เสริมความทรงจำจากประสาทสัมผัสการรับรู้กลิ่น
- รู้สู้โรค : กลิ่นกับความทรงจำ
การได้กลิ่น เป็นประสาทสัมผัสเดียวในประสาทสัมผัสทั้ง 5 ที่เชื่อมต่อโดยตรงกับ limbic system ซึ่งเป็นศูนย์กลางของความทรงจำและอารมณ์ในสมอง ทำให้กลิ่นมีพลังมากกว่าภาพหรือเสียงในการปลุกความรู้สึกและประสบการณ์ที่เคยเกิดขึ้น กลิ่นจึงไม่ใช่แค่สิ่งที่เรารับรู้เพื่อความพึงพอใจ แต่เป็นตัวกระตุ้นที่สามารถเรียกคืนเรื่องราว ความรู้สึก และบรรยากาศในอดีตได้อย่างชัดเจน เช่น กลิ่นบ้านเก่าอาจทำให้รู้สึกอบอุ่นใจ หรือกลิ่นน้ำหอมบางชนิดอาจทำให้ย้อนนึกถึงบุคคลสำคัญในชีวิตโดยไม่รู้ตัว อย่างไรก็ตามกลิ่นมีทั้งด้านบวกและด้านลบ บางกลิ่นอาจเชื่อมโยงกับประสบการณ์ที่เจ็บปวดหรือความทรงจำที่ไม่ปลอดภัย ซึ่งอาจส่งผลต่อสภาพจิตใจในระยะยาว หากความรู้สึกนั้นรุนแรงหรือรบกวนชีวิตประจำวัน ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิตสามารถช่วยให้เราเข้าใจและเยียวยาความรู้สึกเหล่านั้นได้อย่างเหมาะสม
ในทางการแพทย์และจิตวิทยา กลิ่นยังถูกนำมาใช้ในการบำบัด โดยเฉพาะในผู้ป่วยอัลไซเมอร์ระยะเริ่มต้น การใช้กลิ่นที่คุ้นเคยสามารถช่วยกระตุ้นการจดจำและชะลอภาวะความจำเสื่อมได้ ขณะเดียวกันในโลกของการตลาด กลิ่นถูกใช้เป็นเครื่องมือสร้างประสบการณ์และความผูกพันทางอารมณ์กับแบรนด์ เพื่อเพิ่มการจดจำและความรู้สึกลึกซึ้งต่อสินค้าและบริการ ติดตามความรู้ได้จาก ดร.กานต์จนาภา สถิรชวาล ผู้เชี่ยวชาญด้านกลิ่นหอมและเครื่องสำอาง
- ออกกำลังเป็นยา : ท่าบริหารเพื่อพัฒนาการใช้ชีวิตประจำวัน
วิรัตตา ภูมิศิริชโย นักกายภาพบำบัด แนะนำท่าบริหารเพิ่มความปลอดภัยและความมั่นใจในการยกของและการขึ้นบันไดสำหรับผู้สูงวัย โดยออกแบบให้เหมาะกับสภาพร่างกายของแต่ละคน ไม่ว่าจะมีปัญหาหลัง เข่า หรือการทรงตัว
1. การหยิบของจากพื้น ควรเลือกท่าให้เหมาะกับน้ำหนักและสภาพร่างกาย และฝึกการเคลื่อไหวด้วยท่าต่อไปนี้
* ท่าก้มหลัง เหมาะกับของที่มีนำ้หนักเบาและผู้ที่ร่างกายยังรับไหว สามารถก้มหลังหยิบได้ตามธรรมชาติ การฝึกท่านี้ช่วยลดความตึงแข็งของหลัง ไม่ให้กล้ามเนื้อยึดติดจากการหลีกเลี่ยงการก้มตัวนานเกินไป
* ท่า Squat หรือท่านั่งยอง สำหรับของหนักขึ้นหรือผู้ที่อาการปวดหลัง ซึ่งท่านี้จะใช้กำลังกล้ามเนื้อขาเป็นหลัก หลังตรง ลดการกดทับกระดูกสันหลัง
* ท่า Hip Hinge หรือท่าพับสะโพก สำหรับผู้ที่มีอาการปวดเข่า เน้นการทำงานของกล้ามเนื้อใหญ่บริเวณสะโพก ก้น และต้นขาด้านหลัง ซึ่งเหมาะกับการยกของหนักอย่างปลอดภัย
2. การก้าวขึ้นบันได ควรเสริมความแข็งแรงและการทรงตัว โดยฝึกได้ด้วยท่าบริหารดังนี้
* ฝึกยืนขาเดียวและยกขาช้า ๆ ช่วยพัฒนาการทรงตัว และเพิ่มความมั่นคงของกล้ามเนื้อรอบข้อเท้าและสะโพก
* ท่า Lunges หรือท่าย่อตัวก้าวหลัง ก้าวขาข้างหนึ่งไปด้านหลัง แล้วย่อตัวลง เพื่อเสริมกำลังขาข้างหน้า ซึ่งเป็นกล้ามเนื้อหลักที่ใช้ดันตัวขึ้นบันได
* ฝึกก้าวขึ้น-ลงขั้นเตี้ย เริ่มจากขั้นที่ต่ำก่อน ลงน้ำหนักและดันตัวขึ้นสลับขาไปเรื่อย ๆ เมื่อมั่นใจแล้วจึงค่อยเพิ่มความสูงของขั้น เพื่อสร้างความมั่นใจและลดความเสี่ยงการหกล้ม
ติดตามชมในรายการคนสู้โรค วันเสาร์ที่ 22 พฤศจิกายน 2568 เวลา 07.30 – 08.00 น. ทางไทยพีบีเอส หรือ รับชมสดออนไลน์ทาง www.thaipbs.or.th/Live
คนสู้โรค
- 22:45
ฟื้นฟูดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ
26 ต.ค. 68 การตรวจ NIPT คัดกรองความผิดปกติของทารกในครรภ์
1 พ.ย. 68- 25:06
ผู้ป่วยโรคหัวใจท่องเที่ยวอย่างปลอดภัย
2 พ.ย. 68 การเลี้ยงดูในวัยเด็กส่งผลต่อพฤติกรรม
8 พ.ย. 68- 24:42
เสริมภูมิคุ้มกันป้องกันโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
9 พ.ย. 68 ป้องกันอาการปวดจากความเสื่อมตามวัยด้วยเวชศาสตร์ฟื้นฟู
15 พ.ย. 68- 24:39
โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) และการจัดการอาการกำเริบ
16 พ.ย. 68 เสริมความทรงจำจากประสาทสัมผัสการรับรู้กลิ่น
22 พ.ย. 68- 24:58
เบาหวานภัยเงียบของหลอดเลือดหัวใจ
23 พ.ย. 68 อันตรายจากบุหรี่ไฟฟ้า
29 พ.ย. 68ผลกระทบจากฝุ่น PM2.5 ต่อกลุ่มเปราะบาง
6 ธ.ค. 68- 24:47
อาการผิดปกติระหว่างนอนหลับ
7 ธ.ค. 68 - 23:40
เท้าแข็งแรง จุดเริ่มต้นของสุขภาพที่ดี
8 ธ.ค. 68 เรียนรู้วิชาทุก(ข์)พื้นฐาน
13 ธ.ค. 68- 23:50
ลดอาการปวด จากปัญหาข้อเข่าเสื่อม
14 ธ.ค. 68 เช็กความฟิตสำหรับผู้สูงวัย
20 ธ.ค. 68- 25:06
Body Weight ง่าย ๆ เพิ่มความกระชับให้กับร่างกาย
21 ธ.ค. 68 - 24:57
กิจกรรมบำบัดเติมพลังใจ
22 ธ.ค. 68 - 25:11
กิจกรรมรับรู้ร่างกายเข้าใจอารมณ์
23 ธ.ค. 68 เสริมสร้างพัฒนาการในเด็กให้ครบทุกมิติอย่างสมดุล
27 ธ.ค. 68- 22:49
มหาบวรโครงการเชื่อมพลังมหาวิทยาลัย วัด บ้าน โรงพยาบาล เพื่อสร้างสุขภาวะที่ดีในพระสงฆ์
28 ธ.ค. 68 - 23:26
กายภาพบำบัดปรับสุขภาพ
29 ธ.ค. 68 - 24:54
กายภาพบำบัด สำหรับผู้หญิงวัย 40+
30 ธ.ค. 68 - 24:54
กายภาพบำบัด สำหรับผู้หญิงวัย 40+
30 ธ.ค. 68 - 24:20
สุขภาพดี ของขวัญรับปีใหม่
5 ม.ค. 69 - 23:55
รับมือสูงวัย ซึมเศร้าหลังหยุดยาว
6 ม.ค. 69 - 24:27
กินเป็น ลืมป่วย อัปเดตเทรนด์อาหารสุขภาพรับปี 69
8 ม.ค. 69 - 24:59
ท่องเที่ยวศูนย์ศิลปาชีพเกาะเกิด น้อมรำลึกพระมหากรุณาธิคุณพระบรมราชชนนีพันปีหลวง
9 ม.ค. 69 - 24:37
โรคงูสวัดภัยร้ายใกล้ตัวผู้สูงวัย
12 ม.ค. 69 - 23:37
เตรียมความพร้อมเรื่องยา รับฝุ่น PM 2.5
15 ม.ค. 69
คนสู้โรค
- 22:45
ฟื้นฟูดูแลสุขภาพผู้สูงอายุ
26 ต.ค. 68 การตรวจ NIPT คัดกรองความผิดปกติของทารกในครรภ์
1 พ.ย. 68- 25:06
ผู้ป่วยโรคหัวใจท่องเที่ยวอย่างปลอดภัย
2 พ.ย. 68 การเลี้ยงดูในวัยเด็กส่งผลต่อพฤติกรรม
8 พ.ย. 68- 24:42
เสริมภูมิคุ้มกันป้องกันโรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง
9 พ.ย. 68 ป้องกันอาการปวดจากความเสื่อมตามวัยด้วยเวชศาสตร์ฟื้นฟู
15 พ.ย. 68- 24:39
โรคปอดอุดกั้นเรื้อรัง (COPD) และการจัดการอาการกำเริบ
16 พ.ย. 68 เสริมความทรงจำจากประสาทสัมผัสการรับรู้กลิ่น
22 พ.ย. 68- 24:58
เบาหวานภัยเงียบของหลอดเลือดหัวใจ
23 พ.ย. 68 อันตรายจากบุหรี่ไฟฟ้า
29 พ.ย. 68ผลกระทบจากฝุ่น PM2.5 ต่อกลุ่มเปราะบาง
6 ธ.ค. 68- 24:47
อาการผิดปกติระหว่างนอนหลับ
7 ธ.ค. 68 - 23:40
เท้าแข็งแรง จุดเริ่มต้นของสุขภาพที่ดี
8 ธ.ค. 68 เรียนรู้วิชาทุก(ข์)พื้นฐาน
13 ธ.ค. 68- 23:50
ลดอาการปวด จากปัญหาข้อเข่าเสื่อม
14 ธ.ค. 68 เช็กความฟิตสำหรับผู้สูงวัย
20 ธ.ค. 68- 25:06
Body Weight ง่าย ๆ เพิ่มความกระชับให้กับร่างกาย
21 ธ.ค. 68 - 24:57
กิจกรรมบำบัดเติมพลังใจ
22 ธ.ค. 68 - 25:11
กิจกรรมรับรู้ร่างกายเข้าใจอารมณ์
23 ธ.ค. 68 เสริมสร้างพัฒนาการในเด็กให้ครบทุกมิติอย่างสมดุล
27 ธ.ค. 68- 22:49
มหาบวรโครงการเชื่อมพลังมหาวิทยาลัย วัด บ้าน โรงพยาบาล เพื่อสร้างสุขภาวะที่ดีในพระสงฆ์
28 ธ.ค. 68 - 23:26
กายภาพบำบัดปรับสุขภาพ
29 ธ.ค. 68 - 24:54
กายภาพบำบัด สำหรับผู้หญิงวัย 40+
30 ธ.ค. 68 - 24:54
กายภาพบำบัด สำหรับผู้หญิงวัย 40+
30 ธ.ค. 68 - 24:20
สุขภาพดี ของขวัญรับปีใหม่
5 ม.ค. 69 - 23:55
รับมือสูงวัย ซึมเศร้าหลังหยุดยาว
6 ม.ค. 69 - 24:27
กินเป็น ลืมป่วย อัปเดตเทรนด์อาหารสุขภาพรับปี 69
8 ม.ค. 69 - 24:59
ท่องเที่ยวศูนย์ศิลปาชีพเกาะเกิด น้อมรำลึกพระมหากรุณาธิคุณพระบรมราชชนนีพันปีหลวง
9 ม.ค. 69 - 24:37
โรคงูสวัดภัยร้ายใกล้ตัวผู้สูงวัย
12 ม.ค. 69 - 23:37
เตรียมความพร้อมเรื่องยา รับฝุ่น PM 2.5
15 ม.ค. 69
