วิถีหน้าฝนคนหันคา อ.หันคา จ.ชัยนาท
อำเภอหันคา จังหวัดชัยนาท เป็นจังหวัดในภาคกลางที่ยังคงมีพื้นที่ในการทำนาอยู่มาก ด้วยลักษณะพื้นที่และภูมิอากาศ ทำให้บางพื้นที่ทำนาได้ถึงปีละ 2 ครั้ง ในช่วงหน้าฝนเป็นฤดูกาลของการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของชาวบ้านที่นี่ แม้น้ำจะเยอะแต่ก็ยังสามารถดำรงชีวิตอยู่ได้ในวิถีที่คุ้นเคย อย่างเช่น การเลี้ยงควายและวัวไล่ทุ่ง ซึ่งปกติหากเป็นหน้าแล้ง คนเลี้ยงสามารถพาออกหากินตามพื้นที่นาต่าง ๆ ได้อย่างสะดวก เนื่องจากมีหญ้าที่ขึ้นมากมายในนา แต่พอฤดูน้ำหลากหรือฤดูฝนนั้น การเปลี่ยนแปลงก็ต้องปรับไปตามสภาพ
เช่น ลุงเช้า บุญเงิน ผู้เป็นทั้งชาวนา และเลี้ยงควายไล่ทุ่ง ในยามน้ำมากแบบนี้ การเลี้ยงควายต้องใช้ฟางข้าวมาช่วยเสริมในการเป็นอาหารเนื่องจากควายไม่ชอบหญ้าที่เปียกแฉะ ไม่เหมือนวัวที่ไม่ชอบน้ำ แต่ชอบกินหญ้าสด หญ้าเขียวที่มันแห้ง ๆ บนพื้นดินแห้ง ๆ ดังนั้น ลุงเปี๊ยก ศรีเมือง คุ้มทรัพย์ ผู้เลี้ยงวัวไล่ทุ่ง จึงต้องหาพื้นที่แห้ง ๆ สำหรับเลี้ยงวัวในยามหน้าฝน โดยการนำวัวจำนวนมากเดินทางไปหาหญ้ากินในพื้นที่ที่สามารถดูแลได้ คือ เป็นพื้นที่ที่เป็นเนิน คนเลี้ยงสามารถที่จะเฝ้าดูไม่ให้วัวเดินออกนอกเขตไปเหยียบข้าวของชาวนาที่กำลังงอกงามได้ เส้นทางการเดินพาวัวไปหาหญ้ากินก็ไม่สามารถที่จะเลือกได้มากนัก แม้จะต้องเดินลุยโคลนก็ต้องไป ไม่อย่างนั้นไม่มีกิน
เช่นเดียวกับการย่างปลาของป้าแป้น และลุงเสนาะ สองสามีภรรยาที่ใช้เตาดินในการย่าง ที่บางครั้งต้องเจอกับสถานการณ์น้ำท่วมเตา ทำให้ต้องเสียเวลาที่จะ "เผาเตา" ทุกครั้งที่จะทำการย่างปลาครั้งใหม่ ทั้งนี้เตาที่ใช้ย่างปลานั้นต้องแห้งสนิทก่อนการย่าง เพื่อไม่ให้มีกลิ่นดินติดไปกับตัวปลา
การห้ามฟ้าห้ามฝนนั้นอาจจะเป็นเรื่องที่ทำได้ยาก แต่สิ่งที่ชาวบ้านทำได้ก็คือ การปรับตัวไปตามสภาพของภูมิประเทศ ภูมิอากาศที่ตนเองนั้นอยู่อาศัย พื้นที่บริเวณนี้สะท้อนในสิ่งเหล่านี้ให้ได้เห็น และเรื่องที่น่าดีใจคือน้ำใจไมตรีของชาวบ้านที่มีให้กันในเรื่องเกี่ยวกับการแบ่ง "ข้าวตก" ให้คนที่ไม่มีที่นาทำกินของตัวเองมาเกี่ยวเอา เพื่อไปกิน "ข้าวตก" คือข้าวที่เหลือหลังจากการเกี่ยวข้าวไปแล้ว ก่อนที่จะไถดินกลบเพื่อปลูกข้าวครั้งใหม่ จะให้คนที่ไม่มีนามาเกี่ยว "ข้าวตก" ไปกิน ไปใช้ได้ บางคนสามารถเกี่ยวข้าวตกไปสีกินกันทั้งครอบครัวได้ทั้งปี บางปีก็มีข้าวตกเยอะมากจนเหลือเก็บเอาไปขายได้อีก
ติดตามในรายการซีรีส์วิถีคน วันจันทร์ที่ 29 พฤศจิกายน 2564 เวลา 17.30 - 18.00 น. ทางไทยพีบีเอส รับชมออนไลน์ทาง www.thaipbs.or.th/Live
แท็กที่เกี่ยวข้อง:
ซีรีส์วิถีคน

วิถีบัวบึงบอระเพ็ด ต.ทับกฤช อ.ชุมแสง จ.นครสวรรค์
2 ส.ค. 64
วิถีที่เปลี่ยนไปของโอรังอัสลี บ้านในหลง ต.แม่หวาด อ.ธารโต จ.ยะลา
9 ส.ค. 64
วิถีคนเกาะหมาก ต.เกาะหมาก อ.ปากพะยูน จ.พัทลุง
16 ส.ค. 64
วิถีเรือรับจ้างคลองปากน้ำ ต.ปากน้ำ อ.เมือง จ.ชุมพร
23 ส.ค. 64
วิถีเขื่อนแก่งกระจาน ต.แก่งกระจาน อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี
30 ส.ค. 64
วิถีใบไม้ อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน
6 ก.ย. 64
วิถีคนตีผึ้งป่า ต.สันป่ายาง อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่
13 ก.ย. 64
วิถีคนบ้านเอียก ต.สันป่ายาง อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่
20 ก.ย. 64
วิถีเกษตรแบ่งปัน "เป็ดไล่ทุ่ง" ต.ลาดหลุมแก้ว อ.ลาดหลุมแก้ว จ.ปทุมธานี
27 ก.ย. 64
วิถีรถถีบ (จักรยาน) บ้านโคก อ.อู่ทอง จ.สุพรรณบุรี
4 ต.ค. 64
วิถี "ควายขนของ" บ้านหมอเฒ่า ต.ช่องสะเดา อ.เมือง จ.กาญจนบุรี
11 ต.ค. 64
วิถีคนเกาะยาว ต.เกาะยาวน้อย อ.เกาะยาว จ.พังงา
18 ต.ค. 64
วิถีคนเก็บลูกชก ต.บางเตย อ.เมือง จ.พังงา
25 ต.ค. 64
วิถีคนหากั้ง บ้านบากันเคย ต.ตันหยงโป อ.เมือง จ.สตูล
1 พ.ย. 64
วิถีรวมใจ บ้านวังใหม่ ต.วังท่าช้าง อ.กบินทร์บุรี จ.ปราจีนบุรี
8 พ.ย. 64
วิถี "สวนดั้งเดิม" คลองบางประทุน เขตจอมทอง กทม.
15 พ.ย. 64
วิถีคนเก็บเมล็ดพันธุ์ ต.ห้วยเขย่ง อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี
22 พ.ย. 64
วิถีหน้าฝนคนหันคา อ.หันคา จ.ชัยนาท
29 พ.ย. 64
วิถีคนกุยบุรี อ.กุยบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์
6 ธ.ค. 64
วิถีคนเปียงก่อ อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.น่าน
13 ธ.ค. 64
วิถีคนและดอกไม้ บ้านห้วยสำราญ ต.หนองไฮ อ.เมือง จ.อุดรธานี
20 ธ.ค. 64
วิถีหมู่บ้านผ้าไหม บ้านดอนมะเกลือ ต.หนองคู อ.บ้านแท่น จ.ชัยภูมิ
27 ธ.ค. 64
วิถีคน วิถีป่า
2 ม.ค. 65
วิถีคนเลี้ยงวัว - ควาย
9 ม.ค. 65
วิถีคนกับสายน้ำ
16 ม.ค. 65
วิถีคนหนองกลับ ต.หนองกลับ อ.สวรรคโลก จ.สุโขทัย
11 ก.ค. 65
วิถีคนภูเก็ตบ้านไม้ขาว อ.ถลาง จ.ภูเก็ต
18 ก.ค. 65
วิถีคนกะบกเตี้ย อ.เนินขาม จ.ชัยนาท
25 ก.ค. 65
วิถีฤๅษีบ้านมอตะหลั่ว ต.แม่จัน อ.อุ้มผาง จ.ตาก
1 ส.ค. 65
วิถีคนกลางป่า ต.แม่จัน อ.อุ้มผาง จ.ตาก
8 ส.ค. 65
ซีรีส์วิถีคน

วิถีบัวบึงบอระเพ็ด ต.ทับกฤช อ.ชุมแสง จ.นครสวรรค์
2 ส.ค. 64
วิถีที่เปลี่ยนไปของโอรังอัสลี บ้านในหลง ต.แม่หวาด อ.ธารโต จ.ยะลา
9 ส.ค. 64
วิถีคนเกาะหมาก ต.เกาะหมาก อ.ปากพะยูน จ.พัทลุง
16 ส.ค. 64
วิถีเรือรับจ้างคลองปากน้ำ ต.ปากน้ำ อ.เมือง จ.ชุมพร
23 ส.ค. 64
วิถีเขื่อนแก่งกระจาน ต.แก่งกระจาน อ.แก่งกระจาน จ.เพชรบุรี
30 ส.ค. 64
วิถีใบไม้ อ.เมือง จ.แม่ฮ่องสอน
6 ก.ย. 64
วิถีคนตีผึ้งป่า ต.สันป่ายาง อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่
13 ก.ย. 64
วิถีคนบ้านเอียก ต.สันป่ายาง อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่
20 ก.ย. 64
วิถีเกษตรแบ่งปัน "เป็ดไล่ทุ่ง" ต.ลาดหลุมแก้ว อ.ลาดหลุมแก้ว จ.ปทุมธานี
27 ก.ย. 64
วิถีรถถีบ (จักรยาน) บ้านโคก อ.อู่ทอง จ.สุพรรณบุรี
4 ต.ค. 64
วิถี "ควายขนของ" บ้านหมอเฒ่า ต.ช่องสะเดา อ.เมือง จ.กาญจนบุรี
11 ต.ค. 64
วิถีคนเกาะยาว ต.เกาะยาวน้อย อ.เกาะยาว จ.พังงา
18 ต.ค. 64
วิถีคนเก็บลูกชก ต.บางเตย อ.เมือง จ.พังงา
25 ต.ค. 64
วิถีคนหากั้ง บ้านบากันเคย ต.ตันหยงโป อ.เมือง จ.สตูล
1 พ.ย. 64
วิถีรวมใจ บ้านวังใหม่ ต.วังท่าช้าง อ.กบินทร์บุรี จ.ปราจีนบุรี
8 พ.ย. 64
วิถี "สวนดั้งเดิม" คลองบางประทุน เขตจอมทอง กทม.
15 พ.ย. 64
วิถีคนเก็บเมล็ดพันธุ์ ต.ห้วยเขย่ง อ.ทองผาภูมิ จ.กาญจนบุรี
22 พ.ย. 64
วิถีหน้าฝนคนหันคา อ.หันคา จ.ชัยนาท
29 พ.ย. 64
วิถีคนกุยบุรี อ.กุยบุรี จ.ประจวบคีรีขันธ์
6 ธ.ค. 64
วิถีคนเปียงก่อ อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.น่าน
13 ธ.ค. 64
วิถีคนและดอกไม้ บ้านห้วยสำราญ ต.หนองไฮ อ.เมือง จ.อุดรธานี
20 ธ.ค. 64
วิถีหมู่บ้านผ้าไหม บ้านดอนมะเกลือ ต.หนองคู อ.บ้านแท่น จ.ชัยภูมิ
27 ธ.ค. 64
วิถีคน วิถีป่า
2 ม.ค. 65
วิถีคนเลี้ยงวัว - ควาย
9 ม.ค. 65
วิถีคนกับสายน้ำ
16 ม.ค. 65
วิถีคนหนองกลับ ต.หนองกลับ อ.สวรรคโลก จ.สุโขทัย
11 ก.ค. 65
วิถีคนภูเก็ตบ้านไม้ขาว อ.ถลาง จ.ภูเก็ต
18 ก.ค. 65
วิถีคนกะบกเตี้ย อ.เนินขาม จ.ชัยนาท
25 ก.ค. 65
วิถีฤๅษีบ้านมอตะหลั่ว ต.แม่จัน อ.อุ้มผาง จ.ตาก
1 ส.ค. 65
วิถีคนกลางป่า ต.แม่จัน อ.อุ้มผาง จ.ตาก
8 ส.ค. 65









