ไข้กาฬหลังแอ่น ป้องกันความเสี่ยงก่อนเดินทาง
ไข้กาฬหลังแอ่น ป้องกันความเสี่ยงก่อนเดินทาง
โรคไข้กาฬหลังแอ่น (Meningococcal Disease) เกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย Neisseria meningitidis ซึ่งมีหลากหลายสายพันธุ์ เช่น A, B, C, W และ Y เชื้อชนิดนี้สามารถอาศัยอยู่ในโพรงจอมูกของมนุษย์ ติดต่อผ่านทางเดินหายใจจากการสูดดมละอองฝอย ละอองการไอ การจาม การกอด การจูบ การอยู่ใกล้ชิดกันในพื้นที่แออัด หรือการใช้ของใช้ส่วนตัวร่วมกัน เช่น แก้วน้ำ ช้อน หรือส้อม
สถานการณ์ในประเทศไทยพบผู้ติดเชื้อประปรายเฉลี่ย 20–30 รายต่อปี (คิดเป็นอัตราส่วนประมาณ 0.01–0.05 ต่อแสนประชากร) แม้ว่าสถิติโดยรวมของนักท่องเที่ยวทั่วไปจะมีโอกาสพบความเสี่ยงต่ำ แต่กลุ่มผู้เดินทางเฉพาะทาง เช่น นักเรียน นักศึกษาที่จะไปพักอาศัยในหอพักหนาแน่นในสหราชอาณาจักร ยุโรป หรืออเมริกา ผู้ที่จะเดินทางไปร่วมพิธีทางศาสนาที่มีคนรวมตัวกันจำนวนมาก (เช่น พิธีฮัจญ์หรืออุมเราะฮ์) และผู้ที่จะเดินทางไปแถบพื้นที่ระบาดอย่างซับซาฮาราในทวีปแอฟริกา ถือเป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงสูงที่ต้องเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด
สัญญาณเตือนและภาวะแทรกซ้อนรุนแรง
เชื้อไข้กาฬหลังแอ่นมีระยะฟักตัวประมาณ 2–10 วัน (เฉลี่ย 3–4 วัน) อาการเริ่มต้นอาจคล้ายไข้หวัดทั่วไป เช่น มีไข้ ปวดศีรษะ ปวดเมื่อยกล้ามเนื้อ อย่างไรก็ตาม หากโรคลุกลามรุนแรงอาจเกิดขึ้นภายใน 24 ชั่วโมง ซึ่งส่งผลให้เกิดภาวะติดเชื้อที่เยื่อหุ้มสมอง (เยื่อหุ้มสมองอักเสบ) และการติดเชื้อในกระแสเลือด สัญญาณอันตรายที่ต้องสังเกต ได้แก่
- มีไข้สูงขึ้นอย่างฉับพลัน
- ปวดศีรษะรุนแรงและมีอาการคอแข็ง
- ซึมลง สับสน หรือหมดสติ
- เกิดผื่นเลือดออกใต้ผิวหนัง ซึ่งมีลักษณะเฉพาะเป็นจุดสีแดงปนม่วงหรือเป็นจ้ำคล้ายเลือดออก
หากปรากฏอาการเหล่านี้ควรรีบไปพบแพทย์ที่ห้องฉุกเฉินทันที พร้อมแจ้งประวัติการเดินทางหรือประวัติสัมผัสผู้ป่วยเสี่ยง การได้รับยาปฏิชีวนะหรือยาฆ่าเชื้อเฉพาะโรคอย่างรวดเร็วภายใต้การดูแลของแพทย์ในโรงพยาบาลจะช่วยลดอัตราการเสียชีวิตและภาวะแทรกซ้อนได้
แนวทางการป้องกันและการบริหารจัดการวัคซีน
การป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่นทำได้ด้วยการรักษาสุขอนามัย สวมหน้ากากอนามัยเมื่ออยู่ในสถานที่แออัด เว้นระยะห่าง หมั่นล้างมือ และไม่ใช้สิ่งของร่วมกับผู้อื่น นอกจากนี้ การฉีดวัคซีนป้องกันโรคไข้กาฬหลังแอ่นถือเป็นมาตรการสำคัญ โดยไม่ได้แนะนำสำหรับประชาชนทั่วไปในประเทศไทย แต่เน้นฉีดในกลุ่มเสี่ยง 2 กลุ่มหลัก
- ผู้ที่มีโรคประจำตัวเฉพาะ : เช่น ผู้ป่วยที่มีภาวะภูมิคุ้มกันบกพร่อง ผู้บกพร่องทางระบบคอมพลีเมนต์ หรือผู้ที่ถูกผ่าตัดม้ามออก/ม้ามทำงานบกพร่อง
- ผู้ที่ต้องเดินทางไปพื้นที่เสี่ยง : ผู้เดินทางไปแถบซับซาฮารา แอฟริกา ผู้ร่วมพิธีทางศาสนาที่มีคนรวมตัวหลักแสนคน และนักเรียน นักศึกษาที่จะไปเรียนต่อต่างประเทศและต้องพักในหอพักหนาแน่น
วัคซีนมี 2 รูปแบบหลัก คือ วัคซีนป้องกัน 4 สายพันธุ์ (A, C, W, Y) สำหรับอายุ 1 ปีขึ้นไป (ฉีด 1 เข็มและกระตุ้นทุก 5 ปีหากยังเสี่ยง) และวัคซีนป้องกันสายพันธุ์ B สำหรับอายุ 2 เดือนขึ้นไป (ฉีด 2–3 เข็มตามข้อบ่งชี้) โดยควรฉีดล่วงหน้าอย่างน้อย 10–14 วันก่อนการเดินทางเพื่อให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันได้เต็มที่ ประสิทธิภาพของวัคซีนสามารถป้องกันโรคได้ร้อยละ 80–90 ทั้งนี้ ผู้วางแผนเดินทางสามารถปรึกษาแพทย์เวชศาสตร์การเดินทางและการท่องเที่ยวเพื่อประเมินความเสี่ยงล่วงหน้าได้
Fact Check : “กินหวาน” ก่อนนอนเป็นประจำ ทำลายการนอนหลับ จริงหรือไม่ ?
เรื่องที่แชร์ : คุณผู้ชมท่านไหนชอบหิวกลางดึก ก่อนนอนต้องหาอะไรหวาน ๆ มากิน ไม่ว่าจะเป็น เค้ก ขนมหวาน หรือ น้ำหวาน ก็ตาม เพื่อหวังให้นอนหลับสบาย วันนี้อาจต้องเปลี่ยนความคิดใหม่ เมื่อมีข้อมูลทางการแพทย์ระบุว่า น้ำตาล คือ ตัวการสำคัญที่ทำให้คุณภาพการนอนแย่ลง ตื่นมาไม่สดชื่น และอาจส่งผลเสียต่อสุขภาพระยะยาวอีกด้วย เรื่องนี้จะจริงหรือไม่ Fact Check มีคำตอบจาก นพ.กฤษดา ศิรามพุช ผู้อำนวยการศูนย์เวชศาสตร์อายุรวัฒน์นานาชาติ
คำตอบ: จริง
การรับประทานอาหารรสหวานหรือน้ำตาลสูงก่อนนอน ส่งผลกระทบต่อคุณภาพการนอนหลับจริง เมื่อร่างกายได้รับน้ำตาลปริมาณมากเกินไป ระดับน้ำตาลในเลือดจะเพิ่มสูงขึ้นอย่างรวดเร็วและส่งผลกระทบต่อการทำงานของสมอง เมื่อระดับน้ำตาลล้นเกิน ร่างกายจะหลั่งฮอร์โมนอินซูลินออกมาเพื่อกดระดับน้ำตาลให้ต่ำลงอย่างฉับพลัน (ภาวะ Crash) กระบวนการนี้จะไปกระตุ้นการหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล (Cortisol) ซึ่งเป็นฮอร์โมนแห่งความเครียด ส่งผลให้เกิดอาการหงุดหงิด วิตกกังวล ใจสั่น หรือนอนไม่หลับ
การบริโภคน้ำตาลจัดเป็นประจำและเรื้อรัง นำไปสู่โรครุมเร้าต่าง ๆ เช่น ความเสี่ยงโรคเบาหวานประเภทที่ 2 ภาวะดื้อต่ออินซูลิน โรคอ้วนลงพุง (Metabolic Syndrome) หลอดเลือดและกล้ามเนื้อเสื่อมสภาพ รวมถึงภาวะไขมันสะสมในตับซึ่งเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคตับแข็ง หากจำเป็นต้องรับประทานอาหารก่อนนอน ควรเลือกอาหารที่มีเส้นใยสูงและให้พลังงานยาวนาน เช่น ถั่วชนิดต่าง ๆ แบบไม่ปรุงเค็ม หรือดื่มน้ำอินฟิวส์วอเตอร์ (Infused Water) จากผลไม้รสไม่หวานจัดเพื่อเพิ่มความสดชื่น นอกจากนี้ การเข้านอนให้เร็วขึ้นสามารถช่วยลดความอยากน้ำตาลในยามดึก (Sugar Craving) ได้ดีที่สุด
ติดตามชมในรายการคนสู้โรค วันจันทร์ที่ 23 มีนาคม 2569 เวลา 15.05 – 15.30 น. ทางไทยพีบีเอส หรือ รับชมสดออนไลน์ทาง www.thaipbs.or.th/Live
แท็กที่เกี่ยวข้อง
วิดีโอแนะนำ
- 22:28
เต่าอวิ้นกง ปรับอวิ้นชี่ ดูแลสุขภาพแบบแพทย์แผนจีน
20 ก.พ. 69 - 24:41
สังคมสูงวัย กับภาวะโรคกระดูก, เยลลี่ผสมเมลาโทนินอันตราย จริงไหม ?
23 ก.พ. 69 - 23:43
ขี้ลืมตามวัยหรืออัลไซเมอร์, หูตึง สัญญาณอัลไซเมอร์ จริงหรือ ?
24 ก.พ. 69 - 23:26
ก้าวข้ามขีดจำกัดมะเร็งระยะที่ 4 ด้วยการดูแลแบบประคับประคอง
25 ก.พ. 69 - 25:16
ไขรหัสลับพันธุกรรม ความหวังใหม่...สู้โรคหายาก, เบกกิ้งโซดา-ผงถ่านชาโคล ช่วยขัดฟันขาว ?
2 มี.ค. 69 - 24:48
รู้ทันโรคไต ป้องกันได้ด้วยตัวคุณ
4 มี.ค. 69 - 23:40
เรื่องต้องรู้เกี่ยวกับโรคพิษสุนัขบ้า
5 มี.ค. 69 - 24:04
“สวนลุมพินี” และแหล่งสร้างสุขผู้สูงวัย “ศูนย์นันทนาการลุมพินี”
6 มี.ค. 69 - 23:54
โภชนาการผู้สูงวัย กินครบ 5 หมู่ สุขภาพแข็งแรง
9 มี.ค. 69 - 24:56
ป้องกันเหงือกร่น ลดโอกาสฟันร่วง
10 มี.ค. 69 - 24:51
ประจำเดือนหมดถาวร “วัยทอง” เรียกหา ดูแลสุขภาพอย่างไรดี
11 มี.ค. 69 - 23:40
PD-HD ผู้ป่วยโรคไต เลือกแบบไหนดี
12 มี.ค. 69 - 23:43
ปลูกถ่ายไต (KT) ทางเลือกเพื่อคุณภาพชีวิตที่ยืนยาวของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง
17 มี.ค. 69 - 23:12
สูงวัยสุขภาพพังจาก “อากาศร้อน” ต้องรับมืออย่างไร
18 มี.ค. 69 - 24:24
มะเร็งลำไส้ รู้ทันความเสี่ยงที่ส่งต่อได้
19 มี.ค. 69 - 24:48
เรียนรู้ไม่มีวันเกษียณ โรงเรียนสูงวัย อบต.ท่างาม จ.สิงห์บุรี
20 มี.ค. 69 - กำลังเล่น...
ไข้กาฬหลังแอ่น ป้องกันความเสี่ยงก่อนเดินทาง
23 มี.ค. 69 - 24:26
รูมาตอยด์ รู้เร็ว รักษาได้
24 มี.ค. 69 - 24:01
“ลิ้นไม่รับรส” ภาวะเสื่อมถอยในผู้สูงวัย สู่ปัญหาสุขภาพจากการกิน
26 มี.ค. 69 - 24:58
สร้างเสริมสุขภาพดีกับกิจกรรม “รอบรู้เรื่องยา” ลดความเข้าใจผิดเรื่องยา
27 มี.ค. 69 - 26:03
ชีวิตที่เปลี่ยนไป เมื่อ "ไตใหม่" เริ่มทำงาน, "เบอร์เบอรีน" คือยาลดน้ำหนัก ?
30 มี.ค. 69 - 24:57
ผื่นแพ้เซ็บเดิร์ม ตัวร้ายทำลายผิว, ดื่มคอลลาเจนทุกวัน สร้างกระดูกอ่อน จริงหรือ ?
31 มี.ค. 69 - 25:03
สมุนไพรใกล้ตัว ทางรอดสุขภาพในภาวะวิกฤติ
1 เม.ย. 69 - 23:54
หัวใจเต้นผิดจังหวะ สัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม
2 เม.ย. 69 - 23:16
รอบรู้เรื่องยา ปรับนิดพิชิตโรค
3 เม.ย. 69 - 25:06
กินอย่างไรเมื่อต้องล้างไต, ดื่มน้ำเย็นตอนมีประจำเดือน ทำให้เลือดคั่ง จริงหรือ ?
7 เม.ย. 69 - 24:23
รังสี UV ทำให้ผิวแก่ไว และอันตรายอย่างไร ?, "วิตามินซี" โดสสูง ป้องกันไข้หวัด 100% จริงหรือ ?
9 เม.ย. 69 - 23:49
เมนูสุขภาพ กินดีมีความสุข, กิน "ถั่วงอกดิบ" เสี่ยงอาหารเป็นพิษ ?
10 เม.ย. 69 - 24:45
การปฐมพยาบาล และการรักษาอาการ"ฮีทสโตรก"
16 เม.ย. 69 - 22:52
ชาญชรา#2 สถานีดูแลใจผู้สูงอายุ
17 เม.ย. 69
- 22:28
เต่าอวิ้นกง ปรับอวิ้นชี่ ดูแลสุขภาพแบบแพทย์แผนจีน
20 ก.พ. 69 - 24:41
สังคมสูงวัย กับภาวะโรคกระดูก, เยลลี่ผสมเมลาโทนินอันตราย จริงไหม ?
23 ก.พ. 69 - 23:43
ขี้ลืมตามวัยหรืออัลไซเมอร์, หูตึง สัญญาณอัลไซเมอร์ จริงหรือ ?
24 ก.พ. 69 - 23:26
ก้าวข้ามขีดจำกัดมะเร็งระยะที่ 4 ด้วยการดูแลแบบประคับประคอง
25 ก.พ. 69 - 25:16
ไขรหัสลับพันธุกรรม ความหวังใหม่...สู้โรคหายาก, เบกกิ้งโซดา-ผงถ่านชาโคล ช่วยขัดฟันขาว ?
2 มี.ค. 69 - 24:48
รู้ทันโรคไต ป้องกันได้ด้วยตัวคุณ
4 มี.ค. 69 - 23:40
เรื่องต้องรู้เกี่ยวกับโรคพิษสุนัขบ้า
5 มี.ค. 69 - 24:04
“สวนลุมพินี” และแหล่งสร้างสุขผู้สูงวัย “ศูนย์นันทนาการลุมพินี”
6 มี.ค. 69 - 23:54
โภชนาการผู้สูงวัย กินครบ 5 หมู่ สุขภาพแข็งแรง
9 มี.ค. 69 - 24:56
ป้องกันเหงือกร่น ลดโอกาสฟันร่วง
10 มี.ค. 69 - 24:51
ประจำเดือนหมดถาวร “วัยทอง” เรียกหา ดูแลสุขภาพอย่างไรดี
11 มี.ค. 69 - 23:40
PD-HD ผู้ป่วยโรคไต เลือกแบบไหนดี
12 มี.ค. 69 - 23:43
ปลูกถ่ายไต (KT) ทางเลือกเพื่อคุณภาพชีวิตที่ยืนยาวของผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง
17 มี.ค. 69 - 23:12
สูงวัยสุขภาพพังจาก “อากาศร้อน” ต้องรับมืออย่างไร
18 มี.ค. 69 - 24:24
มะเร็งลำไส้ รู้ทันความเสี่ยงที่ส่งต่อได้
19 มี.ค. 69 - 24:48
เรียนรู้ไม่มีวันเกษียณ โรงเรียนสูงวัย อบต.ท่างาม จ.สิงห์บุรี
20 มี.ค. 69 - กำลังเล่น...
ไข้กาฬหลังแอ่น ป้องกันความเสี่ยงก่อนเดินทาง
23 มี.ค. 69 - 24:26
รูมาตอยด์ รู้เร็ว รักษาได้
24 มี.ค. 69 - 24:01
“ลิ้นไม่รับรส” ภาวะเสื่อมถอยในผู้สูงวัย สู่ปัญหาสุขภาพจากการกิน
26 มี.ค. 69 - 24:58
สร้างเสริมสุขภาพดีกับกิจกรรม “รอบรู้เรื่องยา” ลดความเข้าใจผิดเรื่องยา
27 มี.ค. 69 - 26:03
ชีวิตที่เปลี่ยนไป เมื่อ "ไตใหม่" เริ่มทำงาน, "เบอร์เบอรีน" คือยาลดน้ำหนัก ?
30 มี.ค. 69 - 24:57
ผื่นแพ้เซ็บเดิร์ม ตัวร้ายทำลายผิว, ดื่มคอลลาเจนทุกวัน สร้างกระดูกอ่อน จริงหรือ ?
31 มี.ค. 69 - 25:03
สมุนไพรใกล้ตัว ทางรอดสุขภาพในภาวะวิกฤติ
1 เม.ย. 69 - 23:54
หัวใจเต้นผิดจังหวะ สัญญาณที่ไม่ควรมองข้าม
2 เม.ย. 69 - 23:16
รอบรู้เรื่องยา ปรับนิดพิชิตโรค
3 เม.ย. 69 - 25:06
กินอย่างไรเมื่อต้องล้างไต, ดื่มน้ำเย็นตอนมีประจำเดือน ทำให้เลือดคั่ง จริงหรือ ?
7 เม.ย. 69 - 24:23
รังสี UV ทำให้ผิวแก่ไว และอันตรายอย่างไร ?, "วิตามินซี" โดสสูง ป้องกันไข้หวัด 100% จริงหรือ ?
9 เม.ย. 69 - 23:49
เมนูสุขภาพ กินดีมีความสุข, กิน "ถั่วงอกดิบ" เสี่ยงอาหารเป็นพิษ ?
10 เม.ย. 69 - 24:45
การปฐมพยาบาล และการรักษาอาการ"ฮีทสโตรก"
16 เม.ย. 69 - 22:52
ชาญชรา#2 สถานีดูแลใจผู้สูงอายุ
17 เม.ย. 69




























































