อาหารถิ่นเวียงจันทน์
อาหารเวียงจันทน์คืออะไร? ทำไมต้องลอง
อาหารเวียงจันทน์เป็นอาหารพื้นบ้านของนครหลวงเวียงจันทน์ ประเทศสปป.ลาว ที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวและใกล้เคียงกับอาหารไทยภาคอีสาน จุดเด่นของอาหารเวียงจันทน์คือการใช้วัตถุดิบตามธรรมชาติ โดยเฉพาะผักสดและหน่อไม้ในช่วงหน้าฝน ใส่ปลาร้าเพิ่มรสชาติความนัวตามธรรมชาติ
เมนูคลาสสิกที่ขาดไม่ได้เมื่อพูดถึงเวียงจันทน์ ได้แก่ ข้าวเหนียว ส้มตำ และแกงหน่อไม้ ซึ่งถือเป็นอาหารสปป.ลาวที่ต้องลิ้มลองให้ได้สักครั้ง
วิธีนึ่งข้าวเหนียวแบบเวียงจันทน์ที่บ้าน
- แช่ข้าวข้ามคืน เพื่อให้ข้าวนุ่มและอร่อยมากขึ้น
- แช่หวดนึ่งข้าวในน้ำก่อนใช้งานเพื่อป้องกันข้าวติดหม้อ
- ใส่ใบเตย ด้านล่างหม้อเพื่อเพิ่มความหอม (ตามชอบ)
- นึ่งด้วยไฟกลาง รอจนข้าวใส และกลับด้าน ใช้เวลาประมาณ 15 - 20 นาที
เทคนิคการกลับข้าวเหนียว
เมื่อข้าวเริ่มสุกและใส ต้องกลับด้านแล้วนึ่งต่ออีกสัก 5 นาที จากนั้นนำออกมาพักไล่ความร้อนก่อนใส่กระติบ การปั้นข้าวเหนียวต้องใช้มือ ซึ่งเป็นวัฒนธรรมการกินแบบดั้งเดิมที่ทำให้รสชาติอร่อยที่สุด
สูตรแกงหน่อไม้เวียงจันทน์ฉบับต้นตำรับ
- หน่อไม้หวานหั่นชิ้น
- ผักแขยง 1/2 ถ้วย
- ชะอม 1/2 ถ้วย
- บวบหอม 1-2 ลูก
- เห็ดหูหนู 2-3 ดอก
- มะเขือพวง 1/2 ถ้วย
- น้ำคั้นใบย่านาง 1-2 ถ้วย
- น้ำปลาร้า 1-2 ช้อนโต๊ะ
- ข้าวเบือ 1-2 ช้อนโต๊ะ
- เกลือเล็กน้อย
- พริกกะเหรี่ยง 9 เม็ด
- ตะไคร้ซอย 3 ช้อนโต๊ะ
- กระเทียม 4-5 กลีบ
- หอมแดง 3-5 ลูก
ขั้นตอนการทำ
- โขลกพริก ตะไคร้ กระเทียม หอมแดง ให้ละเอียด
- ตั้งหม้อใส่น้ำคั้นในย่านางบนไฟอ่อน ใส่เครื่องแกงและเกลือเล็กน้อย คนให้เข้ากันรอให้เดือด ใส่หน่อไม้ บวบหอม ปรุงรสด้วยน้ำปลาร้า จากนั้นใส่เห็ดหูหนูดำ มะเขือพวง พริก ข้าวเบือ คนให้เข้ากัน รอจนข้าวเบือสุก ใส่ผักแขยง ชะอม คนให้เข้ากัน ปิดไฟตักใส่ถ้วยเสิร์ฟ
ข้อดี: แกงหน่อไม้เวียงจันทน์ไม่ใส่เนื้อสัตว์ เป็นทางเลือกสุขภาพที่ดีสำหรับผู้ที่ต้องการลดการบริโภคโปรตีนจากเนื้อสัตว์
สูตรส้มตำเวียงจันทน์ (ตำบักหุ่ง) สูตรพิเศษ
- มะลอกอสับ 1-2 ถ้วย
- มะเขือส้ม 5-7 ลูก
- มะเขือสีดาฝาน 1-2 ลูก
- พริกกะเหรี่ยง 9 เม็ด
- น้ำตาลทราย 1 ช้อนชา
- กะปิ 1 ช้อนชา
- มะกอกสุก 1 ลูก
- น้ำมะนาว 1-2 ช้อนโต๊ะ
- น้ำปลาร้า 1 ช้อนโต๊ะ
วิธีทำส้มตำ
- โขลกพริกกับน้ำตาลทรายให้ละเอียด
- ใส่กะปิ มะเขือส้ม มะเขือสีดา มะกอก และมะนาว
- ใส่น้ำปลาร้า ชิมรส
- ใส่มะละกอ ตำให้เข้ากัน (อย่าตำมากจนเละ ควรให้เนื้อมะละกอซึมเครื่อง)
- ตักใส่จาน เสิร์ฟพร้อมผักสดและข้าวเหนียว
หมายเหตุ: การไม่ใส่กระเทียมทำให้ได้รสชาติที่แตกต่างจากส้มตำไทย เน้นความส้มจากมะนาว ความฝาดจากมะกอก และความหอมจากปลาร้า
วัฒนธรรมการกินอาหารเวียงจันทน์
- กินข้าวเหนียวด้วยมือ ห้ามใช้ส้อมช้อน เพราะจะไม่อร่อยเท่า
- ปั้นข้าวเหนียวจ้ำกับแกง แล้วซดน้ำแกงหน่อไม้
- แบ่งปันอาหาร มีวัฒนธรรมเผื่อญาติเพื่อนบ้าน ตักอาหารไปฝากกันบ่อยๆ
- ส้มตำทานได้ทุกฤดู แต่แกงหน่อไม้ดีที่สุดในหน้าฝน
ข้อดีของอาหารเวียงจันทน์ต่อสุขภาพ
- ไม่ใส่ผงชูรส ใช้ปลาร้าเพิ่มรสชาติตามธรรมชาติ
- เน้นผักสด แกงหน่อไม้มีผักหลากหลายชนิด
- โปรตีนจากธรรมชาติ ปลาร้าทำเองจากปลาจับสด
- วัตถุดิบตามฤดูกาล เช่น หน่อไม้ในหน้าฝน
- ทานได้ทุกเพศทุกวัย แม้แต่เด็กและผู้สูงอายุ (แยกพริกได้)
สรุป: อาหารเวียงจันทน์ ทางเลือกใหม่สำหรับคนรักสุขภาพ
อาหารเวียงจันทน์เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่ดีสำหรับผู้ที่เบื่ออาหารฝรั่ง สลัด หรือน้ำปั่นผัก ด้วยรสชาติที่กลมกล่อม วัตถุดิบธรรมชาติ และวิธีการปรุงที่ไม่ซับซ้อน ทำให้สามารถทำเองที่บ้านได้ง่าย ลองทำสูตรอาหารเวียงจันทน์ทั้ง 2 เมนูนี้ที่บ้าน รับรองว่าคุณจะได้สัมผัสอรรถรสแห่งภูมิปัญญาอาหารพื้นบ้านที่มีมานานหลายร้อยปี พร้อมประโยชน์ต่อสุขภาพและความยั่งยืนของโลก
ติดตามได้ในรายการกินอยู่คือ วันเสาร์ที่ 18 ตุลาคม 2568 เวลา 16.30 - 17.00 น. ทางไทยพีบีเอส
แท็กที่เกี่ยวข้อง:
กินอยู่คือ
อาหารไทยชื่อแปลก
12 ก.ค. 68
อาหารไม่เหลือทิ้ง
19 ก.ค. 68
ไอศกรีมจากข้าวไทย
26 ก.ค. 68
อาหารจากป่าชายเลน
2 ส.ค. 68
กินไก่และไข่อย่างยั่งยืน
9 ส.ค. 68
สารพัดยำรสแซ่บ
16 ส.ค. 68
สูตรเด็ดหมักเนื้อ
23 ส.ค. 68
กินให้หมดจาน
30 ส.ค. 68
จานเด็ดเมืองแพร่
6 ก.ย. 68
บูสภูมิคุ้มกันทั้งร่างกาย
13 ก.ย. 68
จานเมนูปลาแสนอร่อย
20 ก.ย. 68ชาบูสารพัดผักพื้นบ้านไทย
27 ก.ย. 68กินดีแบบนักกำหนดอาหาร
4 ต.ค. 68เลือกกินปลาอินทรีจากประมงพื้นบ้าน
11 ต.ค. 68อาหารถิ่นเวียงจันทน์
18 ต.ค. 68ผักชูรส (อร่อย)
25 ต.ค. 68หน่อไม้หน้าฝน
1 พ.ย. 68ลดอาหารแปรรูปขั้นสูง
8 พ.ย. 68มื้ออาหารแสนสุข
15 พ.ย. 68เลือกกินไก่วิถีอินทรีย์
22 พ.ย. 68เสริมภูมิคุ้มกันด้วยอาหาร
6 ธ.ค. 68น้ำสลัดไร้สารเสริม
13 ธ.ค. 68น้ำพริกเผาสูตรเด็ด
20 ธ.ค. 68อาหารไทยยอดฮิต
28 ธ.ค. 68นาซิ เลอมัก อาหารเช้าแบบมลายู
3 ม.ค. 69กินตามสัญชาตญาณ
10 ม.ค. 69จานเด็ดสำหรับเด็ก ๆ
17 ม.ค. 69ชวนกินปลาน้ำจืด
24 ม.ค. 69ก๋วยเตี๋ยวคั่วไก่สูตรเด็ด
31 ม.ค. 69ปรุงรสด้วยพริก เมนูจากพริกที่หลากหลาย
7 ก.พ. 69ปลาทะเลหน้าแปลก
14 ก.พ. 69สูตรลับ จานเด็ดอาหารไทย
21 ก.พ. 69ไขความลับอาหารอร่อย
28 ก.พ. 69เลือกกินหมูอินทรีย์
7 มี.ค. 69อาหารบำรุงไต สุขภาพดีอย่างสมดุล
14 มี.ค. 69กินปลาทูอย่างรู้ที่มา
21 มี.ค. 69กินตามวิถีประมงอย่างยั่งยืน
28 มี.ค. 69
กินอยู่คือ
อาหารไทยชื่อแปลก
12 ก.ค. 68อาหารไม่เหลือทิ้ง
19 ก.ค. 68ไอศกรีมจากข้าวไทย
26 ก.ค. 68อาหารจากป่าชายเลน
2 ส.ค. 68กินไก่และไข่อย่างยั่งยืน
9 ส.ค. 68สารพัดยำรสแซ่บ
16 ส.ค. 68สูตรเด็ดหมักเนื้อ
23 ส.ค. 68กินให้หมดจาน
30 ส.ค. 68จานเด็ดเมืองแพร่
6 ก.ย. 68บูสภูมิคุ้มกันทั้งร่างกาย
13 ก.ย. 68จานเมนูปลาแสนอร่อย
20 ก.ย. 68ชาบูสารพัดผักพื้นบ้านไทย
27 ก.ย. 68กินดีแบบนักกำหนดอาหาร
4 ต.ค. 68เลือกกินปลาอินทรีจากประมงพื้นบ้าน
11 ต.ค. 68อาหารถิ่นเวียงจันทน์
18 ต.ค. 68ผักชูรส (อร่อย)
25 ต.ค. 68หน่อไม้หน้าฝน
1 พ.ย. 68ลดอาหารแปรรูปขั้นสูง
8 พ.ย. 68มื้ออาหารแสนสุข
15 พ.ย. 68เลือกกินไก่วิถีอินทรีย์
22 พ.ย. 68เสริมภูมิคุ้มกันด้วยอาหาร
6 ธ.ค. 68น้ำสลัดไร้สารเสริม
13 ธ.ค. 68น้ำพริกเผาสูตรเด็ด
20 ธ.ค. 68อาหารไทยยอดฮิต
28 ธ.ค. 68นาซิ เลอมัก อาหารเช้าแบบมลายู
3 ม.ค. 69กินตามสัญชาตญาณ
10 ม.ค. 69จานเด็ดสำหรับเด็ก ๆ
17 ม.ค. 69ชวนกินปลาน้ำจืด
24 ม.ค. 69ก๋วยเตี๋ยวคั่วไก่สูตรเด็ด
31 ม.ค. 69ปรุงรสด้วยพริก เมนูจากพริกที่หลากหลาย
7 ก.พ. 69ปลาทะเลหน้าแปลก
14 ก.พ. 69สูตรลับ จานเด็ดอาหารไทย
21 ก.พ. 69ไขความลับอาหารอร่อย
28 ก.พ. 69เลือกกินหมูอินทรีย์
7 มี.ค. 69อาหารบำรุงไต สุขภาพดีอย่างสมดุล
14 มี.ค. 69กินปลาทูอย่างรู้ที่มา
21 มี.ค. 69กินตามวิถีประมงอย่างยั่งยืน
28 มี.ค. 69
