วิถีหน้าฝนคนเชียงของ อ.เชียงของ จ.เชียงราย
- บ้านหาดบ้าย หมู่บ้านสุดท้ายริมแม่น้ำโขงในจังหวัดเชียงราย
"บ้านหาดบ้าย" เป็นหมู่บ้านสุดท้ายริมแม่น้ำโขงในจังหวัดเชียงราย ตั้งอยู่ในอำเภอเชียงของที่มีแม่น้ำโขงไหลผ่านแบ่งเขตแดนระหว่างประเทศไทยและประเทศเพื่อนบ้าน อย่าง สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว คนที่อยู่อาศัยเป็นชาวไทลื้อ เนื่องจากชาวไทลื้อถูกกวาดต้อนมาจากสิบสองปันนาตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษ มีความเคารพนับถือเจ้าแสนธรรมวงศ์ จึงนำชื่อท่านเอามาตั้งเป็นนามสกุล คนที่นี่มีฝีมือทางด้านการทอผ้า โด่งดังมากเรื่องผ้าทอไทลื้อที่มีลวดลายเฉพาะตน
ในช่วงหน้าฝน แม่น้ำโขงไหลเชี่ยวกราดจึงไม่เหมาะกับการออกเรือหาปลาในแม่น้ำ แต่จะมีห้วย บึงหนอง ต่าง ๆ ที่เกิดจากแม่น้ำโขงล้นเอ่อ ชาวบ้านจึงนิยมไปหาปลาในบริเวณดังกล่าว
- "จ๋ำ" เครื่องมือหาปลาของป้า ๆ
ริมแม่น้ำโขงของที่นี่เป็นที่หาปลาของคนหลายกลุ่ม โดยเฉพาะ กลุ่มคุณป้า นักล่าปลาด้วยจ๋ำหรือยอมือ เครื่องมือจับปลาที่เป็นที่นิยมในหมู่ผู้หญิง ลักษณะเป็นยอขนาดเล็ก สามารถเดินไปยกหาปลาในพื้นที่ริมแม่น้ำโขงและห้วย หนอง บึงใกล้ริมโขงได้
ป้าแสนคำ ป้าดวงพร ป้าไหล ป้าขันแก้ว ป้าสมศรี จะจับกลุ่มกันออกไปตั้งจ๋ำหาปลาแทบทุกวัน ยกเว้นวันพระ เวลาจะวางจ๋ำเพื่อจับปลาจะต้องค่อย ๆ วางลงไปในบริเวณที่คิดว่ามีปลา โดยจะวางเบาๆ เพื่อป้องกันปลารู้ตัวหรือตกใจ จากนั้นก็รอเวลาปลาว่ายน้ำเข้ามาและค่อย ๆ ยกจ๋ำขึ้นจากน้ำ เมื่อได้ปลาก็ใช้สวิงที่เตรียมมาตักปลาที่ได้เก็บใส่ข้องที่เตรียมมาอีกที สำหรับบางคนเมื่อบริเวณที่เริ่มไปตั้งจ๋ำหาปลาไม่ได้ จะมีการเคลื่อนย้ายไปจับปลาบริเวณห้วย หนองอื่น ๆ ที่อยู่ใกล้ เพราะจ๋ำนั้นมีลักษณะที่ไม่ใหญ่และมีน้ำหนักที่เบา จึงสามารถที่จะแบกไปทั่วพื้นที่ได้ การจับปลาตั้งจ๋ำของชาวบ้านเป็นทั้งการพบปะเพื่อนฝูง การสังสรรค์คลายเครียดการหาอาหารในหน้าฝน เพราะยิ่งฝนตกปลาจะออกมาเล่นน้ำการวางจ๋ำก็จะหาปลาได้เยอะ ปลาที่ได้ จะมีทั้งปลาไน, ปลานิล, ปลาช่อน, ปลาดุก, ปลาสร้อย และปลาคร้า
- หนอนไม้ไผ่ อาหารสุดพิเศษในหน้าฝน ชาวบ้าน บ้านสองพี่น้อง
บ้านสองพี่น้อง ต.ริมโขง อ.เชียงของ เป็นหมู่บ้านที่มีชนเผ่าลาหู่ กับไทลื้อ อาศัยอยู่ด้วยกัน ลักษณะหมู่บ้านแวดล้อมด้วยป่าไผ่และภูเขา มีลำห้วยสาไหลผ่านกลางหมู่บ้าน เป็นลำห้วยที่ชาวบ้านใช้ประโยชน์ร่วมกันทั้งบริโภคและทางการเกษตร ในหน้าฝนเป็นช่วงที่กลุ่มเด็ก ๆ ในหมู่บ้านใช้ห้วยสาเป็นสนามเด็กเล่นและจับปลา แต่ไม่มีอะไรที่จะพิเศษไปกว่าการเข้าป่าเพื่อหาหนอนไม้ไผ่ หรือที่เรียกกันว่า ด้วงไม้ไผ่ หรือหนอนรถด่วน
ผู้ชายสองคนในหมู่บ้านนี้ที่เก่งและมีความสามารถเรื่องนี้เป็นพิเศษ คือ จะพอ หนังปัง และ จะอือ กุเลา นักหาหนอนไม้ไผ่ประจำหมู่บ้าน ทั้งสองคนชอบหาหนอนไม้ไผ่มากเพราะมีราคาดี กิโลกรัมละ 450 บาทซึ่งจะขายกันในหมู่บ้าน ในช่วงปลายเดือนกันยา - ตุลาคม ส่วนใหญ่เวลาที่จะออกหาคือตอนเช้า วิธีการหาไม่ใช่ง่ายๆ เพราะต้องเดินฝ่าป่าไผ่สำรวจหาร่องรอยของหนอนไม้ไผ่ โดยหากสังเกตเห็นมีน้ำที่หยดออกจากปล้องไม้ไผ่ หรือ เมื่อแกะเปลือกไม้ออกจะเห็นรูเล็กที่มีแมงเจาะ นั่นหมายความว่ามีหนอนไม้ไผ่อาศัยอยู่ หากจะเอาออกมาก็ต้องฟันไม้ไผ่ถึงจะพบหนอนที่กินเยื่อไม้ไผ่อ่อนเป็นอาหาร หนอนไม้ไผ่นั้นใช้วิธีการใช้ชีวิตในปล้องไม้ไผ่ได้ โดยจะเจาะรูที่ข้อไผ่ทะลุเพื่อขึ้นไปกินเยื่อไผ่ทีละข้อ จากปล้องล่าง ๆ ขึ้นไปสู่ปล้องบน หนอนไม้ไผ่เป็นที่นิยมของชาวบ้านในฤดูฝนเป็นอย่างมากเนื่องจากรสชาติอร่อย สามารถเอามาทำอาหารได้ทั้งทอดกิน และทำน้ำพริก รสชาติมันอร่อย
ติดตามในรายการซีรีส์วิถีคน วันจันทร์ที่ 9 มกราคม 2566 เวลา 17.30 - 18.00 น. ทางไทยพีบีเอส รับชมออนไลน์ทาง www.thaipbs.or.th/Live
ซีรีส์วิถีคน

วิถีริมโขง อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี
15 ส.ค. 65
วิถีคนทำเกลือบ้านท่าสะอาด อ.เซกา จ.บึงกาฬ
22 ส.ค. 65
วิถีหมู่บ้านนักขุดบ้านดอนดู่ ต.เขวา อ.เมือง จ.มหาสารคาม
29 ส.ค. 65
วิถีรถคอกหมู อ.กงไกรลาศ จ.สุโขทัย
5 ก.ย. 65
วิถีหมู่บ้านปั้นครกและสาก จ.นครพนม - ยโสธร
12 ก.ย. 65
วิถีคนเลี้ยงควายในทะเลน้อย อ.ระโนด จ.สงขลา และ อ.ควนขนุน จ.พัทลุง
26 ก.ย. 65
วิถีคนเกาะเรียน อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา
3 ต.ค. 65
วิถีคนตีผึ้งผา อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่
10 ต.ค. 65
วิถีคนม้ง บ้านแม่สาน้อย อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่
17 ต.ค. 65
วิถีเกาะมุกด์ ต.เกาะลิบง อ.กันตัง จ.ตรัง
24 ต.ค. 65
วิถีรถม้าลำปาง บ้านวังหม้อ อ.เมือง จ.ลำปาง
31 ต.ค. 65
วิถีคนบ้านกอมูเดอ จ.แม่ฮ่องสอน
7 พ.ย. 65
วิถีคนทำหมี่พิมายและข้าวโป่ง จ.นครราชสีมา
14 พ.ย. 65
วิถีเรืออีโปง จ.นครราชสีมา
21 พ.ย. 65
วิถีทุเรียน บ้านบันนังกระแจะ อ.ธารโต จ.ยะลา
28 พ.ย. 65
วิถีคนชายแดนใต้ บ้านทุ่งพลา ต.ทุ่งพลา อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี
5 ธ.ค. 65
วิถีริมคลอง จ.นนทบุรี
12 ธ.ค. 65
วิถีบุญวันสารทกูย บ้านตาโมม ต.สะกาด อ.สังขะ จ.สุรินทร์
19 ธ.ค. 65
วิถีคนบ้านทับทิมสยาม 05 ต.คลองไก่เถื่อน อ.คลองหาด จ.สระแก้ว
26 ธ.ค. 65
วิถีคนบ้านเวียงลอ จ.พะเยา
2 ม.ค. 66
วิถีหน้าฝนคนเชียงของ อ.เชียงของ จ.เชียงราย
9 ม.ค. 66
วิถีคนบ้านปากคลองอ้อมใหญ่ ต.เขาดิน อ.บางปะกง จ.ฉะเชิงเทรา
1 ก.ค. 66
วิถีคนล้านนา ต.ท่าผา อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่
8 ก.ค. 66
วิถีคนแม่สอด อ.แม่สอด จ.ตาก
15 ก.ค. 66
วิถีความสุขในฤดูน้ำหลาก จ.สิงห์บุรี
22 ก.ค. 66
วิถีคนแม่ตื่น อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ และ อ.แม่ระมาด จ.ตาก
29 ก.ค. 66
วิถีหมู่บ้านนักหาบ จ.บุรีรัมย์
5 ส.ค. 66
วิถีคนเสียมเรียบ ประเทศกัมพูชา
19 ส.ค. 66
วิถีคนโตนเลสาบ ประเทศกัมพูชา
26 ส.ค. 66
วิถีคนคลองพระโขนง กรุงเทพมหานคร
2 ก.ย. 66
ซีรีส์วิถีคน

วิถีริมโขง อ.โขงเจียม จ.อุบลราชธานี
15 ส.ค. 65
วิถีคนทำเกลือบ้านท่าสะอาด อ.เซกา จ.บึงกาฬ
22 ส.ค. 65
วิถีหมู่บ้านนักขุดบ้านดอนดู่ ต.เขวา อ.เมือง จ.มหาสารคาม
29 ส.ค. 65
วิถีรถคอกหมู อ.กงไกรลาศ จ.สุโขทัย
5 ก.ย. 65
วิถีหมู่บ้านปั้นครกและสาก จ.นครพนม - ยโสธร
12 ก.ย. 65
วิถีคนเลี้ยงควายในทะเลน้อย อ.ระโนด จ.สงขลา และ อ.ควนขนุน จ.พัทลุง
26 ก.ย. 65
วิถีคนเกาะเรียน อ.พระนครศรีอยุธยา จ.พระนครศรีอยุธยา
3 ต.ค. 65
วิถีคนตีผึ้งผา อ.แม่แตง จ.เชียงใหม่
10 ต.ค. 65
วิถีคนม้ง บ้านแม่สาน้อย อ.แม่ริม จ.เชียงใหม่
17 ต.ค. 65
วิถีเกาะมุกด์ ต.เกาะลิบง อ.กันตัง จ.ตรัง
24 ต.ค. 65
วิถีรถม้าลำปาง บ้านวังหม้อ อ.เมือง จ.ลำปาง
31 ต.ค. 65
วิถีคนบ้านกอมูเดอ จ.แม่ฮ่องสอน
7 พ.ย. 65
วิถีคนทำหมี่พิมายและข้าวโป่ง จ.นครราชสีมา
14 พ.ย. 65
วิถีเรืออีโปง จ.นครราชสีมา
21 พ.ย. 65
วิถีทุเรียน บ้านบันนังกระแจะ อ.ธารโต จ.ยะลา
28 พ.ย. 65
วิถีคนชายแดนใต้ บ้านทุ่งพลา ต.ทุ่งพลา อ.โคกโพธิ์ จ.ปัตตานี
5 ธ.ค. 65
วิถีริมคลอง จ.นนทบุรี
12 ธ.ค. 65
วิถีบุญวันสารทกูย บ้านตาโมม ต.สะกาด อ.สังขะ จ.สุรินทร์
19 ธ.ค. 65
วิถีคนบ้านทับทิมสยาม 05 ต.คลองไก่เถื่อน อ.คลองหาด จ.สระแก้ว
26 ธ.ค. 65
วิถีคนบ้านเวียงลอ จ.พะเยา
2 ม.ค. 66
วิถีหน้าฝนคนเชียงของ อ.เชียงของ จ.เชียงราย
9 ม.ค. 66
วิถีคนบ้านปากคลองอ้อมใหญ่ ต.เขาดิน อ.บางปะกง จ.ฉะเชิงเทรา
1 ก.ค. 66
วิถีคนล้านนา ต.ท่าผา อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่
8 ก.ค. 66
วิถีคนแม่สอด อ.แม่สอด จ.ตาก
15 ก.ค. 66
วิถีความสุขในฤดูน้ำหลาก จ.สิงห์บุรี
22 ก.ค. 66
วิถีคนแม่ตื่น อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ และ อ.แม่ระมาด จ.ตาก
29 ก.ค. 66
วิถีหมู่บ้านนักหาบ จ.บุรีรัมย์
5 ส.ค. 66
วิถีคนเสียมเรียบ ประเทศกัมพูชา
19 ส.ค. 66
วิถีคนโตนเลสาบ ประเทศกัมพูชา
26 ส.ค. 66
วิถีคนคลองพระโขนง กรุงเทพมหานคร
2 ก.ย. 66









