คนสู้โรค
คนสู้โรค

สูงวัยสุขภาพพังจาก “อากาศร้อน” ต้องรับมืออย่างไร

หน้ารายการ
18 มี.ค. 69

ดัชนีความร้อนและผลกระทบต่อร่างกายจากอากาศร้อนจัด

เมื่ออุณหภูมิภายนอกสูงขึ้น ร่างกายจะระบายความร้อนผ่านการระเหยของเหงื่อจากต่อมเหงื่อที่มีมากกว่า 4 ล้านต่อมทั่วร่างกาย แต่ในสภาวะที่ความชื้นสัมพัทธ์ในอากาศสูง ร่างกายจะระบายเหงื่อได้ยาก ทำให้เกิดภาวะ "ความรู้สึกร้อน" (Feels Like) หรือดัชนีความร้อน (Heat Index) ที่สูงกว่าอุณหภูมิจริง หากอุณหภูมิแกนกลางของร่างกายสูงเกิน 40 องศาเซลเซียส จะส่งผลให้ระบบทำงานล้มเหลวและเกิดภาวะช็อกได้

กลุ่มเสี่ยงที่ต้องระวังผลกระทบจากความร้อนเป็นพิเศษ ได้แก่ เด็กเล็ก หญิงตั้งครรภ์ ผู้ป่วยโรคระบบประสาท โรคเบาหวาน โรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง ผู้ที่รับประทานยาแก้แพ้ ยาขับปัสสาวะ รวมถึงผู้สูงอายุ ความร้อนจัดส่งผลให้เกิดความดันโลหิตสูง ตะคริวแดด (Heat Cramp) ภาวะเพลียแดด (Heat Exhaustion) และโรคลมแดดหรือฮีตสโตรก (Heatstroke) สัญญาณเตือนของภาวะขาดน้ำสามารถทดสอบได้ด้วยการดึงผิวหนังหลังมือขึ้นแล้วปล่อย หากผิวหนังคงตัวเป็นทรงเต้นท์หรือมีรอยยับ แสดงว่าขาดน้ำรุนแรง นอกจากนี้ สังเกตได้จากปัสสาวะสีเข้ม หรือเด็กไห้ไม่มีน้ำตา

แนวทางการปฏิบัติตัวและการป้องกันภาวะฮีตสโตรก

การป้องกันอันตรายจากความร้อนเริ่มจากการปรับพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน โดยเน้นการจิบน้าสะอาดบ่อย ๆ ตลอดทั้งวันโดยไม่ต้องรอให้รู้สึกหิวน้ำ หลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง คาเฟอีน และแอลกอฮอล์ เพราะมีฤทธิ์ขับปัสสาวะทำให้ร่างกายสูญเสียน้ำมากขึ้น รับประทานผักผลไม้ที่มีส่วนประกอบของน้ำสูง เช่น แตงโม แตงกวา แตงไทย หรือดื่มน้ำมะพร้าวเพื่อทดแทนเกลือแร่ หลีกเลี่ยงการสวมเสื้อผ้ารัดรูป และเลี่ยงการออกกำลังกายกลางแจ้งช่วงเวลาแดดจัด (08.00 - 17.00 น.) โดยเปลี่ยนมาออกกำลังกายในร่มหรือการว่ายน้ำแทน

สำหรับผู้สูงอายุที่จำเป็นต้องอยู่ในบ้าน ควรจัดสิ่งแวดล้อมให้ลมถ่ายเทได้สะดวก การเปิดพัดลมส่ายเพื่อช่วยระบายอากาศ การใช้น้ำธรรมดาเช็ดตัว หรือใช้แป้งเย็น ดินสอพอง ทาบริเวณผิวหนัง จะช่วยเพิ่มการระเหยของน้ำและลดอุณหภูมิร่างกายได้อย่างรวดเร็ว หากพบผู้หมดสติจากความร้อน ให้รีบนำเข้าที่ร่ม ปลดเสื้อผ้าให้หลวม นำน้ำระบายความร้อนบริเวณใบหน้า มือ และเท้า พร้อมเปิดพัดลมระบายอากาศ และนำส่งสถานพยาบาลทันที

Fact Check : ผู้หญิงวัยทอง ใช้ "ฮอร์โมนทดแทน" ทำให้เป็นมะเร็งเต้านม 100% จริงหรือ ?

เรื่องที่แชร์ : มีการแชร์เตือนภัยในกลุ่มผู้สูงวัย โดนระบุว่าหากเข้าสู่วัยทองแล้วมีอาการร้อนวูบวาบ เป็นเรื่องปกติให้อดทนผ่านช่วงนี้ไปให้ได้ หรือหาซื้อสมุนไพรมารับประทานลดอาการไปก่อน ห้ามกินยาฮอร์โมนทดแทนจากหมอเด็ดขาด เพราะสารเคมีเหล่านี้จะไปกระตุ้นให้เกิดมะเร็งเต้านม 100% เรื่องนี้จะจริงหรือไม่ Fact Check มีคำตอบจาก พญ.ธิศรา วีรสมัย หัวหน้าศูนย์สุขภาพหญิงและคลินิกวัยทอง

คำตอบ: ไม่จริง

การใช้ฮอร์โมนทดแทนไม่ได้เพิ่มความเสี่ยง 100% ในกลุ่มที่ตัดมดลูกแล้วและได้รับฮอร์โมนเอสโตรเจนเพียงอย่างเดียว พบว่าไม่ได้เพิ่มความเสี่ยงในการเป็นมะเร็งเต้านม และอาจช่วยลดความเสี่ยงลงด้วย ส่วนกลุ่มที่ยังมีมดลูกและได้รับฮอร์โมนรวม (เอสโตรเจนและโปรเจสติน) ต่อเนื่องเกิน 5 ปี มีโอกาสเกิดมะเร็งเต้านมเพิ่มขึ้นเพียง 0.3% - 0.9% เท่านั้น ซึ่งน้อยกว่าความเสี่ยงจากการมีน้ำหนักตัวเกินหรือการดื่มแอลกอฮอล์

ทางการแพทย์ การใช้ฮอร์โมนทดแทนถือเป็นแนวทางชดเชยการทำงานของรังไข่ โดยมีเงื่อนไขการใช้ที่แตกต่างกันตามสภาพร่างกายของผู้ป่วย หากผู้ป่วยได้รับการผ่าตัดตัดมดลูกออกไปแล้ว แพทย์จะให้ฮอร์โมนเอสโตรเจนเพียงอย่างเดียว แต่หากยังมีมดลูกอยู่ จำเป็นต้องได้รับฮอร์โมนรวมระหว่างเอสโตรเจนและโปรเจสติน เพื่อป้องกันไม่ให้เอสโตรเจนไปกระตุ้นเยื่อบุโพรงมดลูกจนหนาตัวขึ้น ซึ่งเสี่ยงต่อการเกิดมะเร็งเยื่อบุโพรงมดลูก ทั้งนี้ ยาฮอร์โมนทดแทนมีข้อห้ามใช้ในผู้ที่มีประวัติมะเร็งเต้านม ผู้ที่มีเลือดออกผิดปกติจากโพรงมดลูกโดยไม่ทราบสาเหตุ และผู้ป่วยที่มีภาวะลิ่มเลือดอุดตันหรือหลอดเลือดแดงตีบ

ติดตามชมในรายการคนสู้โรค วันพุธที่ 18 มีนาคม 2569 เวลา 15.05 – 15.30 น. ทางไทยพีบีเอส หรือ รับชมสดออนไลน์ทาง www.thaipbs.or.th/Live

วิดีโอแนะนำ

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - 330
331 - 360
361 - 390
391 - 420
421 - 450
451 - 480
481 - 510
511 - 540
541 - 570
571 - 600
601 - 630
631 - 660
661 - 690
691 - 720
721 - 750
751 - 780
781 - 810
811 - 840
841 - 870
871 - 900
901 - 930
931 - 960
961 - 990
991 - 1020
1021 - 1050
1051 - 1080
1081 - 1110
1111 - 1140
1141 - 1170
1171 - 1200
1201 - 1230
1231 - 1260
1261 - 1290
1291 - 1320
1321 - 1350
1351 - 1380
1381 - 1410
1411 - 1440
1441 - 1470
1471 - 1500
1501 - 1530
1531 - 1560
1561 - 1590
1591 - 1620
1621 - 1650
1651 - 1680
1681 - 1710
1711 - 1740
1741 - 1770
1771 - 1800
1801 - 1830
1831 - 1860
1861 - 1890
1891 - ล่าสุด
1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - 330
331 - 360
361 - 390
391 - 420
421 - 450
451 - 480
481 - 510
511 - 540
541 - 570
571 - 600
601 - 630
631 - 660
661 - 690
691 - 720
721 - 750
751 - 780
781 - 810
811 - 840
841 - 870
871 - 900
901 - 930
931 - 960
961 - 990
991 - 1020
1021 - 1050
1051 - 1080
1081 - 1110
1111 - 1140
1141 - 1170
1171 - 1200
1201 - 1230
1231 - 1260
1261 - 1290
1291 - 1320
1321 - 1350
1351 - 1380
1381 - 1410
1411 - 1440
1441 - 1470
1471 - 1500
1501 - 1530
1531 - 1560
1561 - 1590
1591 - 1620
1621 - 1650
1651 - 1680
1681 - 1710
1711 - 1740
1741 - 1770
1771 - 1800
1801 - 1830
1831 - 1860
1861 - 1890
1891 - ล่าสุด

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย