คนสู้โรค
คนสู้โรค

รูมาตอยด์ รู้เร็ว รักษาได้

หน้ารายการ
24 มี.ค. 69

รูมาตอยด์ รู้เร็ว รักษาได้ กลไกการเกิดโรครูมาตอยด์และความแตกต่างจากข้อเสื่อม

โรครูมาตอยด์ (Rheumatoid Arthritis) เป็นโรคในกลุ่มภูมิคุ้มกันทำร้ายตัวเอง (Autoimmune Disease) ที่เกิดจากระบบภูมิคุ้มกันทำงานผิดปกติ โดยเข้าใจผิดว่าเยื่อบุข้อต่อในร่างกายเป็นสิ่งแปลกปลอม จึงข้าไปทำลายและก่อให้เกิดการอักเสบเรื้อรัง ต่างจากภาวะข้อเสื่อมที่เกิดจากการใช้งานหนักหรือเสื่อมตามวัย

ลักษณะอาการเด่นของโรครูมาตอยด์คือ อาการปวด บวม แดง และร้อน บริเวณข้อต่อ โดยมักเกิดขึ้นในขณะที่ไม่ได้ใช้งานหรือยามพักผ่อน ยิ่งอยู่นิ่งๆ ยิ่งมีอาการปวดมากขึ้น อาการฝืดตึงข้อจะรุนแรงที่สุดในช่วงเช้าหลังตื่นนอน และฝืดนานเกิน 1 ชั่วโมงขึ้นไป บริเวณที่พบได้บ่อยมักเป็นข้อเล็กๆ เช่น ข้อมือ ข้อโคนนิ้ว หรือข้อกลางนิ้ว โดยมีรูปแบบการอักเสบแบบสมมาตรกันทั้งสองข้างของร่างกาย (เป็นพร้อมกันทั้งซ้ายและขวา) สังเกตได้จากรอยย่นบริเวณข้อนิ้วมือที่หายไปเนื่องจากผิวหนังตึงและบวม

ปัจจัยเสี่ยงและอาการอักเสบนอกข้อต่อ

โรครูมาตอยด์พบในผู้หญิงมากกว่าผู้ชายประมาณ 3–4 เท่า มักเริ่มแสดงอาการในช่วงอายุ 30–50 ปี โดยมีฮอร์โมนเพศหญิงเป็นปัจจัยกระตุ้นร่วม ปัจจัยเสี่ยงและสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลต่อการเกิดโรค ได้แก่

  • พันธุกรรม ผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวเป็นโรครูมาตอยด์ จะมีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป
  • การสูบบุหรี่ เป็นปัจจัยกระตุ้นจากสิ่งแวดล้อมที่มีความสัมพันธ์กับการเกิดโรคอย่างชัดเจน
  • สุขอนามัยในช่องปาก โรคเหงือกอักเสบและฟันผุเรื้อรัง สามารถกระตุ้นปฏิกิริยาภูมิคุ้มกันให้เกิดโรครูมาตอยด์ได้
  • มลพิษและความเครียด ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM 2.5 และสภาวะความเครียด มีส่วนสัมพันธ์กับการกระตุ้นโรค

นอกจากระบบข้อต่อแล้ว ภูมิคุ้มกันที่เพี้ยนไปอาจส่งผลให้เกิดการอักเสบนอกข้อ เช่น อาการตาขาวอักเสบ ตาแดง หรือในกรณีรุนแรงอาจทำให้ตาขาวบางจนทะลุ ตลอดจนการเกิดตุ่มรูมาตอยด์ (Rheumatoid Nodule) ซึ่งเกิดจากการอักเสบของเส้นเลือดใต้ผิวหนัง ทำให้มีตุ่มบวมขึ้นตามข้อต่อหรือข้อศอก

แนวทางการรักษาและการดูแลตนเองของผู้ป่วย

โรครูมาตอยด์เป็นโรคเรื้อรังที่ไม่หายขาด แต่สามารถรักษาเพื่อคุมโรคให้อยู่ในระยะสงบ (Remission) ได้ เพื่อป้องกันไม่ให้ข้อถูกกัดกร่อนจนผิดรูปถาวร การรักษาหลักจะใช้ยากดภูมิคุ้มกันและยาปรับเปลี่ยนการดำเนินโรค มีทั้งรูปแบบยากินและยาฉีดใต้ผิวหนัง

ข้อปฏิบัติและการดูแลตนเองเบื้องต้นสำหรับผู้ป่วย

  • พบแพทย์เฉพาะทาง ควรเข้ารับการตรวจกับอายุรแพทย์เฉพาะทางโรคข้อและรูมาติซั่ม เพื่อประเมินผลเลือด เอกซเรย์ และจัดยาอย่างถูกต้อง หลีกเลี่ยงการซื้อยาลดอักเสบรับประทานเอง
  • การประคบร้อนและการปรับพฤติกรรม ในช่วงที่มีอาการปวดสามารถประคบร้อนเพื่อผ่อนคลายได้ และหากมีอาการปวดข้อควรพักการใช้งานหนัก แต่เมื่อโรคสงบแล้วควรขยับข้อต่อเพื่อไม่ให้ข้อติด
  • โภชนาการที่ปลอดภัย รับประทานอาหารปรุงสุก สะอาด ให้ครบ 5 หมู่ เพื่อลดความเสี่ยงการติดเชื้อเนื่องจากอยู่ระหว่างการใช้ยากดภูมิคุ้มกัน
  • การออกกำลังกายเบา ๆ แนะนำกิจกรรมที่ไม่ลงน้ำหนักบนข้อต่อรุนแรง เช่น การเดิน ปั่นจักรยาน ว่ายน้ำ โยเกิร์ต หรือไทเก๊ก ซึ่งช่วยสร้างกล้ามเนื้อรอบข้อและฝึกการทรงตัว

Fact Check : ใส่ข้อเทียม-เหล็กดามกระดูก มีโอกาส ฟ้าผ่า-ไฟดูดง่ายขึ้น จริงหรือ ?

เรื่องที่แชร์ : มีความเชื่อและแชร์กันว่า ผู้ที่ได้รับการผ่าตัดใส่ ข้อเทียม หรือ เหล็กดามกระดูก ไว้ในร่างกาย จะกลายเป็นเหมือนสายล่อฟ้า ที่ทำให้มีโอกาสโดนฟ้าผ่าหรือถูกไฟดูดได้ง่ายกว่าคนปกติ เรื่องนี้จะจริงหรือไม่ Fact Check มีคำตอบจาก ดร. นพ.จตุพล คงถาวรสกุล แพทย์เฉพาะทางด้านกระดูกและข้อ

คำตอบ: ไม่จริง

สรุป สำหรับใครที่เคยผ่าตัดใส่ข้อเทียมหรือเหล็กดามกระดูกก็เบาใจได้ เพราะโลหะที่ฝังอยู่ภายในร่างกาย ไม่ได้มีผลทำให้ฟ้าผ่าหรือไฟดูดง่ายขึ้นกว่าคนที่ทั่วไป เพราะหลักการเกิดฟ้าผ่า มักเกิดกับวัตถุที่อยู่ตำแหน่งสูงสุด หรือมีสื่อนำไฟฟ้าภายนอกร่างกายมากกว่า การมีโลหะอยู่ใต้ผิวหนังจึงไม่ได้เพิ่มความเสี่ยงแต่อย่างใด

ติดตามชมในรายการคนสู้โรค วันอังคารที่ 24 มีนาคม 2569 เวลา 15.05 – 15.30 น. ทางไทยพีบีเอส หรือ รับชมสดออนไลน์ทาง www.thaipbs.or.th/Live

วิดีโอแนะนำ

1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - 330
331 - 360
361 - 390
391 - 420
421 - 450
451 - 480
481 - 510
511 - 540
541 - 570
571 - 600
601 - 630
631 - 660
661 - 690
691 - 720
721 - 750
751 - 780
781 - 810
811 - 840
841 - 870
871 - 900
901 - 930
931 - 960
961 - 990
991 - 1020
1021 - 1050
1051 - 1080
1081 - 1110
1111 - 1140
1141 - 1170
1171 - 1200
1201 - 1230
1231 - 1260
1261 - 1290
1291 - 1320
1321 - 1350
1351 - 1380
1381 - 1410
1411 - 1440
1441 - 1470
1471 - 1500
1501 - 1530
1531 - 1560
1561 - 1590
1591 - 1620
1621 - 1650
1651 - 1680
1681 - 1710
1711 - 1740
1741 - 1770
1771 - 1800
1801 - 1830
1831 - 1860
1861 - 1890
1891 - ล่าสุด
1 - 30
31 - 60
61 - 90
91 - 120
121 - 150
151 - 180
181 - 210
211 - 240
241 - 270
271 - 300
301 - 330
331 - 360
361 - 390
391 - 420
421 - 450
451 - 480
481 - 510
511 - 540
541 - 570
571 - 600
601 - 630
631 - 660
661 - 690
691 - 720
721 - 750
751 - 780
781 - 810
811 - 840
841 - 870
871 - 900
901 - 930
931 - 960
961 - 990
991 - 1020
1021 - 1050
1051 - 1080
1081 - 1110
1111 - 1140
1141 - 1170
1171 - 1200
1201 - 1230
1231 - 1260
1261 - 1290
1291 - 1320
1321 - 1350
1351 - 1380
1381 - 1410
1411 - 1440
1441 - 1470
1471 - 1500
1501 - 1530
1531 - 1560
1561 - 1590
1591 - 1620
1621 - 1650
1651 - 1680
1681 - 1710
1711 - 1740
1741 - 1770
1771 - 1800
1801 - 1830
1831 - 1860
1861 - 1890
1891 - ล่าสุด

ละครดี ซีรีส์เด่น

ดูทั้งหมด

♫ ♫ Songs Popular ♫ ♫

ดูทั้งหมด

คลิปมาใหม่

คนดูเยอะ 👀

ดูทั้งหมด

เสน่ห์ประเทศไทย