การได้กลิ่น เป็นประสาทสัมผัสเดียวในประสาทสัมผัสทั้ง 5 ที่เชื่อมต่อโดยตรงกับ limbic system ซึ่งเป็นศูนย์กลางของความทรงจำและอารมณ์ในสมอง ทำให้กลิ่นมีพลังมากกว่าภาพหรือเสียงในการปลุกความรู้สึกและประสบการณ์ที่เคยเกิดขึ้น กลิ่นจึงไม่ใช่แค่สิ่งที่เรารับรู้เพื่อความพึงพอใจ แต่เป็นตัวกระตุ้นที่สามารถเรียกคืนเรื่องราว ความรู้สึก และบรรยากาศในอดีตได้อย่างชัดเจน เช่น กลิ่นบ้านเก่าอาจทำให้รู้สึกอบอุ่นใจ หรือกลิ่นน้ำหอมบางชนิดอาจทำให้ย้อนนึกถึงบุคคลสำคัญในชีวิตโดยไม่รู้ตัว อย่างไรก็ตามกลิ่นมีทั้งด้านบวกและด้านลบ บางกลิ่นอาจเชื่อมโยงกับประสบการณ์ที่เจ็บปวดหรือความทรงจำที่ไม่ปลอดภัย ซึ่งอาจส่งผลต่อสภาพจิตใจในระยะยาว หากความรู้สึกนั้นรุนแรงหรือรบกวนชีวิตประจำวัน ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตสามารถช่วยให้เราเข้าใจและเยียวยาความรู้สึกเหล่านั้นได้อย่างเหมาะสม
ในทางการแพทย์และจิตวิทยา กลิ่นยังถูกนำมาใช้ในการบำบัด โดยเฉพาะในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ระยะเริ่มต้น การใช้กลิ่นที่คุ้นเคยสามารถช่วยกระตุ้นการจดจำและชะลอภาวะความจำเสื่อมได้ ขณะเดียวกันในโลกของการตลาด กลิ่นถูกใช้เป็นเครื่องมือสร้างประสบการณ์และความผูกพันทางอารมณ์กับแบรนด์ เพื่อเพิ่มการจดจำและความรู้สึกลึกซึ้งต่อสินค้าและบริการ ติดตามความรู้ได้จาก ดร.กานต์จนาภา สถิรชวาล ผู้เชี่ยวชาญด้านกลิ่นหอมและเครื่องสำอาง
วิรัตตา ภูมิศิริชโย นักกายภาพบำบัด แนะนำท่าบริหารเพิ่มความปลอดภัยและความมั่นใจในการยกของและการขึ้นบันไดสำหรับผู้สูงวัย โดยออกแบบให้เหมาะกับสภาพร่างกายของแต่ละคน ไม่ว่าจะมีปัญหาหลัง เข่า หรือการทรงตัว
1. การหยิบของจากพื้น ควรเลือกท่าให้เหมาะกับน้ำหนักและสภาพร่างกาย และฝึกการเคลื่อไหวด้วยท่าต่อไปนี้
* ท่าก้มหลัง เหมาะกับของที่มีนำ้หนักเบาและผู้ที่ร่างกายยังรับไหว สามารถก้มหลังหยิบได้ตามธรรมชาติ การฝึกท่านี้ช่วยลดความตึงแข็งของหลัง ไม่ให้กล้ามเนื้อยึดติดจากการหลีกเลี่ยงการก้มตัวนานเกินไป
* ท่า Squat หรือท่านั่งยอง สำหรับของหนักขึ้นหรือผู้ที่อาการปวดหลัง ซึ่งท่านี้จะใช้กำลังกล้ามเนื้อขาเป็นหลัก หลังตรง ลดการกดทับกระดูกสันหลัง
* ท่า Hip Hinge หรือท่าพับสะโพก สำหรับผู้ที่มีอาการปวดเข่า เน้นการทำงานของกล้ามเนื้อใหญ่บริเวณสะโพก ก้น และต้นขาด้านหลัง ซึ่งเหมาะกับการยกของหนักอย่างปลอดภัย
2. การก้าวขึ้นบันได ควรเสริมความแข็งแรงและการทรงตัว โดยฝึกได้ด้วยท่าบริหารดังนี้
* ฝึกยืนขาเดียวและยกขาช้า ๆ ช่วยพัฒนาการทรงตัว และเพิ่มความมั่นคงของกล้ามเนื้อรอบข้อเท้าและสะโพก
* ท่า Lunges หรือท่าย่อตัวก้าวหลัง ก้าวขาข้างหนึ่งไปด้านหลัง แล้วย่อตัวลง เพื่อเสริมกำลังขาข้างหน้า ซึ่งเป็นกล้ามเนื้อหลักที่ใช้ดันตัวขึ้นบันได
* ฝึกก้าวขึ้น-ลงขั้นเตี้ย เริ่มจากขั้นที่ต่ำก่อน ลงน้ำหนักและดันตัวขึ้นสลับขาไปเรื่อย ๆ เมื่อมั่นใจแล้วจึงค่อยเพิ่มความสูงของขั้น เพื่อสร้างความมั่นใจและลดความเสี่ยงการหกล้ม
ติดตามชมในรายการคนสู้โรค วันเสาร์ที่ 22 พฤศจิกายน 2568 เวลา 07.30 – 08.00 น. ทางไทยพีบีเอส หรือ รับชมสดออนไลน์ทาง www.thaipbs.or.th/Live
คนสู้โรค

พลังเต็มร้อย แบบผู้มีสุขภาวะดี

คาราวานดูแลผู้ป่วย ช่วยแบบประคับประคองไปด้วยกัน

สุขภาพจิตดีในที่ทำงาน ไม่ยากอย่างที่คิด

มวลกล้ามเนื้อน้อย สูงวัยต้องระวัง

สถานีสุขภาพชุมชน ทำงานเชิงรุกเพื่อบริการสุขภาพ

ไขมันสะสมตัวการก่อโรค

อำเภอพลเมืองสุขภาวะ จ.ขอนแก่น

ผมร่วง ผมบาง ผมหงอก จากความเครียด

การดูแลสุขภาพช่องปาก หลังอุดฟัน ครอบฟัน และใส่รากฟันเทียม
เมาน้ำตาล ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำแบบเฉียบพลัน
ความเครียดส่งผลให้ผิวแก่
นอนกัดฟัน ปัญหาสุขภาพที่ไม่ควรมองข้าม
จีโนมิกส์ประเทศไทย กับการวิจัยการแพทย์แม่นยำเพื่อคนไทย
หวาน มัน เค็ม 3 ตัวการก่อโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs)
การเฝ้าระวังโรคปอดจากการประกอบอาชีพ
ถอดรหัสชีวิต เข้าใจสุขภาพด้วยการแพทย์แมนยำ
สร้างเสน่ห์ด้วยกลิ่น
ฟื้นฟูดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ
15:05
ฟื้นฟูดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ
การตรวจ NIPT คัดกรองความผิดปกติของทารกในครรภ์
ผู้ป่วยโรคหัวใจท่องเที่ยวอย่างปลอดภัย
การตรวจ NIPT คัดกรองความผิดปกติของทารกในครรภ์
ผู้ป่วยโรคหัวใจท่องเที่ยวอย่างปลอดภัย
การเลี้ยงดูในวัยเด็กส่งผลต่อพฤติกรรม
เสริมภูมิคุ้มกันป้องกันโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง

คนสู้โรค
เสริมภูมิคุ้มกันป้องกันโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
ป้องกันอาการปวดจากความเสื่อมตามวัยด้วยเวชศาสตร์ฟื้นฟู
โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) และการจัดการอาการกำเริบ
คนสู้โรค

พลังเต็มร้อย แบบผู้มีสุขภาวะดี

คาราวานดูแลผู้ป่วย ช่วยแบบประคับประคองไปด้วยกัน

สุขภาพจิตดีในที่ทำงาน ไม่ยากอย่างที่คิด

มวลกล้ามเนื้อน้อย สูงวัยต้องระวัง

สถานีสุขภาพชุมชน ทำงานเชิงรุกเพื่อบริการสุขภาพ

ไขมันสะสมตัวการก่อโรค

อำเภอพลเมืองสุขภาวะ จ.ขอนแก่น

ผมร่วง ผมบาง ผมหงอก จากความเครียด

การดูแลสุขภาพช่องปาก หลังอุดฟัน ครอบฟัน และใส่รากฟันเทียม
เมาน้ำตาล ภาวะน้ำตาลในเลือดต่ำแบบเฉียบพลัน
ความเครียดส่งผลให้ผิวแก่
นอนกัดฟัน ปัญหาสุขภาพที่ไม่ควรมองข้าม
จีโนมิกส์ประเทศไทย กับการวิจัยการแพทย์แม่นยำเพื่อคนไทย
หวาน มัน เค็ม 3 ตัวการก่อโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs)
การเฝ้าระวังโรคปอดจากการประกอบอาชีพ
ถอดรหัสชีวิต เข้าใจสุขภาพด้วยการแพทย์แมนยำ
สร้างเสน่ห์ด้วยกลิ่น
ฟื้นฟูดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ
15:05
ฟื้นฟูดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ
การตรวจ NIPT คัดกรองความผิดปกติของทารกในครรภ์
ผู้ป่วยโรคหัวใจท่องเที่ยวอย่างปลอดภัย
การตรวจ NIPT คัดกรองความผิดปกติของทารกในครรภ์
ผู้ป่วยโรคหัวใจท่องเที่ยวอย่างปลอดภัย
การเลี้ยงดูในวัยเด็กส่งผลต่อพฤติกรรม
เสริมภูมิคุ้มกันป้องกันโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง

คนสู้โรค
เสริมภูมิคุ้มกันป้องกันโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
ป้องกันอาการปวดจากความเสื่อมตามวัยด้วยเวชศาสตร์ฟื้นฟู
โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) และการจัดการอาการกำเริบ