเชียงของ อ.เชียงของ จ.เชียงราย
9 ม.ค. 66 - 25:23
วิถีคนบ้านปากคลองอ้อมใหญ่ ต.เขาดิน อ.บางปะกง จ.ฉะเชิงเทรา
1 ก.ค. 66 - 25:23
วิถีคนล้านนา ต.ท่าผา อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่
8 ก.ค. 66 - 25:01
วิถีคนแม่สอด อ.แม่สอด จ.ตาก
15 ก.ค. 66 - 25:08
วิถีความสุขในฤดูน้ำหลาก จ.สิงห์บุรี
22 ก.ค. 66 - 25:10
วิถีคนแม่ตื่น อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ และ อ.แม่ระมาด จ.ตาก
29 ก.ค. 66 - 25:01
วิถีหมู่บ้านนักหาบ จ.บุรีรัมย์
5 ส.ค. 66 - 24:59
วิถีคนเสียมเรียบ ประเทศกัมพูชา
19 ส.ค. 66 - 25:08
วิถีคนโตนเลสาบ ประเทศกัมพูชา
26 ส.ค. 66 - 25:30
วิถีคนคลองพระโขนง กรุงเทพมหานคร
2 ก.ย. 66




























































